ساخت واحدهای جدید نیروگاه بوشهر با فناوری نوین
شاید هیچ سایت هسته‌ای مانند نیروگاه بوشهر در جهان و رسانه‌ها مشهور نباشد. ساخت نیروگاه بوشهر و عملیاتی شدن آن هر چند با فراز و نشیب بسیار همراه بود اما اکنون پس از برجام عملیات ساخت واحدهای دوم و سوم این نیروگاه با جدیت پیگیری می‌شود. محمود جعفری، مجری طرح نیروگاه اتمی بوشهر می‌گوید این واحدها از فناوری‌های جدیدتر و مدرن‌تری استفاده می‌کنند که در کنار ایمنی بیشتر، هزینه‌ها را کاهش داده و راندمان فعالیت آنها را بالا می‌برد. او در مصاحبه با همشهری از جزئیات فنی واحدهای جدید نیروگاه اتمی بوشهر گفته است.
حالا که به‌صورت رسمی ساخت نیروگاه‌های دوم و سوم بوشهر شروع شده، از لحاظ فناوری چه تفاوتی با نیروگاه قدیمی بوشهر دارند؟این نیروگاه‌ها معمولا همه از تیپ هزار مگاوات ساخته می‌شوند. این دو نیروگاه جدیدی که احداث می‌شوند دو واحد ۱۰۵۷ مگاواتی از نوع AES-92 هستند. توان حرارتی این نیروگاه‌ها 3012مگاوات خواهد بود.
اینها نسل جدید نیروگاهی به‌حساب می‌آیند که به‌عنوان تری‌پلاس مشهور هستند. این رده‌بندی از لحاظ فناوری‌های جدید، راندمان و ایمنی صورت می‌گیرد و نسل جدید نیروگاهی ما نسبت به گذشته از فناوری‌های جدیدتر با راندمان بهتری استفاده می‌کنند. این دو واحد جدید نیروگاه اتمی بوشهر از نوع نیروگاه‌های نسل جدید و همگام با آخرین نسل‌های نیروگاهی روز دنیا هستند.
توربین و ژنراتور آنها معمولا همان هزار مگاواتی هستند. هنوز شرکت تأمین‌کننده توربین و ژنراتور آنها مشخص نشده اما از همان نوع هزار مگاواتی هستند. سیستم خنک‌کننده اینها از طریق کندانسور و آب دریاست. خنک‌کننده روتور هم هیدوژن است. حجم رآکتور یکی است اما از لحاظ سیستمی و ایمنی رآکتورها از نسل جدیدتری هستند. برای اینکه هم راندمان و هم ایمنی بالا برود تغییراتی در رآکتورهای جدید صورت می‌گیرد.
فناوری‌های جدید که در نسل جدید به‌کار گرفته می‌شود از لحاظ ایمنی و راندمان چه تأثیری در فعالیت واحدهای نیروگاهی دوم و سوم بوشهر دارد؟به لحاظ ایمنی این نیروگاه‌ها و واحدهای جدید نسبت به واحد قبلی ایمن‌تر است. از لحاظ طول عمر واحدهای جدید دارای ۶۰ سال عمر اولیه تعیین شده هستند. همچنین راندمان سوخت این نیروگاه‌های جدید نسبت به قبل بالاتر است. هم‌اکنون در نیروگاه بوشهر ما هر یک‌سال یک‌مرتبه سوخت را تعویض می‌کنیم؛ یعنی ۳۰ درصد سوخت یک‌سال یک‌بار تعویض می‌شود. در نیروگاه‌های نسل جدید این زمان از ۱۲ماه به ۱۸ماه افزایش پیدا کرده است؛ یعنی هر ۱۸ماه یک‌مرتبه یک‌سوم سوخت تعویض می‌شود.
این یعنی هزینه‌های نیروگاه‌ها بسیار کمتر می‌شود؟بله، این مسئله به‌معنای آن است که هم برداشت بیشتری در این نیروگاه‌های جدید از سوخت صورت می‌گیرد و همزمان کمتری بابت تعویض سوخت لازم است. چون هر 2بار تعویض سوخت در نیروگاه‌های جدید برابر 3بار تعویض سوخت در نیروگاه‌های قدیمی است. در نیروگاه‌های نسل جدید هزینه بهره‌برداری کمتر از نیروگاه‌های قدیم است.
