هشدار تهران نسبت به همه‌پرسی کردستان عراق

هرچه به زمان برگزاری رفراندوم استقلال اقلیم کردستان نزدیک می‌شویم، صف‌آرایی‌ها درباره این موضوع روشن‌تر از پیش می‌شود. اگرچه موضع جمهوری اسلامی ایران از ابتدا درباره این موضوع مشخص بوده و از ابتدا این رفراندوم را بستری برای تجزیه عراق می‌داند. هفته گذشته تهران میزبان جلال طالبانی بود و این روزها هم از اتحادیه میهنی اقلیم کردستان، هیئتی به تهران سفر کرد و با علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و گفت‌وگو کرد. شمخانی در این ملاقات بار دیگر مخالفت ایران با این همه‌پرسی را اعلام کرد. معاون اول دبیرکل اتحادیه میهنی اقلیم کردستان و رئیس دفتر سیاسی این اتحادیه در رأس هیئتی بلندپایه میهمان تهران است.
با تدبیرِ عراق همخوان نیست
به گزارش ایسنا، شمخانی در این دیدار پیروزی بر داعش و آزادسازی موصل را نویددهنده آینده بهتر برای عراق یکپارچه و غلبه بر فتنه‌های خارجی برای ایجاد انشقاق در این کشور دانست. او افزود: عراق امن، باثبات و متحد، تأمین‌کننده امنیت پایدار، ثبات و پیشرفت این کشور بوده و مجموعه کشورهای دوست و خیرخواه عراق باید پشتیبان این رویکرد باشند. شمخانی با اشاره به زمزمه‌هایی مبنی بر برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق گفت؛ اگرچه ممکن است ظاهر این موضوع جذاب باشد اما در حقیقت موجب انزوا و فشار بر کردهای عراق و تضعیف کردستان و در نهایت کل کشور عراق خواهد شد. دبیر شورای عالی امنیت ملی خاطرنشان کرد: پیگیری موضوع برگزاری همه‌پرسی برای جدایی و ایجاد انشقاق در ملت عراق به لحاظ حاشیه‌ای‌بودن و عدم پاسخ‌گویی به هیچ‌یک از اولویت‌ها و نیازهای واقعی مردم، با تدبیر و سیاست مسئولان عراق همخوانی ندارد. وی با بیان اینکه خواست برخی کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای، تضعیف عراق و کشورهای بزرگ در غرب آسیاست، تصریح کرد؛ با هوشیاری و درنظرداشتن منافع ملی و منافع جهان اسلام نباید اجازه داد این طرح‌های استعماری و وارداتی مانند خاورمیانه بزرگ محقق شود. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: آنچه جمهوری اسلامی ایران برای مردم، احزاب و گروه‌ها در شمال عراق آرزو دارد امنیت، توسعه اقتصادی و رفاه است که تحقق آن مانعی مهم در مسیر فعالیت و رشد گروه‌های تروریستی است. عبدالله رسول‌علی، معاون اول دبیرکل اتحادیه میهنی و هیئت همراه نیز در این ملاقات ضمن ارائه گزارشی از آخرین وضعیت تحولات اقلیم کردستان عراق و منطقه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره پشتیبان مردم کرد عراق بوده است، تأکید کرد: پیوند میان ایران و کردستان عراق تمدنی و تاریخی است و اقلیم کردستان به دوستی با جمهوری اسلامی ایران افتخار می‌کند. وی با اشاره به پشتیبانی تعیین‌کننده ایران از امنیت اقلیم و مردم کردستان در زمان حمله گروه تروریستی داعش به این منطقه اظهار کرد: درحالی‌که تروریست‌های تکفیری به دروازه‌های اربیل نزدیک شده بودند، تنها کشوری که در کنار مردم کردستان ضمن مقابله جدی با داعش از شکل‌گیری فاجعه امنیتی در اقلیم کردستان جلوگیری کرد، جمهوری اسلامی ایران بود.
یکپارچگی عراق برایمان مهم است
درحالی‌که میهمانان اقلیم کردستان در تهران به سر می‌برند، روز گذشته سفیر عراق در ایران در گفت‌وگو با ایسنا، اقدام اقلیم را غیرقانونی توصیف کرد. راجح الموسوی سفیر عراق در تهران، در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به سؤالی در ارتباط با برگزاری رفراندوم در اقلیم کردستان تصریح کرد: این اقدامی غیرمؤثر و مغایر با قانون اساسی عراق است. قانونی که بر وحدت عراق تأکید کرده و خود کردها نیز در سال 2005 با آن موافقت کردند. این دیپلمات عراقی با بیان اینکه کردها برادران و دوستان ما هستند، افزود: اگر گله‌مندی بین هم‌وطنان، دوستان و برادران باشد، می‌توان آن گله‌مندی را با محاوره و گفت‌وگو حل کرد.
