گرت داونز خبرنگار حوزه سیاست و سیاستگذاری شبکه سیانبیسی در واشنگتن
به نقل از سی ان بی سی، روز پنجشنبه، ۲۴ سپتامبر، سنای آمریکا با اختلافی بسیار اندک طرحی را که خواستار پایان مشارکت نظامی آمریکا در جنگ با ایران بود، رد کرد. این قطعنامه که در چارچوب «اختیارات جنگی» کنگره مطرح شده بود، با ۴۹ رأی موافق در برابر ۵۰ رأی مخالف به تصویب نرسید. ثبت رسمی مجلس سنا نیز همین نتیجه را تأیید میکند.
بر اساس این طرح، دولت دونالد ترامپ باید نیروهای آمریکایی را از درگیریهای نظامی با ایران خارج میکرد، مگر آنکه کنگره بهطور مشخص ادامه جنگ را مجاز اعلام کند. این رأی در حالی برگزار شد که کمتر از شش هفته تا انتخابات میاندورهای آمریکا باقی مانده و جنگ ایران به یکی از موضوعات مهم سیاسی در واشنگتن تبدیل شده است.
شکاف در میان جمهوریخواهان
تقریباً تمامی جمهوریخواهان سنا با این طرح مخالفت کردند، اما چهار سناتور جمهوریخواه یعنی تام تیلیس، سوزان کالینز، لیزا مورکوفسکی و رند پال به آن رأی مثبت دادند. در میان دموکراتها نیز جان فترمن تنها سناتوری بود که علیه قطعنامه رأی داد. آنجلا آلسبروکس، سناتور دموکرات، در رأیگیری شرکت نکرد.
این نتیجه در شرایطی به دست آمد که شماری از جمهوریخواهان در رقابتهای انتخاباتی نزدیک، درباره پیامدهای اقتصادی جنگ و افزایش قیمت انرژی مواضع متفاوتی از دولت ترامپ اتخاذ کردهاند. در ماههای اخیر، برخی از آنها خواستار پایان جنگ شدهاند تا فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت بر خانوارها، کشاورزان و کامیونداران کاهش یابد.
جنگ و فشار اقتصادی؛ مسئلهای برای انتخابات
افزایش قیمت سوخت به یکی از مسائل اصلی در فضای انتخاباتی آمریکا تبدیل شده است. بر اساس گزارش، میانگین قیمت بنزین در آمریکا به حدود ۴.۴۸ دلار در هر گالن رسیده و افزایش قیمت گازوئیل نیز فشار بیشتری بر بخش حملونقل و کشاورزی وارد کرده است.
این شرایط برای جمهوریخواهانی که در انتخابات نوامبر در رقابتهای نزدیک حضور دارند، اهمیت ویژهای دارد. قانونگذاران آمریکایی قرار است تقریباً تمام ماه اکتبر را در حوزههای انتخابیه خود به سر ببرند و در برابر رأیدهندگان درباره اقداماتی که برای کاهش قیمتها انجام دادهاند توضیح دهند. به این ترتیب، جنگ ایران صرفاً یک مسئله سیاست خارجی برای واشنگتن نیست و پیامدهای اقتصادی آن نیز وارد فضای رقابتهای انتخاباتی شده است.
مناقشه بر سر اختیارات رئیسجمهور
رأیگیری اخیر همچنین ادامه اختلاف میان کاخ سفید و کنگره درباره حدود اختیارات رئیسجمهور در استفاده از نیروی نظامی است. دموکراتهای حامی این قطعنامه استدلال میکنند که بر اساس قانون اساسی، اختیار اعلام جنگ در دست کنگره است و رئیسجمهور نمیتواند بدون مجوز قانونگذاران جنگ را ادامه دهد. تیم کین، سناتور دموکرات، گفته است که دولت ترامپ از نظر او هم قانون اساسی و هم قانون اختیارات جنگی را نقض کرده است.
در مقابل، کاخ سفید پیشتر استدلال کرده که قانون اختیارات جنگی در این زمینه مغایر قانون اساسی است. از سوی دیگر، قطعنامهای که روز پنجشنبه به رأی گذاشته شد از نوع «قطعنامه همزمان» بود و حتی در صورت تصویب نیز مستقیماً نیروی قانونی یک قانون عادی را نداشت و برای امضای رئیسجمهور ارسال نمیشد.
چرا رأی سنا اهمیت سیاسی دارد؟
این نخستین بار نیست که سنا درباره پایان دادن به جنگ ایران رأیگیری میکند. در ماههای گذشته نیز قطعنامههای مشابهی مطرح شده و یکی از آنها توانست در سنا تصویب شود؛ با این حال دولت ترامپ آن را نادیده گرفته و درباره مبنای حقوقی آن اختلاف وجود داشته است.
رأی ۴۹ به ۵۰ روز پنجشنبه نشان میدهد که اگرچه مخالفت با ادامه جنگ در میان برخی جمهوریخواهان افزایش یافته، هنوز اکثریت لازم برای تصویب قطعنامه پایان جنگ در سنا شکل نگرفته است. در عین حال، افزایش نگرانیها درباره قیمت سوخت و هزینههای اقتصادی جنگ باعث شده است موضوع ایران به یکی از مسائل مهم در آستانه انتخابات میاندورهای تبدیل شود.
اکنون همزمان دو روند در واشنگتن ادامه دارد: از یک سو دولت ترامپ بر ادامه سیاست خود در قبال ایران تأکید میکند و از سوی دیگر، بخشی از قانونگذاران درباره هزینههای جنگ و پیامدهای آن برای رأیدهندگان آمریکایی بحث میکنند؛ تقابلی که احتمالاً در هفتههای باقیمانده تا انتخابات نوامبر همچنان ادامه خواهد داشت.