زندگی خوب یعنی همه‌مون کار کنیم
بعد از انجام کاری، آسوده در خیابان راه می‌رفتم که ناگهان با دیدن چهره جدی و جذاب پسربچه‌ای ۶-۵ ساله که روی صندلی فایبرگلاسی درست به اندازه قد‌وقامتش در کنار پیاده‌رو نشسته بود بی‌اختیار ایستادم.
با عینکی آفتابی، چنان صاف و اتوکشیده پا روی پا انداخته و به روبه‌رویش خیره شده بود که انگار در حال بازی نقشی در یک تئاتر خیابانی است. جلوی صندلی‌اش، یک ترازو، چندتایی بسته کوچک دستمال کاغذی و یک بسته فال روی زمین بود. نمی‌توانستم نگاهم را از صورت شیرین بچگانه‌اش بردارم. کمی پایین‌تر از جایی که پسر نشسته بود، مردی را پای بساط کفاشی‌اش دیدم. با اشاره به پسر از او پرسیدم: پسر شماست؟ با لهجه افغانی غلیظی گفت: «پسرکمه. مال خودمه». گفتم که برای روزنامه‌ها کار می‌کنم و اگر اشکالی ندارد می‌خواهم با پسرش حرف بزنم. با خوشرویی گفت: «چه اشکالی داره؟». رفتم نزدیک پسرش.
سلام، خسته نباشی. من از طرف روزنامه اومدم با تو حرف بزنم.سلام .چی بگم؟
چند وقته اینجا می‌شینی برای کار؟دو ماهه.
قبل از این چی کار می‌کردی؟تو مترو فال می‌فروختم.
چند وقت تو مترو کار کردی؟یه 30-20روز.
چه خوب فارسی حرف می‌زنی.(باخوشحالی می‌خندد ولی چیزی نمی‌گوید.)
قبل از فال فروشی تو مترو چی کار می‌کردی؟فقط تو خونه بودم.
چند سالته؟9 سال.
(تعجب می‌کنم چون به قیافه و هیکلش نمی‌خورد ولی به روی خودم نمی‌آورم تا در حرف زدن راحت باشد. )
کلاس دوم.
درسات چطوره؟خوبه.
نمره‌هات پارسال چند شد؟(می‌خواهم ببینم تخیلاتش تا کجا می‌رود.)
20.
40تا.
همه رو 20شدی؟همه رو خوندم، 20و 30اینا می‌دادن.
مگه نمره 30 هم دارین؟از 10داریم تا 30 . 25 نداریم.
یعنی کسی زیر 10نمره نمی‌گیره؟ (این سؤال‌ها را چنان جدی و با اعتماد به نفس جواب می‌دهد تا شنونده باور کند که چنین روش نمره‌دهی‌ای هم وجود دارد.)نه.
پدر و مادرت چی کار می‌کنن؟بابام کفش درست می‌کنه می‌فروشه.
مادرم تو خونه است.
4تا. خنده‌اش می‌گیرد. تا بپرسم چرا می‌خندی، ادامه می‌دهد: 3 تا برادر، 4 تا دختر.
اون 4تایی که اول گفتی دخترها را گفتی یا پسرها را؟پسرا رو.
خودت این کار رو دوست داشتی یا خانواده‌ت گفتن؟خودم دوست دارم.
چرا از فروش تو مترو اومدی اینجا؟اونجا مأمور می‌گرفت. اول منو گرفتن و بعد داداشم رو. همه‌مون رو گرفتن. بابا شب اومد. یه چیزایی کاغذ دست بابام بود. داد ولم کردن.
هر روز می‌آی اینجا؟جمعه نمی‌آم.
تو خونه چی کار می‌کنی؟بازی می‌کنم با ماشین.
با خواهر و برادرات بازی نمی‌کنی؟خواهر و برادرام غذا اوماده می‌کنن. (با اینکه فارسی خوب حرف می‌زند ولی گاهی تلفظ بعضی از کلماتش مبهم است. دوباره می‌پرسم چی کار می‌کنن؟ با دست در هوا چیزی را به هم می‌زند. فهمیدم، یعنی آشپزی می‌کنند.)
مادرت غذا درست نمی‌کنه؟مامانم مریضه. قند داره.
خواهر و برادرات چند سالشونه؟نمی‌دونم. بابام می‌دونه.
چند ساعت اینجا هستی؟از ساعت 9 هستیم تا 7شب.
