
مرسکی و همکاران این بحث را پیش می کشند که تجربیاتی که خصوصیات ظاهری درد را دارند ولی ناخوشایند نیستند، نباید بعنوان درد تلقی شوند. همینطور، تجربیات ناخوشایند بدون کیفیات حسی نیز درد محسوب نمی شوند.
نقش عوامل روانشناختی دوباره در اینجا آشکار می شود. زیرا،بطور ذهنی، راهی برای تمیز بین آنهایی که بر اثر آسیب بافتی درد را گزارش می دهند و آنهایی که درد را بدون آسیب بافتی تجربه می کنند، وجود ندارد. بنابراین بنظر می رسد که هیچگونه پیوستگی بین تجربه درد و محرک ویژه وجود ندارد (اسکوینگتون، 1995).
تاریخچه درد
به نظر می رسد که مفهوم و تجربه درد در جریان موقعیت های مختلف و هم فرهنگهای مختلف و هم در طول زمان تغییر می کند. مطالعات بین فرهنگی تفاوت هایی را در آستانه های ادراک درد نشان می دهد (پایین ترین سطح آستانه ادراک لازم به منظور آشکار کردن درد در 50 درصد موارد با یک سلسله تلاشها با شدت محرک درد افزایش می یابد). مطالعات همچنین تفاوتهای بزرگتری را در سطوح تحمل درد گزارش شده یا " بی علاقه نسبت به عیش و نوش" نشان می دهد (اسکوینگتون1995).
در مطالعه آزمایشگاهی، کلارک و کلارک 1980 دریافتند که گزارش های گروه Sherpa اهل نپال نیازمند شدت بالاتری از ضربه الکتریکی در مقایسه با کارکنان اروپایی است. بنابراین بنظر می رسد که عوامل فرهنگی بر عوامل اجتماعی و عوامل تحولی پیشی گرفته اند و این ها تجربه گزارش درد را تحت تأثیر قرار می دهند. گرچه مشکلات مربوط به اندازه کوچک نمونه، ثبات یا پایایی ابزارهای اندازه گیری و انتظارات شرکت کنندگان در مطالعه، درجه تعمیم دادن این نتایج را محدود می کند.
یک مدل قدیمی درد
ویژگی های درد
1- آسیب بدون درد (5)
او هیچ یک از تغییرات فیزیولوژیکی مورد انتظار را در پاسخ به این محرک ها نشان نداد. میزان ضربان قلب، تنفس و فشارخون او همگی ثابت ماندند. خانم«س» در بسیاری از مفاصل بدن خود بویژه در زانوها، باسن و ستون فقرات مشکل داشت. او در سن29 سالگی هنگامی که عفونت فراگیر پیشرفته غیرقابل کنترل داشت، مُرد (ملزاک و وال1991 که در بنیارد، 1996 نقل شده است.) بطور قابل توجهی معاینه پس از مرگ آشکار ساخت که هیچگونه نابهنجاری در سیستم عصبی او وجود نداشت. این مطلب بیانگر آن است که احتمالاً عوامل روانزادی (6) (غیر از عوامل آسیب شناختی) در این مورد دخیل باشند. این مطالعه همچنین خاطرنشان می کند که توانایی تجربه درد برای حیات انسانی سودمند است، زیرا درد بدن های ما را از خطرات و آسیبهای ممکن آگاه می سازد.
2- درد تأخیری پس از آسیب (صدمه)
بیچر این یافته ها را برحسب مفهوم تجربه درد در زمینه جنگ شرح داد. سربازانی که جراحات جدی داشتند، جراحات خود را بعنوان تدارک " جواز سلامت و ایمنی" تعبیر و تفسیر می کردند. در حالی که آن عده از سربازان که جراحات جزئی داشتند، می دانستند که بدن آنها بخیه می خورد و به خط مقدم جبهه جنگ باز فرستاده خواهند شد (بیچر، 1972، به نقل از اسکوینگتون، 1995). از نظر این تحقیق عوامل محیطی و اجتماعی تجربه درد را شکل می دهند.
یافته های مشابه این تحقیق توسط کارلن (8) و همکارانش (1978) (به نقل از ملزاک و وال، 1991)گزارش شده است.کارلن واکنش سربازان رژیم اشغالگر قدس را در جریان جنگ یوم کی پور (YomKippur) در شرایطی که آن ها قطع اعضای بدن خود را به صورت تروماتیک تجربه کردند، توصیف کرد (احساس قطع اعضا در اثر انفجار و یا ترکش). به نظر نمی رسید که بسیاری از آنها در حالت شوک باشند ولی بطور کامل از وضعیت جراحات خود آگاه بودند.