وی با بیان اینکه برای ما یکپارچگی عراق بسیار مهم است، اظهار کرد: ان‌شاءالله با حفظ این یکپارچگی، عراق از شمال تا جنوب با کمک اقشار مختلف مردمش بازسازی می‌شود. سفیر بغداد در تهران درباره موضع جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با برگزاری رفراندوم در منطقه اقلیم کردستان نیز گفت: مقامات جمهوری اسلامی ایران در اظهارنظرهای خود گفته‌اند که با این موضوع مخالف هستند. آنها نیز مثل سایر کشورها و همچنین سازمان ملل بر حفظ یکپارچگی و تمامیت ارضی عراق اصرار دارند و ما خیالمان راحت است که برای ایرانی‌ها، یکپارچگی و وحدت عراق مهم و حائز اهمیت است.
با مسعود بارزانی گفت‌وگو خواهم کرد
سفیر کشورمان در عراق در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد که درباره همه‌پرسی اقلیم کردستان با رئیس اقلیم کردستان عراق گفت‌وگو خواهد کرد. به گزارش العراق‌نت، ایرج مسجدی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق یکشنبه‌شب در یک کنفرانس مطبوعاتی با هادی علی، یکی از مسئولان اتحادیه میهنی کردستان اعلام کرد که با مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق دیدار می‌کند و در این دیدار درباره مسئله همه‌‌پرسی اقلیم کردستان عراق با وی گفت‌وگو می‌کند. قبل از این نیز ایرج مسجدی با نیچروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان دیدار و اعلام کرد که ایران آماده حل مشکلات میان اربیل و بغداد از طریق گفت‌وگوست.
مخالفان و موافقان همه‌پرسی
پس از جلسه مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق با دیگر احزاب کرد، مقرر شد که اقلیم کردستان در 25 سپتامبر همه‌‌پرسی استقلال برگزار کند. دولت مرکزی عراق پیشاپیش مخالفت خود را با برگزاری این رفراندوم اعلام کرده است. به گزارش ایسنا، کردستان عراق از سال ۱۹۹۱ و پس از جنگ اول خلیج فارس و برقرارشدن منطقه پروازممنوع از سوی ایالات متحده آمریکا خودمختار است. پس از سرنگونی حکومت صدام حسین در سال ۲۰۰۳ و تدوین قانون اساسی جدید عراق، اقلیم کردستان به صورت یک دولت فدرال اداره می‌شود و مجلس، دولت و نیروهای مسلح مستقل خود را دارد. احتمال برگزاری رفراندوم در کردستان عراق برای جدایی از دولت مرکزی این کشور در سال‌های گذشته و به‌ویژه پس از ناتوانی ارتش عراق در مقابله با حمله گسترده داعش در تابستان ۲۰۱۴، بیش از پیش قوت گرفته بود.
ایران و ترکیه دو کشور همسایه عراق بارها مخالفت خود را با تجزیه کشور عراق اعلام کرده‌اند. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران چندی‌پیش در واکنش به تصمیم یک‌جانبه اقلیم کردستان عراق مبنی بر برگزاری رفراندوم استقلال گفت: موضع اصولی و روشن جمهوری اسلامی ایران، حمایت از تمامیت ارضی و یکپارچگی عراق است. اقلیم کردستان بخشی از جمهوری عراق است و تصمیمات یک‌جانبه و خارج از موازین و چارچوب ملی و قانونی، به‌ویژه قانون اساسی عراق، آن هم در شرایط پیچیده عراق و منطقه و طراحی بدخواهان برای تداوم بی‌ثباتی‌ها در عراق صرفا به ایجاد مشکلات جدید در این کشور خواهد انجامید. قاسمی افزود: عراق یکپارچه، باثبات و دموکراتیک، ضامن منافع همه مردم این کشور از تمام اقوام و مذاهب آن خواهد بود. امروز عراق بیش از هر زمان دیگری نیازمند آرامش و وفاق ملی است و اختلافات اربیل با بغداد نیز باید در چارچوب گفت‌وگو و تفاهم ملی و منطبق با قانون اساسی عراق حل‌وفصل شود.