گشنه وتشنه می‌شی چی‌کار می‌کنی؟تشنم بشه می‌رم از بابام آب می‌گیرم می‌خورم. گشنم بشه می‌رم از مغازه‌دار (به سوپری در همان نزدیکی اشاره می‌کند) کیک می‌خرم.
از پول خودت؟آره از پول خودم.
چقدر درآمد داری؟روزی 20تومن، 30تومن.
هر روز؟یه روز خوب کار می‌کنم 30تومن. هر چی دادن. یه روز کم کار کنم 10تومن.
همه درآمدتو به بابات می‌دی؟آره.(مکثی می‌کند. شیرین نگاهم می‌کند و لبخند می‌زند.)
خودشم به من پول می‌ده.وقتی خوب کار می‌کنم هزار می‌ده و روزایی که بد کار می‌کنم 200تومن، 300تومن.
برای وزنه چقدر می‌گیری؟هر چی دادن.
تو می‌گی چقدر بدن؟می‌گم هر چی دوست دارن 500، هزار.
درآمدت از هر کدوم چقدره؟با اشاره به ترازو می‌گوید: از این کم می‌آد. و با اشاره به دستمال کاغذی‌ها و فال می‌گوید: از اونا زیادتر می‌آد.
پولت بیشتر از فروشه یا کمک مردم؟(قبل از جواب دادن، ساکت به من نگاه می‌کند. انگار نه انگار که یک بچه 6-5 ساله است.) بیشتر فروش دارم.
زندگی خوب به‌نظرت چه جور زندگی‌ایه؟(می‌خندد. کمی هم خجالت می‌کشد.)خوب باشه؛ مثلا بابام کار نکنه.
با تعجب می‌پرسم، یعنی بابات بیکار باشه؟نه، بابام همیشه کار کنه. همه‌مون کار کنیم.
چرا گفتی بابات کار نکنه؟از دهنم اومد یه باری.
(کف دستش رنگ حنا داشت.) می‌پرسم: چرا کف دستات حنا گذاشتی؟(ریزریز می‌خندد.) آبجیم واسم گذاشته.
چند وقته ایران هستین؟3 سال.
کجا را بیشتر دوست داری؟افغانستان.
چرا؟اونجا شهر خوبیه. اونجا خودمون خونه داریم. اینجا اصلا خونه نداریم.
افغانستان چی‌کار می‌کردی؟خونه بودم. داداشم با بابام جوجه می‌فروختن.
هر روز که می‌آی رو همین صندلی می‌شینی؟آره. صندلی رو یه آقاهه داده.
یعنی یکی از همین کسایی که رد می‌شن؟آره.
قبلش چی‌کار می‌کردی؟رو زمین می‌نشستم.
تو این 3 سال افغانستان رفتی؟یه بار رفتم. 5 روز، 6 روز موندم.
غذا چی می‌خوری؟هرچی مامانم درست کنه می‌خورم؛ لوبیا، آبگوشت، نخود.
خواهر و برادرات، همه کار می‌کنن؟نه. من و بابام با یه‌دونه داداشم. (ولی انگار فکری شده باشد ادامه می‌دهد) با یه دونه دیگه. من که هیچی، خودش هم خنده‌اش گرفته. ولی سرجمع‌می‌کند؛4نفر کار می‌کنیم.
داداشات چی‌کار می‌کنن؟با خوشحالی می‌گوید: یکی سر دانشگاه می‌شینه. ترازو و دستمال داره. یک داداش دیگه‌م مغازه داره.
یعنی مغازه مال خودشه؟نه، مال یه آقاییه. باهاش کار می‌کنه. مثلا بشقاب اینا سطل می‌فروشن.
اسباب‌بازی چی داری؟(با دست‌هایش، حرکت دوچرخه‌سواری را نشان می‌دهد و آهسته می‌گوید: دوچرخه. با هرکلمه خنده نمکینی به لبش می‌آید.)
عابری کنار ما می‌ایستد و می‌پرسد: فال دونه‌ای چنده؟-دونه‌ای 500تومن.
با شنیدن قیمت، یک فال برمی‌دارد و هزار تومان به پسر می‌دهد. فورا 500 بقیه را درمی‌آورد که به مشتری بدهد. او هم نمی‌گیرد و می‌گوید: واسه خودت.
(چشم‌هایش برق می‌زند. )جمع می‌کنم. تو قلکم می‌ندازم.
بعد با پول قلکت چی‌کار می‌کنی؟می‌دم مامانم واسم لباس اینا می‌خره.
دوست‌داری چکاره بشی؟(بدون اینکه مکث کند خیلی سریع می‌گوید:) دکتر.