چنین یافته هایی درباره بی حسی موضعی نسبت به درد، محدود به شرایط و موقعیتهای جنگی نمی شود. بسیاری از مجروحان ورزشی از تأخیر ذاتی در تجربه درد ناشی می شود که این پدیده ممکن است در اثر عوامل روانی- اجتماعی (رقابت شدید) باشد. ملزاک و همکاران در سال 1982 تعداد 138 بیمار تصادفی را در بخش تصادفات بیمارستان محلی مورد مطالعه قرار دادند و درباره ادراکهای انان از درد سؤال کردند.
بطور قابل توجهی، 37 درصد از آنها گزارش دادند که در موقع زخمی شدن هیچگونه احساس درد نداشتند و دستپاچگی رایج ترین هیجان اظهار شده بود. هر چند، اکثر زخمی ها اظهار داشتند که درد در طول یک ساعت بعد از صدمه دیدن شروع شد، در برخی موارد تجربه درد تا 9 ساعت بعد از مجروح شدن آنها به تأخیر افتاد.
بَچ (9) و همکاران (1998) در مطالعه خود در بین بیماران بیمارستانی تعداد 25 نفر از افرادی که قطع عضو داشتند به این نتیجه رسیدند که اگر قبل از عمل جراحی دردشان تسکین می یافت (گرفتگی رگ کمر، سه روز پس از جراحی)، هیچکدام تا شش ماه بعد از عمل جراحی درد را تجربه نمی کردند و اکثر آنان هنوز بعد از یک سال بدون درد بودند (به نقل از اسکوینگتون و 1995).
درد بدون آسیب (10)
خلاصه ارتباط بین آسیب (صدمه) و درد
* در مطالعه آسیب و درد، اغلب مشکل است که یک ارتباط علت و معلولی بین آنها تعیین شود، این امر نه تنها بدلیل ذهنی بودن ماهیت درد است بلکه آسیب و درد بسته به رویدادی که تجربه می شود، به شیوه های مختلف با یکدیگر ارتباط دارند.
* ممکن است در برخی موارد کشف آسیب بوجود آمده، مشکل باشد (آسیب به یک عصب واحد ممکن است به درد منجر شود ولی بطور واقعی نمایان نخواهد شد).
4- دردِ عضو خیالی (14)
اعضای خیالی یک کیفیت زنده و فعال حسی دارند که می توانند دقیقاً بوسیله افراد در جائی قرار گیرند و در مکان مشخصی متمرکز شوند. بیماران ممکن است یک درد خیالی بازو را گزارش کنند که بطور هماهنگ با سایر اعضا در موقع قدم زدن حرکت می کند و حتی در بیشتر موارد این بازوی خیالی در موقعی که شخص می نشیند و یا می ایستد، آویزان است. این احساس عضو خیالی موقعی گسترش می یابد که شخص از پا یا بازوی (دست) مصنوعی استفاده کند. افراد با درد اعضای خیالی ممکن است دامنه ای از حسهای مختلف شامل فشار، گرمی، سردی، گرفتگی و خارش را تجربه کنند. علاوه بر این، بیش از دو سوم افرادی که دچار قطع اعضا شده اند، از درد در عضو خیالی رنج می برند. کسانی که دچار آسیب ستون فقرات شده اند نیز ممکن است درد عضو خیالی را تجربه کنند. افرادی که فلج هستند (کسانی که اعضای قسمت پایین بدن آنها فلج شده است) ممکن است از حرکتهای دورانی مداوم پاهایشان که منجر به خستگی دردناک می شود (حتی اگر پاهای واقعی آنها بطور ثابت روی تخت دراز شده باشند)، شکایت کنند.
5- درد خارج از محل ضایعه یا آسیب
به علاوه بنظر می رسد که درد عمیقاً تجربه شخصی و ذهنی باشد. این امر ممکن است هم به عوامل جسمانی و آسیب شناختی مربوط باشد و هم ممکن است مربوط نباشد.
-
پینوشتها:
1.Merskey et al
2.Duby
3.Descartes`s Traite de l`homme
4.Melzack and wall
5.Injry without pain
6.Psychogenic
7.Beecher
8.Carlen et al
9.Bach et al
10.Pain without injry
11.بیماری دردناکی که ویژگی آن عدم وجود آسیب بافتی آشکار است. با این همه تحریک جزئی باعث ایجاد درد می گردد.
12.درد سوزش آور شدیدی که گاهی بعد از بهبود یافتن زخم و ترمیم عصبهای آسیب دیده بوجود می آید.
13.Phantom limb pain
14.Phantom Limb Pain
منبع مقاله :
کرتیس، آنتونی جیمز، (1384)، روانشناسی سلامت (بهداشت روانی)، ترجمه فرامرز سهرابی، تهران: انتشارات طلوع دانش، چاپ سوم
