نوسانات بازار ارز طبیعی است

با وجود نوساناتی که در روز‌های اخیر در بازار ارز وجود داشته، نمی‌توان گفت افزایش نرخ دلار زیاد بوده است. فرض کنید اگر این افزایش به میزان 100 تومان باشد، نسبت به نرخ کنونی که حدود چهار‌هزار تومان است، 5/2‌درصد است. اگر بخواهیم برای ارز مدیریت شناوری قائل باشیم این میزان از نوسانات طبیعی است. با توجه به پیک سفرهای تابستانی و نزدیک‌شدن به اربعین بسیاری از افراد برای این مسافرت‌ها ارز خریداری می‌کنند و به همین دلیل تا حدودی افزایش قیمت ارز را شاهد خواهیم بود. سال گذشته نیز چنین تجربه‌ای را در افزایش نرخ ارز داشتیم، اما بانک مرکزی در حال مدیریت نرخ ارز است. سال گذشته در اوج افزایش این نرخ به چهار‌هزار و 100 تومان رسید، سپس تا سه‌هزار و 700 تومان کاهش پیدا کرد و اکنون دوباره به همان نرخ پارسال رسیده است. این تجربه یک سال اخیر است و ما می‌توانیم باز هم بدون نگرانی از نوسانات نرخ ارز این تجربه را داشته باشیم. در واقع این موارد را می‌توان جزو نوسانات طبیعی هر بازار آزادی تلقی کرد. یکسان سازی و تک‌نرخی‌شدن ارز مورد تایید تمام اقتصاددانان و بانکداران کشور است. تک‌نرخی‌شدن ارز به این معنا نیست که قیمت آن ثابت باشد و همین نرخ فعلی چهار‌هزار تومانی باقی بماند، بلکه به این معناست که همه افرادی که امروز ارز خریداری می‌کنند باز هم بتوانند با همان نرخ واحد بخرند، نه اینکه فردی بتواند ارز سه‌هزار و 300 تومانی به عنوان ارز دولتی بخرد و فردی مجبور باشد سه‌هزار و 900 تومان برای آن پرداخت کند. این حالت تک‌نرخی‌شدن ارز نیست، اما بعد از تک‌نرخی‌شدن قطعا تغییر نرخ وجود دارد. در شرایطی مانند اکنون که نرخ ارز دورقمی است و به برخی افراد ارز ارزان سه‌هزار و 300 تومانی پرداخت می‌شود، حدود 500 تا 600 تومان رانت ایجاد می‌شود. زمانی که چنین رانتی وجود دارد انگیزه‌های فساد، رشوه خواری، قاچاق و... فراهم می‌شود. بنابراین اقتصاد سالم ایجاب می‌کند تنها یک نرخ ارز برای معاملات کالا، خدمات و مسافرت‌ها وجود داشته باشد. دولت نیز قصد دارد در جهتتک‌نرخی‌شدن ارز حرکت کند و راهکار آن برای انجام این کار این است که به تدریج تعداد کالاهایی را که در گذشته با نرخ ارز دولتی خریداری می‌شده، کاهش دهد. در حال حاضر این امکان وجود دارد که حدود 200 تا 300 نوع کالا را با نرخ ارزان ارز وارد کرد. کالاهای اساسی مانند دارو، گندم، جو یا تجهیزات دفاعی از این دست هستند، ولی در صنعت عمدتا با ارز آزاد کار می‌کنند. می‌توان گفت مهم‌ترین مشکل ما در جهت تک‌نرخی‌شدن ارز مشکلاتی است که در رابطه با بانک‌های بین‌المللی داریم. برای تک‌نرخی‌شدن ارز ما نیاز داریم نقل و انتقال وجوه ارزی در شبکه‌های بانکی بین‌المللی تسهیل و روان شود و باید در این راستا حرکت کرد.