چرا؟(باز می‌خندد. دستش را یک وری می‌کند. یعنی نمی‌دانم.)
می‌خوای آدما را خوب کنی؟با کمرویی می‌گوید: آره.
خواهر و برادرات چقدر درس خوندن؟خواهر بزرگم تا ششم خونده و آبجی کوچیکم تا پنجم.
هیچکدوم عروسی نکردن؟نه.
برای دستشویی کجا می‌ری؟می‌رم پارک.
کارم که تمام می‌شود می‌روم پیش پدرش تا ببینم چقدر از تخیلش در جواب‌ها کمک گرفته.
کی به ایران اومدین؟این پسرم 3ساله بود که اومدیم. الان 6 سالشه.
حدس زدم. ولی خودش گفت که 9 سالشه.شبا تو خونه از خواهر و برادراش درس می‌پرسه. هوش و حواسش خیلی خوبه.
پسرتون می‌گه روزی از 10تا 30هزار تومان درآمد داره؟(می‌خندد) نه، همین 7تومن، 8تومن. بعضی روزا می‌شه که هیچی کار نمی‌کنه.
خوراکی را از پول خودش می‌خره یا از شما می‌گیره؟ چقدر از درآمدش رو بهش می‌دین؟ پولشو چی‌کار می‌کنه؟ شما از پول پسرتون خرج می‌کنین یا نه؟خوراکی رو من براش می‌خرم؛ یا از پول خودش یا از پول خودم. چون نمی‌خوام از خیابان رد بشه و یا اینکه اذیتش نکنن. پولشو همه روزه می‌دیم به‌خودش که میندازه تو قلک. منتها پول خردشو درشت می‌کنیم بهش می‌دیم. ما به پولش دست نمی‌زنیم. خودم از اینجا (به وسایل کفاشی‌ای که روی زمین چیده اشاره می‌کند) خرج خونه را در‌می‌آرم. از خدای خود راضی هستیم. از کار خود راضی هستیم.
روزی چقدر بهش می‌دین؟هر چیزی که خودش سود کنه. 10تومن، 7تومن. همه درآمد همه‌روزه رو بهش می‌دیم که میندازه تو قلک. ماهی می‌شه که 100تومن می‌کنه. ماهی می‌شه که 120هم کار می‌کنه.
با درآمدش چی‌کار می‌کنه؟لباس و وسایل برادر کوچیکش که 2سالشه رو از پول این می‌گیریم. این دو تا را با هم از پول او خرج می‌کنیم؛ یعنی فقط خرج خودش و برادر کوچیکش می‌کنیم. اجاره خونه و خرج خونه، جورشو خودم می‌کشم.
از صحبت‌های پدر می‌فهم‌ام که فقط جاهایی از تخیلش کمک گرفته که خودش را بزرگ‌تر از سنش، یعنی همان 9ساله نشان دهد. از پدرش می‌پرسم که چقدر اجاره خانه می‌دهند؟ماهی 800هزار تومن با 5 میلیون پیش. 5 اتاق داره. حیاطش بزرگه. یه مستأجر داریم. هم‌ولایتیه. یه اتاق کرایه دادم. ماهی 200هزار تومن اون می‌ده. 600هزارش رو خودم می‌دم.
می‌توانیم با هم مهربان‌تر باشیمبعد از سال‌ها کار کردن درباره موقعیت و مشکلات زنان در خانواده و جامعه تصمیم گرفتم کارم را در شاخه صحبت با مردم، زن و مرد، ادامه دهم؛ مردمی که در تلاش برای گذران زندگی آنها را می‌بینیم یا نمی‌بینیم. به خودم گفتم وقتی در روزنامه‌ها با کار و شیوه زندگی مردم آشنا شویم، وقتی بخوانیم که دیگران در رویارویی با زندگی چه تجربه‌هایی پیدا کرده‌اند، چه مشکلاتی دارند، دیدگاه‌شان نسبت به زندگی چیست ، دنیا را چگونه می‌بینند و دوست دارند چه زندگی‌ای داشته باشند، در حقیقت ویژگی‌های شخصیتی همدیگر برایمان تا حدی ملموس‌تر می‌شود وهمین، کمک‌مان می‌کند که وقتی در زندگی روزمره در سطح شهر به هم برمی‌خوریم با هم مهربان‌تر باشیم و نگذاریم سرعت زیاد امور جاری در شهر، ما را در لحظه‌های دشوار مقابل هم قرار دهد و اوقات‌مان را تلخ کند.
