این‌گونه باشد، سنگ روی سنگ بند نمی‌شود

شرق: «شورای نگهبان نباید قانون مورد تأیید خود را تغییر دهد و اگر صلاحیت کسی برای انتخابات تأیید شد نمی‌توان حق حضور در نهادهای قدرت را از او سلب کرد. اگر این‌گونه باشد که سنگ روی سنگ بند نمی‌شود. باید همگان به قانون مصوب و ابلاغ‌شده مجلس شورای اسلامی احترام بگذاریم و خود را موظف به اجرای آن بدانیم». این اولین موضع‌گیری محمدرضا عارف، رئیس فراکسیون امید در مورد موضوع «سپنتا نیکنام» عضو زرتشتی شورای شهر یزد است که در جمع اعضای جامعه اسلامی دانشگاهیان دانشگاه صنعتی شریف بیان کرده است. او همچنین گفته است که برای حل مشکل پیش‌آمده رایزنی‌هایی صورت گرفته است که امیدوارم به‌زودی این مشکل حل شود. مشکلی که چندروزی است در صدر اخبار است و حتی سران سه قوه و به‌خصوص علی لاریجانی، رئیس مجلس را پیگیر این موضوع کرده است. او دوشنبه‌شب بعد از نشست سران سه قوه درباره مشکل پیش‌آمده برای سپنتا نیکنام، با بیان اینکه در این خصوص هم صحبت کردیم، گفت: «باید گفت تفسیر قانون اساسی بر عهده شورای نگهبان بوده که در نص قانون اساسی آمده است، اما بحث این است که آیا از اصل ٤ برداشت درستی داریم یا خیر که محل بحث است. اگر بخواهیم از اصل ٤ استفاده کنیم تا سایر اصول را تغییر دهیم که تصور می‌شود فلان اقدام خلاف شرع باشد، وجود ندارد، چراکه در اصل ٤ و ٩٥ نحوه نظارت شورای نگهبان بر مصوبات مجلس مشخص شده که این شورا دو زمان ١٠روزه فرصت دارد تا مصوبات را بررسی کند». علی لاریجانی همچنین با بیان اینکه اگر بعد از تصویب قانونی مجددا به موضوع برگردند، محل اختلاف نظر ماست، عنوان کرد: «در این زمینه دو شأن وجود دارد؛ اول اینکه محل اختلاف اصل مبنای این اقدام است که در سایر امور هم موجب اختلاف‌نظر خواهد بود، به این معنا که اگر قانونی تصویب شود و دو زمان ١٠روزه هم از زمان آن بگذرد اما شورای نگهبان بعد از آن به‌صورت مجدد قصد بررسی و اظهارنظر درباره قانونی را داشته باشد، این موضوع در کار اختلال ایجاد می‌کند». البته این صحبت‌های رئیس قوه مقننه با واکنش آیت‌الله یزدی عضو شورای نگهبان مواجه شد. او در گفت‌وگو با «صبح نو» در پاسخ به علی لاریجانی گفت: «من بدون تعارف یک مقدار تقصیر را به آقای لاریجانی می‌دهم. از کسی که فضای کلی علوم حوزوی را می‌شناسند و روحانی‌زاده‌اند، تعجب می‌کنم که کوتاه می‌آیند و نظر غیردقیق می‌دهند. صرف رئیس‌مجلس‌بودن کافی نیست که هرچه به ذهنشان می‌رسد مطرح کنند. بهتر بود قبل از طرح این مسئله، با حقوق‌دانان و فقها مشورت می‌کردند و از دلایل قانونی و شرعی این کار مطلع می‌شدند».
آیت‌الله یزدی ادامه داد: «جواب عده‌ای که خیال می‌کنند از این موضوع می‌توانند بهره سیاسی ببرند و آب را گل‌آلود کنند، این است که شورای نگهبان یک کار قانونی و شرعی انجام داده که قانون اساسی بر عهده‌اش گذاشته است. جالب است بدانید پیش از این نیز تا به حال 135 بار موارد شبیه این وجود داشته است و این اولین بار نیست که فقهای شورای نگهبان گفتند بخشی از یک قانون خلاف شرع است و ممکن است آخرین بار هم نباشد و بنابراین بیانیه رسمی داده و روزنامه رسمی چاپ کرده است. مستند این کار نیز مبنای سخن حضرت امام(ره) است که در سخنرانی خود به صراحت مطرح کرده‌اند که ما در آن بیانیه این مستندات را هم ذکر کردیم. حتی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی هم که حکم قانون دارد- به فرموده حضرت امام- اگر یک جایش را فقهای شورای نگهبان گفتند خلاف شرع است، باید اصلاح شود و متوقف بر هیچ موافقت دیگری نیست».
