خیز ۵۰ درصدی سهم کرمان موتور در بازار خودروهای سواری کشور
بر اساس تازه‌ترین گزارش‌های آماری منتشرشده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، کارنامه تولیدی شرکت کرمان موتور و خودروسازان بم در نیمه نخست و ابتدای نیمه دوم سال جاری با تغییرات معناداری در شاخص سهم بازار همراه بوده است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد که سهم این مجموعه خودروسازی بخش خصوصی از کل تولید خودروهای سواری کشور، طی هفت‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ موفق به ثبت رشد بیش از ۵۰ درصدی شده است. این شاخص کلیدی که در پایان فروردین‌ماه سال ۱۴۰۵ در محدوده ۲.۸ درصد قرار داشت، با ثبت یک روند صعودی پیوسته در ماه‌های بعد، در پایان مهرماه ۱۴۰۵ از مرز ۴ درصد عبور کرد و به رقم دقیق ۴.۲ درصد رسید.
نگاهی دقیق‌تر به جزئیات کارنامه تولیدی این شرکت در ایستگاه پایانی مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که مجموع تیراژ تولید خودروهای سواری در خطوط تولید کرمان موتور و خودروسازان بم به رقم ۱۴ هزار و ۹۵۷ دستگاه رسیده است. این آمار تجمعی در حالی به ثبت می‌رسد که در پایان نخستین ماه سال جاری (فروردین ۱۴۰۵)، به دلیل تعطیلات ابتدای سال و چالش‌های معمول زنجیره تأمین در شروع سال کاری، تیراژ تولید خودروهای سواری این مجموعه تنها ۵۴۹ دستگاه گزارش شده بود. شتاب‌گیری خطوط مونتاژ و تولید در ماه‌های منتهی به پاییز، موتور محرک اصلی برای جبران عقب‌ماندگی فروردین‌ماه و ارتقای جایگاه این خودروساز در جدول رده‌بندی تولیدکنندگان کشور بوده است.
مقایسه آماری تیراژ هفت‌ماهه ۱۴۰۵ با مدت مشابه سال ۱۴۰۴
در کنار روند رو به رشد سهم بازار از ابتدای بهار تا پایان مهرماه، بررسی مقایسه‌ای آمارهای سالانه تصویر کامل‌تری از واقعیت‌های کف کارخانه ارائه می‌دهد. طبق داده‌های وزارت صمت، تولید تجمعی ۱۴ هزار و ۹۵۷ دستگاه خودروی سواری توسط کرمان موتور و خودروسازان بم در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، در مقایسه با آمار ثبت‌شده در بازه زمانی مشابه سال گذشته، روندی نزولی را در تیراژ کل نشان می‌دهد. در هفت‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴، این مجموعه موفق به تولید ۳۲ هزار و ۶۱ دستگاه خودروی سواری شده بود که قیاس این دو عدد، گویای کاهش حدود ۵۳ درصدی تیراژ کل تولید در سال جاری نسبت به سال گذشته است.
پارادوکس افت تیراژ کل و افزایش سهم بازار در آمارهای وزارت صمت
ثبت هم‌زمان افت ۵۳ درصدی در تیراژ تولید هفت‌ماهه و رشد ۵۰ درصدی در سهم بازار از فروردین تا مهر ۱۴۰۵، یکی از نکات قابل تأمل در گزارش اخیر وزارت صمت به شمار می‌رود. این معادله آماری به وضوح نشان می‌دهد که کلیت صنعت خودروسازی ایران در سال ۱۴۰۵ با انقباض تولید و کاهش دسته‌جمعی تیراژ روبه‌رو بوده است. در واقع، اگرچه تیراژ تجمعی کرمان موتور نسبت به سال ۱۴۰۴ به دلیل تنگناهای حاکم بر کل صنعت کاهش یافته است، اما شتاب بازیابی خطوط تولید این شرکت از فروردین تا مهرماه ۱۴۰۵ در قیاس با سایر رقبا بالاتر بوده و همین امر باعث شده تا در کیک کوچک‌تر شده تولید خودروی کشور، سهم بزرگ‌تری معادل ۴.۲ درصد را به نام خود ثبت کند.
رکوردشکنی کی‌ام‌سی ایگل؛ جهش ۲۶۷ درصدی تولید در مهرماه ۱۴۰۵
در دل آمارهای اعلامی وزارت صمت، یک نام بیش از سایر محصولات خودنمایی می‌کند و بار اصلی تولید شرکت را به دوش می‌کشد: سدان بومی KMC EAGLE (کی‌ام‌سی ایگل). بررسی تفکیکی سبد محصولات کرمان موتور نشان می‌دهد که تیراژ تولید ایگل تنها در مهرماه سال ۱۴۰۵ به رقم قابل توجه ۲ هزار و ۲۱۷ دستگاه رسیده است. مقایسه این عدد با آمار تولید همین خودرو در مهرماه سال گذشته (۱۴۰۴)، نشان‌دهنده یک جهش کم‌سابقه و ثبت افزایش حدود ۲۶۷ درصدی در تولید ماهانه این محصول است.
