فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آیا تا به حال برای کاهش استرس یا کنار آمدن با احساسات ناخوشایند، به دنبال یک روش ساده و قابل انجام در خانه بودهاید؟ EFT یا تکنیک رهایی هیجانی روشی است که با ضربههای ملایم روی نقاطی از بدن و تمرکز همزمان بر احساس یا موضوع موردنظر انجام میشود و هدف آن کمک به مدیریت برخی فشارهای هیجانی است. این روش در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته اما میزان تاثیر آن برای مشکلات مختلف یکسان نیست. در ادامه این مطلب از دکترتو دقیقتر توضیح میدهیم که Eft چیست، چگونه انجام میشود و برای چه مشکلاتی کاربرد دارد؟
Eft در روانشناسی چیست؟
EFT در روانشناسی به Emotional Freedom Techniques یا تکنیک آزادسازی عاطفی اشاره دارد. این روش ترکیبی از توجه به یک مسئله یا احساس ناخوشایند، عناصر شناختی و نوعی ضربهزدن ملایم با نوک انگشت روی نقاط مشخص بدن است. فرد همزمان درباره موضوعی مانند اضطراب، ترس، خاطره ناخوشایند یا ناراحتی عاطفی تمرکز میکند و مراحل تکنیک را انجام میدهد. از طرف دیگر، درمان هیجان مدار یا Emotion-Focused Therapy یک رویکرد روان درمانی جداگانه است و نباید آن را با ای اف تی ضربهزدنی یکی دانست.
مشاوره روانشناسی
با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران
مشاوره حضوری و آنلاین۵۰۰+ خدمت
مزایای تکنیک eft چیست؟
تکنیک eft بیشتر با هدف کاهش شدت هیجانهای ناخوشایند و کمک به فرد برای مدیریت بهتر استرس استفاده میشود. یکی از مزیتهای آن این است که مراحل آن نسبتاً ساده است و بعضی افراد میتوانند پس از آموزش اولیه، بخشهایی از آن را بهصورت خودیاری انجام دهند.
مطالعات انجامشده درباره eft ضربهزدنی، کاهش علائم اضطراب و استرس را گزارش کردهاند و در برخی پژوهشها اثر آن با روشهای فعال دیگر نیز بررسی شده است. همچنین روشهایی از eft در مطالعات مربوط به علائم افسردگی نتایج امیدوارکنندهای داشتهاند. مهمترین مزایای این روش عبارت است از:
- کاهش استرس و اضطراب
- کمک به آرامسازی ذهن و بدن
- مدیریت بهتر احساسات و هیجانها
- افزایش خودآگاهی هیجانی
- کاهش تنشهای ناشی از فشار روانی
- بهبود تمرکز و احساس کنترل بر خود
- یادگیری و اجرای آسان
- قابل استفاده بهعنوان روش مکمل در کنار رواندرمانی و سایر درمانها
متن انگلیسی:
به نقل از سایت iceeft
What makes EFT stand out is its focus on emotions and how we manage and use them.
ترجمه فارسی:
موضوعی که EFT را متمایز میکند، تمرکز آن بر هیجانها و نحوه مدیریت و استفاده از آنها است.
EFT برای درمان چه مشکلاتی استفاده میشود؟
درمان eft در پژوهشهای مختلف برای مشکلاتی مانند اضطراب، استرس، برخی علائم افسردگی و علائم مرتبط با تروما بررسی شده است. هدف آن معمولاً کاهش شدت واکنش هیجانی به یک موضوع مشخص است؛ برای مثال فرد هنگام فکر کردن به یک خاطره ناخوشایند، میزان اضطراب خود را ارزیابی میکند و سپس از ترکیب تمرکز ذهنی و ضربهزدن استفاده میکند.
درمان Eft میتواند برای برخی افراد یک روش مکمل باشد اما جایگزین خودکار رواندرمانی تخصصی یا درمان پزشکی نیست. اگر علائم شدید، مزمن یا ناتوانکننده باشند، بهتر است با بهترین دکتر روانشناس ایران مشورت شود.
