اجرائی‌کردن کریدور شمال- جنوب\

شرق: سومین سفر پوتین به تهران، مطابق سفرهای پیشینش، با برنامه ملاقات با مقام معظم رهبری و رئیس‌جمهوری و نشست دوجانبه و سه‌جانبه گذشت. مذاکره دو رئیس‌جمهور اما حاکی از موضوعات مهم موجود بین دو کشور است که حاکی از برنامه کلان همکاری دو کشور است. اگرچه این ملاقات همراه با مذاکره سه‌جانبه پوتین، روحانی و الهام علی‌اف، رئیس‌جمهوری آذربایجان، موضوعات دیگری نیز داشت.
نهمین ملاقات پوتین و روحانی در پنج سال گذشته در حالی انجام شد که دو کشور مسائل مشترک اما متنوعی برای همکاری روی میز دارند. تهران و مسکو یک‌سالی است که در حال همکاری مشترک بر سر مسئله سوریه است، همچنین آینده توافق هسته‌ای برای هر دو کشور دارای اهمیت است و موضع تهران- مسکو در این مورد مشابه است. همچنین دو کشور در سطح جدیدی از همکاری‌های مشترک اقتصادی و عمرانی و هسته‌ای قرار دارند.
جهانگیر کرمی، استاد دانشگاه معتقد است در شرایط فعلی مهم‌ترین موضوع بین ایران و روسیه مسئله همکاری‌های منطقه‌ای و اجرا و بهره‌برداری کریدور شمال- جنوب است. او به «شرق» می‌گوید: موضوع همکاری‌های منطقه‌ای و حل بحران سوریه و آینده این کشور یکی از اصلی‌ترین مسائل بین دو کشور است که در مذاکره دوجانبه روحانی و پوتین نیز در مورد آن مذاکره می‌شود. هفته‌ای که گذشت، نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و روسیه هفتمین دور از رایزنی‌ها در مورد آتش‌بس در سوریه را در آستانه پایتخت قزاقستان برگزار کردند. نشستی که به دنبال فراگیرکردن آتش‌بس در این کشور بحران‌زده است.
کرمی، استاد روابط بین‌الملل که به طور تخصصی در مورد روسیه کار می‌کند، می‌گوید موضوع حمل‌ونقل و ارتباطات سه‌جانبه تهران- مسکو - باکو یکی از موضوعات مهم مورد بحث در این سفر بوده ‌است. در همین حال روابط دوجانبه تهران- مسکو و همکاری‌های اقتصادی دو کشور، جزء موضوعات مورد بررسی در مذاکره دو طرف بوده است.
جهانگیر کرمی اما معتقد است مهم‌ترین موضوع دیدار سه‌جانبه روحانی، پوتین و علی‌اف که دور قبل آن، سال گذشته در باکو برگزار شد، توافق بر سر اجرائی‌کردن کریدور شمل- جنوب یعنی خط آهن ایران، آذربایجان، روسیه است که این خط آهن برای سه‌ کشور مهم است. راه‌اندازی این کریدور در شرایطی بیشتر اهمیت پیدا می‌کند که در دنیا فضای ارتباطی فعالی ایجاد شده، به عنوان نمونه این هفته راه‌آهن باکو- تفلیس- قارص افتتاح شده که به طور مستقیم جمهوری آذربایجان را با گرجستان و ترکیه مرتبط می‌کند.
جهانگیر کرمی در همین زمینه به کریدور تراسیکا اشاره می‌کند که از اروپا به دریای سیاه، گرجستان و قفقاز می‌رسد. «تراسیکا» کریدوری بین‌المللی است که آسیا را به اروپا متصل می‌کند. این کریدور برای ایران، منطقه و آسیا و اروپا اهمیت زیادی دارد. اعضای این کریدور کشورهای بلغارستان، اوکراین، رومانی، مولداوی و ترکیه در حاشیه دریای سیاه، گرجستان، ارمنستان و آذربایجان در منطقه قفقاز و ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان در آسیای میانه هستند که در سال 1388 جمهوری اسلامی ایران نیز به‌عنوان چهاردهمین کشور عضو این کریدور شناخته شد. هدف اصلی تراسیکا توسعه روابط اقتصادی، تجارت و ارتباطات حمل‌ونقل در طول این کریدور است. ایران هم از سال 81 برای پیوستن به این کریدور تلاش کرده است. جهانگیر کرمی معتقد است دو کشور روسیه و آذربایجان در شرایط فعلی تأکید دارند با مسیری آسان به خلیج فارس و اقیانوس هند دسترسی پیدا کنند، مسیری که علاه بر این سه کشور برای هند نیز ارزش و اهمیت دارد. او به این نکته اشاره می‌کند که مبادلات تجاری روسیه و هند عددی بالغ بر هفت میلیون تن را شامل می‌شود که هیچ بخشی از آن از ایران نمی‌گذرد در‌حالی‌که مسیر ایران نزدیک‌تر و آسان‌تر از مسیرهای موجود است.
از همین رو این استاد دانشگاه اهمیت این نشست را در امکان‌پذیرکردن کریدور شمال جنوب می‌داند که روسیه- آذربایجان و ایران را با فاصله‌ای کوتاه به‌هم می‌رساند. قرار است این خط تا یک‌ سال آینده تکمیل شود.
علاوه بر اینها، تهران- مسکو در شرایط ویژه‌ منطقه‌ای بیش از پیش به هم نزدیک می‌شوند، در شرایطی که منطقه درگیر بحران داعش است و حضور فعال ایران در منطقه موجب واکنش‌ از سوی کشورهای دیگر شده‌ است. همچنین حضور هوایی روسیه و حمایت این کشور با تهران از بشار اسد مورد مذمت آمریکا واقع شده‌ است. همه اینها در حالی است که روسیه و آمریکا در دورانی جدید از رابطه هستند، دوره‌ای که اتهام دخالت در انتخابات واشنگتن توسط مسکو جدی شده است. اما روسیه و ایران، این روزها در مورد توافق هسته‌ای علیه سیاست‌های واشنگتن در موضوعی مشترک قرار دارند، درحالی‌که ترامپ تلاش می‌کند با ترفندهای مختلف برجام را زیر پا بگذارد، تهران و مسکو در موضعی مشترک در مورد برجام قرار دارند.