«رقصنده در تاریکی» «لارس فون تریه» همانند یک خمره است، خمرهای بسیار زیبا، خمرهای که با استادی تمام ساخته شده است.
محمد کیومرثی
مترجم
«رقصنده در تاریکی» «لارس فون تریه» همانند یک خمره است، خمرهای بسیار زیبا، خمرهای که با استادی تمام ساخته شده است. گویی که شاهکار سال 1996 «فون تریه»، «شکستن امواج» باکیفیت کارتپستالهای هال مارک با مفهومی اعلی و مازوخیستی بازسازی شده باشد. «سلما» (بیورک)، مهاجر اهل چکی که در روستایی در آمریکا در اوایل دهه 60 زندگی میکند، کور میشود و تمام زندگی خود را وقف به دست آوردن پول برای درمان پسر 12ساله خود (ولادیکا کوستیک) میکند تا او هم همانند مادرش بهوسیله این بیماری ژنتیکی سرنوشتی مشابه را تجربه نکند. جان کندنهای «سلما» چقدر کارساز خواهد بود؟ چرا او در کارگاه ابزارآلات فروشی دو شیفت کار میکند درحالیکه از دست دادن سوی چشمانش، زندگی او (و اندام او را) را در معرض خطر قرار میدهد و بااینحال، او هنوز وقتی برای تمرین کردن نقش «ماریا» در یک پروژه محلی از «اشکها و لبخندها» پیدا میکند. همه اینها از بزرگی قلب اوست. بااینحال من هنوز فکر میکنم که این لحظات همچون شمارگان موسیقی و در تضاد با بقیه فیلم و همچون چشماندازی دوستداشتنی از انفجار بهشت روی زمین در ورای شکوه و جلال رنگهای اشباع است که حداقل یکی از آنها لایهای از طراحی سنگین «فونتریه» را ارائه میدهد. «سلما» روی پل چوبی زیبایی ایستاده است و به صدای تقتق عبور قطار گوش میدهد، رفتهرفته این صدا به موسیقی تخیلات او تبدیل میشود و شوریدگی صدای «بیورک» بر فضای فیلم حاکم میشود.
عاشقی دوستداشتنی در کنار «سلما» نشسته است و شروع به خواندن می کند: «آیا تابهحال به آبشار نیاگارا رفتهای؟» و «سلما» پاسخ میدهد: «آب را دیدهام و آن هم آب است فقط آب». کمی بعد، قافیه غمانگیزی به آن اضافه میکند «تمام آن را دیدهام و چیز بیشتری برای دیدن وجود ندارد». سلما درحال بیان این نکته است که نابینایی خود را پذیرفته است حتی بیشتر از آن آماده ترک گفتن زندگی است.
ما هرگز فرصتی برای شناخت پسر «سلما» پیدا نمیکنیم، بنابراین این رابطه عاشقانه همچنان همانگونه که در «شکستن امواج» بود، انتزاعی باقی میماند. بااینحال درنهایت این نقص بازتابی از مقصود «فون تریه» میشود که میخواهد شما را به جای درگیر کردن با «سلما» با الهامات خود (فون تریه) درگیر کند، قداست غزلوار او بهعنوان یک فیلمساز. اما آیا فیلمی که بر پایه یک سری حقههای پست و ارزان بنا شده است میتواند این انتظار را داشته باشد که شما خلوص آن را خریدار باشید؟ «رقصنده در تاریکی» همچون مناجات ساده مدرنیستی است که توسط شخصی ساخته است که خود در اعماق وجودش به این مناجات اعتقادی ندارد.
*نقدفارسی
مترجم
«رقصنده در تاریکی» «لارس فون تریه» همانند یک خمره است، خمرهای بسیار زیبا، خمرهای که با استادی تمام ساخته شده است. گویی که شاهکار سال 1996 «فون تریه»، «شکستن امواج» باکیفیت کارتپستالهای هال مارک با مفهومی اعلی و مازوخیستی بازسازی شده باشد. «سلما» (بیورک)، مهاجر اهل چکی که در روستایی در آمریکا در اوایل دهه 60 زندگی میکند، کور میشود و تمام زندگی خود را وقف به دست آوردن پول برای درمان پسر 12ساله خود (ولادیکا کوستیک) میکند تا او هم همانند مادرش بهوسیله این بیماری ژنتیکی سرنوشتی مشابه را تجربه نکند. جان کندنهای «سلما» چقدر کارساز خواهد بود؟ چرا او در کارگاه ابزارآلات فروشی دو شیفت کار میکند درحالیکه از دست دادن سوی چشمانش، زندگی او (و اندام او را) را در معرض خطر قرار میدهد و بااینحال، او هنوز وقتی برای تمرین کردن نقش «ماریا» در یک پروژه محلی از «اشکها و لبخندها» پیدا میکند. همه اینها از بزرگی قلب اوست. بااینحال من هنوز فکر میکنم که این لحظات همچون شمارگان موسیقی و در تضاد با بقیه فیلم و همچون چشماندازی دوستداشتنی از انفجار بهشت روی زمین در ورای شکوه و جلال رنگهای اشباع است که حداقل یکی از آنها لایهای از طراحی سنگین «فونتریه» را ارائه میدهد. «سلما» روی پل چوبی زیبایی ایستاده است و به صدای تقتق عبور قطار گوش میدهد، رفتهرفته این صدا به موسیقی تخیلات او تبدیل میشود و شوریدگی صدای «بیورک» بر فضای فیلم حاکم میشود.
عاشقی دوستداشتنی در کنار «سلما» نشسته است و شروع به خواندن می کند: «آیا تابهحال به آبشار نیاگارا رفتهای؟» و «سلما» پاسخ میدهد: «آب را دیدهام و آن هم آب است فقط آب». کمی بعد، قافیه غمانگیزی به آن اضافه میکند «تمام آن را دیدهام و چیز بیشتری برای دیدن وجود ندارد». سلما درحال بیان این نکته است که نابینایی خود را پذیرفته است حتی بیشتر از آن آماده ترک گفتن زندگی است.
ما هرگز فرصتی برای شناخت پسر «سلما» پیدا نمیکنیم، بنابراین این رابطه عاشقانه همچنان همانگونه که در «شکستن امواج» بود، انتزاعی باقی میماند. بااینحال درنهایت این نقص بازتابی از مقصود «فون تریه» میشود که میخواهد شما را به جای درگیر کردن با «سلما» با الهامات خود (فون تریه) درگیر کند، قداست غزلوار او بهعنوان یک فیلمساز. اما آیا فیلمی که بر پایه یک سری حقههای پست و ارزان بنا شده است میتواند این انتظار را داشته باشد که شما خلوص آن را خریدار باشید؟ «رقصنده در تاریکی» همچون مناجات ساده مدرنیستی است که توسط شخصی ساخته است که خود در اعماق وجودش به این مناجات اعتقادی ندارد.
*نقدفارسی