۱. آیا EFT برای درمان افسردگی موثر است؟
برخی پژوهشها نشان دادهاند که Eft یا تکنیک آزاد سازی عاطفی ممکن است به کاهش علائم افسردگی در بعضی افراد کمک کند، البته شواهد موجود هنوز برای اینکه این تکنیک را یک روش درمان افسردگی بدون دارو بدانیم کافی نیست. اثربخشی آن نیز ممکن است به شدت افسردگی و شرایط فرد بستگی داشته باشد.
در افسردگی متوسط یا شدید، بهتر است ای اف تی در صورت مناسب بودن بهعنوان روش مکمل و در کنار رواندرمانی یا درمان دارویی تجویزشده استفاده شود و جایگزین آنها نشود.
۲. آیا درمان EFT برای اضطراب کاربرد دارد؟
eft therapy میتواند در برخی افراد به کاهش علائم اضطراب و استرس کمک کند. در این روش، فرد روی یک احساس یا موقعیت اضطرابآور تمرکز میکند و همزمان با نوک انگشت روی نقاط مشخصی از بدن ضربههای ملایم میزند.
برخی مطالعات کاهش علائم اضطراب را پس از استفاده از این روش گزارش کردهاند اما شواهد هنوز برای اثبات اثربخشی آن بهعنوان درمان اصلی کافی نیست. در صورت اضطراب شدید ارزیابی توسط بهترین دکتر روانکاوی ایران اهمیت دارد.
۳. آیا EFT برای تروما و تجربههای ناخوشایند کاربرد دارد؟
این روش برای کاهش برخی علائم مرتبط با تروما و تجربههای ناخوشایند نیز مورد بررسی قرار گرفته است. در ای اف تی، فرد هنگام فکر کردن به یک خاطره یا موقعیت ناراحتکننده، شدت احساس خود را ارزیابی کرده و همزمان از تکنیک ضربهزدن روی نقاط مشخص بدن استفاده میکند. برخی پژوهشها کاهش علائم استرس، اضطراب و PTSD (اختلال استرس پس از سانحه) را پس از Eft گزارش کردهاند اما شواهد هنوز برای اثبات آن بهعنوان درمان اصلی تروما کافی نیست.
۴. آیا EFT به بهبود مشکلات عاطفی کمک میکند؟
Eft ممکن است برای بعضی مشکلات عاطفی مانند استرس، احساسات ناخوشایند و واکنشهای هیجانی شدید، ابزار کمکی مفیدی باشد. در این روش فرد بهجای نادیده گرفتن احساس خود، ابتدا آن را مشخص میکند و سپس در حین اجرای تکنیک به همان موضوع توجه دارد.
پژوهشها هم کاهش استرس و برخی علائم هیجانی را گزارش کردهاند. با این حال، مشکلات عاطفی همیشه فقط به یک احساس لحظهای محدود نمیشوند و ممکن است ریشه در الگوهای ارتباطی، تعارضهای قدیمی یا مشکلات روانشناختی پیچیدهتر داشته باشند.
EFT چگونه انجام میشود؟
ابتدا موضوعی را که باعث ناراحتی، اضطراب یا ترس شده مشخص کنید و شدت احساس خود را از صفر تا ۱۰ ارزیابی کنید. سپس جملهای مانند با وجود این اضطراب، خودم را میپذیرم را در حالی که ۳ بار بهآرامی روی نقطه کناری دست ضربه میزنید، تکرار کنید.
در مرحله بعد، در حالی که همچنان به مشکل فکر میکنید، با نوک انگشتان چند ضربه آرام روی نقاط مختلف شامل بالای ابرو، کنار چشم، زیر چشم، زیر بینی، چانه، ترقوه، زیر بغل و بالای سر بزنید. این چرخه معمولاً در چند دقیقه انجام میشود. در پایان، در صورت باقی ماندن ناراحتی چرخه را تکرار کنید.