عمر اولیه نیروگاه‌های جدید نسبت به نسل قبل چقدر بیشتر است؟نیروگاه‌های نسل پیشین مانند نیروگاه‌های فعلی بوشهر که از نسل Two plus هستند در این رنج همه نیروگاه‌ها ۳۰ساله بوده‌اند اما نیروگاه‌های نسل جدید عمر اولیه‌شان ۶۰ساله است. این هم باعث بهره‌وری بیشتر و هزینه کمتر برای کشور خواهد بود.
شرکت روس اتم، زمان بهره‌برداری از دومین واحد نیروگاه بوشهر را اکتبر ۲۰۲۴ و واحد سوم را آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرده است. این زمانبندی از لحاظ فنی مناسب است؟جدول زمانبندی برای بهره‌برداری از نیروگاه‌های 2 و 3 همگام با معیارهای تعیین شده برای سازنده‌های خوب دنیاست؛ یعنی زمان استاندارد برای ساخت درنظر گرفته شده است. نیروگاه‌هایی در این تیپ معمولا ساخت‌شان به این میزان زمان نیاز دارد. برای واحد دوم ۱۰۸ماه و برای واحد سوم تقریبا ۱۱۸ماه زمان درنظر گرفته شده است. البته با همین قدر فاصله واحد سوم عملیاتش شروع خواهد شد.
فکر می‌کنید از لحاظ فنی به چند نیروگاه دیگر اتمی در کشور نیاز داریم؟روندی که پیش‌بینی شده برای نیروگاه‌های هسته‌ای در ایران باید همگام با نیروگاه‌های فسیلی و برق- آبی ادامه داشته باشد که سبد تأمین انرژی کشور متعادل باشد. با بیانات مقام معظم رهبری و مصوبات مجلس شورای اسلامی ۲۰واحد نیروگاه اتمی برای کشور پیش‌بینی شده است. اکنون با این ۲واحد جدید مجموع واحدهای نیروگاه اتمی بوشهر 3واحد می‌شود. ممکن است با توجه به برنامه‌های دولت ساخت نیروگاه‌های دیگری همزمان در دستور کار قرار بگیرد.
همه‌‌چیز درباره رآکتور انرژی آبی-آبینیروگاه هسته‌ای بوشهر نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران از نوع رآکتور آب فشرده مدل VVER با ظرفیت تولید ۱۰۰۰ مگاوات بوده که حالا ساخت واحدهای دوم و سوم آن پیگیری می‌شود. رآکتور VVER یا رآکتور WWER مجموعه‌ای از رآکتورهای هسته‌ای از نوع آب‌سبک، آب فشرده است که توسط شرکت روسی OKB Gidropress طراحی و ساخته می‌شوند. این رآکتورها شامل مدل‌های مختلفی است که محدوده توان خروجی آنها از ۳۰۰ تا ۱۷۰۰ مگاوات است. مدل رآکتور استفاده شده در نیروگاه هسته‌ای بوشهر، VVER-1000/446 با ظرفیت تولید ۱۰۰۰ مگاوات بوده است اما در نیروگاه‌های جدید از نسخه AES-92 مدل VVER-1000 استفاده می‌شود. ویژگی‌های متمایز VVER در مقایسه با انواع دیگر رآکتورهای آب فشرده عبارتند از: مولد بخار افقی، سوخت هسته‌ای شش‌ضلعی، نفوذناپذیر به پایین در مخازن تحت فشار، دارای ظرفیت بالای فشار در مایع خنک‌کننده در رآکتور.
مزایای نیروگاه‌های اتمی برای کشوربه گفته علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی نیروگاه‌های هسته‌ای به سرعت بازگشت سرمایه دارند و برای کشور به‌صورت بالقوه قدرت ایجاد می‌کنند. یک نیروگاه هسته‌ای هم در سوخت فسیلی صرفه‌جویی می‌کند و هم حدود ٧ میلیون تن گازهای آلاینده را در سال کاهش می‌دهد. راه‌اندازی و فعالیت واحد یک نیروگاه اتمی بوشهر سالانه معادل 11میلیون بشکه نفت خام صرفه‌جویی ایجاد کرده است. با احتساب هر بشکه نفت 50دلار، سالانه در تولید برق از نیروگاه یکهزار مگاواتی هسته‌ای بوشهر، 550میلیون دلار صرفه‌جویی صورت می‌گیرد. با توجه به اینکه ایران کشوری خشک است، باید به سمت احداث نیروگاه‌های هسته‌ای کوچک حرکت کند. اگر نیروگاه‌های بزرگ در کنار دریاهای خزر و خلیج‌فارس احداث کنیم، انتقال برق تولیدی آن به مسافت یکهزار کیلومتری در منطقه مصرف توجیه اقتصادی لازم را ندارد.
