بحث درباره امکان فعالیت استارلینک در ایران بار دیگر به موضوعی فنی و در عین حال امنیتی تبدیل شده است. سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در اظهاراتی تازه مدعی شده است که جلوگیری از فعالیت پایانه‌های این سرویس در ایران از نظر فنی امکان‌پذیر است و ایران پیش‌تر نیز توانسته با فعالیت برخی پایانه‌ها مقابله کند.
بنابر گزارش پیوست، آقامیری این اظهارات را روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ در سومین همایش کسب‌وکارهای اینترنتی مطرح کرد؛ رویدادی که بخش مهمی از آن به فرصت‌های فضای مجازی، تنظیم‌گری و امنیت سایبری اختصاص داشت.
آقامیری: همه ادعاها درباره توان استارلینک را نباید پذیرفت
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در بخشی از سخنان خود به موضوع استارلینک پرداخت و درباره توانایی‌های فنی این شبکه گفت بخشی از ادعاهایی که درباره قابلیت‌های این سرویس مطرح می‌شود، قابل بررسی و ارزیابی فنی است. او در همین زمینه گفت:
جلوگیری از فعالیت اینها از لحاظ فنی کاملاً عملی است و مسئله‌ای ندارد.
آقامیری همچنین مدعی شد ایران پیش‌تر توانسته است به‌صورت «مدیریت‌شده» با فعالیت پایانه‌های استارلینک مقابله کند و افزود که این موضوع از سوی برخی منابع خارجی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که استارلینک برای برقراری ارتباط، به پایانه‌های کاربر و اتصال مستقیم آنها به ماهواره‌های مدار پایین زمین متکی است؛ بنابراین نحوه شناسایی، محدودسازی یا قطع ارتباط پایانه‌های فعال، موضوعی متفاوت از مسدودسازی یک سرویس اینترنتی مبتنی بر زیرساخت زمینی است.
از استارلینک تا حملات سایبری؛ روایت آقامیری از آمادگی فنی کشور
اظهارات مربوط به استارلینک بخشی از صحبت‌های گسترده‌تر آقامیری درباره امنیت فضای مجازی بود. او با اشاره به حملات سایبری اخیر گفت از زمان آغاز حمله به کشور، حملات سایبری نیز شروع شده، اما به گفته او متخصصان دستگاه‌ها و کسب‌وکارها توانسته‌اند بخش قابل توجهی از این حملات را شناسایی و مهار کنند.
او همچنین گفت در هفته گذشته نیز سه حمله سایبری در برخی نقاط رخ داده و اقدامات لازم برای مقابله با آنها انجام شده است. به گفته آقامیری، هدف مجموعه‌های مسئول این است که آثار چنین حملاتی برای مردم به حداقل برسد.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در ادامه تأکید کرد که کشور از نظر فنی آمادگی لازم را دارد و باید از فناوری به‌عنوان ابزاری در کنار سایر روش‌های مقابله با تهدیدات استفاده کرد.
فضای مجازی؛ فرصت یا چالش تنظیم‌گری؟
بخش دیگری از سخنان آقامیری به مسئله‌ای فراتر از امنیت اختصاص داشت؛ اینکه ساختار فعلی تنظیم‌گری تا چه اندازه با ماهیت جدید فضای مجازی سازگار است.
او فضای مجازی را «یک فرصت بزرگ» برای کشور توصیف کرد و گفت حذف محدودیت‌های مکانی و زمانی می‌تواند دسترسی مردم به آموزش، بازارها و خدمات را افزایش دهد. به گفته رئیس مرکز ملی فضای مجازی، شفافیت بیشتر در این فضا نیز می‌تواند به شناسایی بهتر مشکلات و بهبود خروجی‌ها کمک کند.
آقامیری در عین حال معتقد است مدل سنتی تنظیم‌گری دیگر به‌تنهایی پاسخگوی این فضا نیست. از نگاه او، تنظیم‌گر در برابر فضای مجازی با دو انتخاب مواجه می‌شود: برخورد سخت‌گیرانه که ممکن است به کسب‌وکارها و فرصت‌های ایجادشده آسیب بزند، یا رها کردن تنظیم‌گری که می‌تواند مسائل امنیتی و حریم خصوصی را تحت تأثیر قرار دهد.
نحوه انجام امور نیازمند تجمیع فرایند تنظیم‌گری است تا سطوح مختلف تنظیم‌گری با یکدیگر هماهنگ و همگرا شوند.
هوش مصنوعی هم به مسئله تنظیم‌گری تبدیل شده است
آقامیری برای توضیح تغییرات ایجادشده در فضای مجازی، به هوش مصنوعی نیز اشاره کرد:
اکنون دستگاه‌های مختلفی از جمله وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و صداوسیما با موضوع هوش مصنوعی درگیر هستند و این وضعیت نیازمند مدل جدیدی برای مدیریت است.
او تأکید کرد که کشور باید خودش این تغییر را طراحی و مدیریت کند؛ در غیر این صورت، تحولات آینده می‌تواند چالش‌های تازه‌ای ایجاد کند.
در مجموع، اظهارات اخیر آقامیری سه موضوع را به یکدیگر پیوند می‌دهد: گسترش خدمات و کسب‌وکارهای فضای مجازی، ضرورت بازطراحی تنظیم‌گری و افزایش اهمیت امنیت زیرساخت‌های ارتباطی. استارلینک نیز در این چارچوب به نمونه‌ای از فناوری‌های جدید تبدیل شده که به گفته رئیس مرکز ملی فضای مجازی، مواجهه با آن از نظر فنی امکان‌پذیر است؛ ادعایی که جزئیات فنی بیشتری درباره نحوه اجرای آن ارائه نشده است.