رئیس قوه قضائیه هم در بحث محتوایی مخالف است
اما معاون فرهنگی قوه قضائیه ورود شورای نگهبان به لحاظ محتوایی را به مصلحت نمی‌داند. حجت‌الاسلام ‌هادی صادقی به روزنامه «ایران» گفته که آیت‌الله آملی‌لاریجانی رئیس قوه قضائیه هم همین نکته‌ها را گفته که در بحث شکلی ورود شورای نگهبان درست است اما در محتوا ایشان هم مخالف است و به صراحت گفت که به مصلحت نیست و شورای نگهبان می‌توانستند در نگاه فقهی‌شان مصلحت را هم در نظر بگیرند. او همچنین گفته است: «آنهایی که اشکال می‌گیرند چرا شورای نگهبان این‌گونه به موضوع ورود کرده است، به نظرم اشتباه می‌کنند. یعنی انتقادی به شورای نگهبان از حیث ورود نیست. من بحث شکلی موضوع را می‌گویم که اشکالی نیست اما به لحاظ محتوایی به نظر من می‌شد نظر دیگری بدهند. ممکن است من به عنوان شخصی که مسائل دینی را هم اطلاع دارم نظرم خلاف نظر فقهای شورای نگهبان باشد. اگرچه حق ورود داشته‌اند اما به نظرم نظر فقهای شورای نگهبان هم خلاف مصلحت بود و نظر درستی نبود. چون ورود یک نفر در جمع زیادتری در شورای شهر یزد، به عنوان «سبیل» نیست که این یک نفر بشود سبیل کفار بر مسلمین. با این حال اگرچه شورای محترم نگهبان حق ورود به این موضوع را داشتند اما ای ‌کاش ورود نمی‌کردند». حجت‌الاسلام صادقی درباره حل این موضوع هم این‌گونه گفته است: «راه‌حلش این است که با تک‌تک فقهای شورای نگهبان صحبت شود و آنها را متقاعد کنند که نظرشان را عوض کنند. این بهترین راه‌حل است، نه اینکه در رسانه‌ها دعوا راه بیندازند. اگر هم نظرشان عوض نشد، ما ملزم به اطاعت هستیم. اینکه گفتم گام اول است چون فقها که معصوم نیستند ممکن است در پی بحث‌ها و گفت‌وگوها و رد‌وبدل‌شدن استدلال‌ها آنها هم در نظر خود تجدیدنظر کنند. پس خوب است که فقهای محترم خودشان نظرشان را تغییر دهند اما اگر این نشد می‌تواند ارجاع شود به مجمع تشخیص مصلحت نظام یا جای دیگر. یعنی امکان بن‌بست نیست».
نامه‌نگاری با برخی نهادها
غلامعلی سفید هم یک طرف این ماجراست. او رئیس کنونی شورای شهر یزد است. او با بیان اینکه حکم تعلیق عضویت سپنتا نیکنام را اجرا نمی‌کند به جماران گفته است: «برداشت من این است که این حکم عدالت‌خواهانه نیست و با آزادی منافات دارد؛ در همین حال آرای مردم را تحقیر کرده است. من نمی‌توانم این حکم را اجرا کنم؛ اگر کسی می‌خواهد این کار را انجام دهد خودش می‌داند. آقای نیکنام این روزها در مرخصی به سر می‌برد و در شورا شرکت نکرده است. ولی اینکه دیگران حاضر به اجرای این حکم باشند، من نمی‌دانم چنین اتفاقی می‌افتد یا خیر؛ اکثریت شورا همفکر با ما هستند اما اقلیت نیز خیلی مایل نیستند این حکم اجرا شود و دوستدار این مسئله نیستند». او در ادامه گفته است: «من تاکنون در هیچ مراسم یا اماکن عمومی شهر یزد اعتراضی نسبت به حضور آقای سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد ندیدم. بسیاری از اهالی این شهر اعم از مسلمان و غیرمسلمان به او رأی دادند و اعتراضی نسبت به عضویت او در شورای شهر وجود ندارد. این در حالی است که ممکن است در برخی جمع‌های محدود و خصوصی افراد افراطی این موضوع مطرح باشد اما در میان شهروندان چنین اعتراضی موضوعیت ندارد. حتی در مراسم روضه، مردم مذهبی به من می‌گویند نباید پشت این زرتشتی را خالی کنید؛ این جمله را معمولا پس از نماز و روضه به من می‌گویند؛ این حکم با روحیه مردم سازگار نیست». رئیس شورای شهر یزد همچنین از نامه‌نگاری با ریاست مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، ریاست قوه قضائیه و رئیس‌جمهور گفت و ادامه داد: «حتی نامه کوتاهی برای مقام معظم رهبری نوشتم. آنچه از روحیات ایشان می‌دانم به‌خصوص اینکه در زمان تبعید در سیستان‌وبلوچستان خدمت ایشان رسیدم، در آن دیدار به بزرگی در یزد اشاره کردم که کتابی در باب انتقاد از اهل سنت نوشته بود؛ ایشان در آن زمان فرمودند نباید وحدت ملت را خدشه‌دار کرد و نباید باعث اختلاف شد. حالا می‌بینیم برخی به نام شرع و دین از این نوع اختلافات ایجاد می‌کنند».
گشایشی می‌شود؟
محمدرضا عارف از رایزنی برای حل مشکل سپنتا نیکنام گفته و معاون فرهنگی قوه قضائیه هم گفته که راهی پیدا خواهد شد و به بن‌بست نخواهیم خورد. رئیس شورای شهر یزد نیز از نامه‌نگاری با نهادهای مختلف سخن گفته و چند روز پیش نیز غلامرضا حیدری، عضو فراکسیون امید مجلس، ابراز امیدواری کرده تا رهبری در این زمینه وارد شده و با تأکید بر اهمیت حفظ حقوق شهروندان اقلیت تعیین‌تکلیف کنند. باید دید تا چند روز آینده گشایشی صورت خواهد گرفت؟