| مرحله | نحوه انجام |
|---|---|
| ۱. شناسایی مشکل | احساس، فکر یا مشکل موردنظر را مشخص کنید. |
| ۲. تعیین شدت | شدت ناراحتی را از ۰ تا ۱۰ امتیاز دهید. |
| ۳. جمله پذیرش | یک جمله پذیرش مانند «با وجود این مشکل، خودم را میپذیرم» بیان کنید. |
| ۴. ضربه زدن | با نوک انگشتان به نقاط مشخص EFT روی صورت و بدن ضربه بزنید. |
| ۵. تکرار عبارت | هنگام ضربه زدن، عبارت کوتاهی درباره مشکل را تکرار کنید. |
| ۶. ارزیابی مجدد | شدت احساس را دوباره بسنجید و در صورت نیاز مراحل را تکرار کنید. |
یک جلسه EFT چقدر طول میکشد؟
برای کاهش استرس یا احساس ناخوشایند، برخی افراد از تمرینهای نسبتاً کوتاه Eft استفاده میکنند که بر اساس راهنمایی درمانگر و شرایط فرد، میتواند چند دقیقه طول بکشد؛ طول دقیق تمرین پروتکل واحد و استانداردی ندارد و بهتر است طبق نظر متخصص تنظیم شود.
در جلساتی که با حضور رواندرمانگر انجام میشوند، زمان بیشتری برای صحبت درباره مشکل، شناسایی احساسات و اجرای چند چرخه ضربهزدن اختصاص پیدا میکند و ممکن است حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول بکشد. در مواردی مانند تروما یا اضطراب شدید، تعداد جلسات و مدت هر جلسه بر اساس شرایط فرد تعیین میشود.
آیا EFT را میتوان در خانه انجام داد؟
بعضی افراد میتوانند پس از یادگیری اصول Eft، تمرینهای ساده آن را در خانه انجام دهند. یکی از دلایل محبوبیت این روش همین سادگی نسبی اجرای مراحل و نیاز نداشتن به تجهیزات خاص است. با این حال، خودیاری برای مشکلات خفیف و موقعیتهای روزمره با درمان یک اختلال روانی متفاوت است. اگر هنگام تمرکز روی یک خاطره، ترس یا تجربه آسیبزا علائم شدیدتر میشوند، بهتر است تمرین متوقف شود و از متخصص کمک گرفته شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthy.kaiserpermanente
EFT is also called tapping. This is because to do EFT, you tap your fingertips on certain points on your hand, head, and torso.
ترجمه فارسی:
EFT که به آن تکنیک ضربه زدن نیز گفته میشود، به این دلیل این نام را گرفته که در این روش، فرد با نوک انگشتان خود بهآرامی روی نقاط مشخصی از دست، سر و قسمت بالاتنه ضربه میزند.
آیا رویکرد EFT عوارض دارد؟
بر اساس اطلاعات محدود موجود، Eft عموماً کمخطر بهنظر میرسد، اما شواهد کافی درباره ایمنی و اثربخشی بلندمدت آن در دسترس نیست؛ بهویژه در افرادی که تروما یا اختلالات روانپزشکی شدید دارند، بهتر است فقط زیر نظر متخصص سلامت روان انجام شود. هنگام تمرکز روی خاطرات ناخوشایند یا هیجانهای شدید، بعضی افراد ممکن است موقتاً احساس ناراحتی، افزایش هیجان یا اضطراب را تجربه کنند.
این موضوع بهخصوص در افرادی که تروما یا مشکلات روانی شدید دارند اهمیت بیشتری دارد. بنابراین اگر فرد با بیماری روانی تشخیصدادهشده، علائم شدید یا تجربههای آسیبزای حلنشده مواجه است، بهتر است Eft را زیر نظر متخصص انجام دهد.
نتیجه گیری
در پاسخ به این سوال که Eft چیست باید گفت این روش تکنیک آزاد سازی عاطفی است که با ترکیب توجه به یک مشکل هیجانی، عناصر شناختی و ضربهزدن روی نقاط مشخص بدن انجام میشود. پژوهشها درباره کاربرد آن برای اضطراب، استرس، افسردگی و مانند آن نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند، اما محدودیتهایی وجود دارد و هنوز نمیتوان آن را جایگزین همه درمانهای استاندارد دانست. از سوی دیگر، درمان هیجانمدار نیز اصطلاحی برای یک رویکرد رواندرمانی متفاوت است و نباید با EFT ضربهزدنی اشتباه گرفته شود. اگر دچار علائم اضطراب، افسردگی یا فشار روانی شدید، مداوم یا مختلکننده زندگی روزمره هستند، بهتر است برای ارزیابی و درمان مناسب به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.