تسلط ۶۶ درصدی ایگل بر سبد محصولات سواری کرمان موتور
اهمیت استراتژیک کی‌ام‌سی ایگل زمانی مشخص‌تر می‌شود که آمار تجمعی هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ را زیر ذره‌بین قرار دهیم. از مجموع ۱۴ هزار و ۹۵۷ دستگاه خودروی سواری تولیدشده در مجموعه کرمان موتور و خودروسازان بم تا پایان مهرماه، دقیقاً ۹ هزار و ۸۵۴ دستگاه آن به مدل KMC EAGLE اختصاص داشته است. به بیان دقیق‌تر، این خودرو به تنهایی حدود ۶۶ درصد (نزدیک به دو سوم) از کل خروجی خطوط تولید سواری کرمان موتور در هفت‌ماهه ابتدایی سال جاری را به خود اختصاص داده و به ستون فقرات تولید این شرکت تبدیل شده است.
تغییر آرایش خطوط تولید به نفع ایگل نشان می‌دهد که در غیاب شرایط پایدار برای واردات انبوه قطعات منفصله (CKD) خودروهای مونتاژی، تمرکز بر یک محصول با عمق ساخت داخل بالاتر، توانسته است چرخ‌های کارخانه را در مدار حرکت نگه دارد. در مقابل، وابستگی دو سوم از کل تولید شرکت به یک تک‌محصول، نشان می‌دهد که تیراژ سایر خودروهای مونتاژی این شرکت در هفت‌ماهه نخست سال جاری مجموعاً حدود ۵ هزار و ۱۰۳ دستگاه بوده که بیانگر فشار سنگین محدودیت‌های ارزی و تجاری بر بخش مونتاژکاری است.
واکاوی عملکرد تولید در سایه محدودیت‌های صنعت خودرو
گزارش آماری هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ وزارت صنعت، معدن و تجارت به روشنی تصویرگر چالش‌های کلانی است که زنجیره خودروسازی کشور با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. محدودیت‌های اقتصادی، تداوم تحریم‌های بین‌المللی، چالش‌های تخصیص و انتقال ارز و دشواری‌های لجستیکی در تأمین به‌موقع قطعات، عواملی هستند که ردپای آن‌ها در کاهش تیراژ کلی خودروسازان کشور به چشم می‌خورد. شرکت کرمان موتور نیز به عنوان یکی از بازیگران اصلی این صنعت، از این قاعده مستثنی نبوده و افت ۵۳ درصدی مجموع تولیدات سواری آن در قیاس با هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، نتیجه مستقیم همین تنگناهای محیطی و ساختاری است.
نقش بومی‌سازی و توسعه پلتفرم در پایداری خطوط تولید
با وجود فضای انقباضی حاکم بر صنعت خودرو، شکل‌گیری دو روند متفاوت در کارنامه کرمان موتور—یعنی کاهش تولید کل در برابر جهش ۲۶۷ درصدی تولید ماهانه ایگل—حاصل تصمیمات کلانی است که در سال‌های گذشته در بخش تحقیق و توسعه این شرکت اتخاذ شده است. سرمایه‌گذاری مستقیم بر روی مالکیت پلتفرم، تعریف پروژه توسعه محصول بومی و حرکت در مسیر داخلی‌سازی قطعات، استراتژی‌هایی بودند که خروجی عملیاتی آن‌ها امروز و در شرایط بحران تأمین قطعات خارجی، خود را در آمار تولید کی‌ام‌سی ایگل نشان می‌دهد.
تداوم تولید و افزایش تیراژ یک خودروی بومی در مقطعی که خطوط مونتاژ خودروهای وابسته به قطعات وارداتی با کندی مواجه می‌شوند، ریسک توقف خط تولید را به حداقل رسانده است. در واقع، اتکا به زنجیره تأمین داخلی و توان فنی مهندسان ایرانی در پروژه ایگل، به کرمان موتور اجازه داده است تا وابستگی خود را به نوسانات ارزی و گمرکی کاهش دهد.
پاسخگویی به تقاضای بازار و تثبیت جایگاه در سبد محصولات
بررسی مسیر صعودی تولید کی‌ام‌سی ایگل در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ و رسیدن به تیراژ ۹ هزار و ۸۵۴ دستگاه، گویای تغییر رویکرد در عرضه خودرو به بازار است. در شرایطی که عطش بازار برای خودروهای سواری اقتصادی و شهری همچنان بالاست و محدودیت‌های عرضه مانع از تعادل بازار می‌شود، اختصاص ۶۶ درصد از ظرفیت تولید شرکت به ایگل باعث شده تا بخش قابل توجهی از تعهدات و تقاضای موجود در بازار از مسیر تولید داخلی پوشش داده شود. ثبت تیراژ ۲ هزار و ۲۱۷ دستگاهی در مهرماه و تثبیت جایگاه این سدان بومی در سبد محصولات کرمان موتور، نشان می‌دهد که استراتژی بومی‌سازی توانسته است در عمل به عنوان سپر دفاعی این خودروساز در برابر تلاطم‌های سال ۱۴۰۵ عمل کرده و سهم بازار ۴.۲ درصدی را برای این مجموعه به ارمغان بیاورد.
