شکایت مجلس از ۶ نماینده به قوه قضاییه

قریب به ۱۶ ماه از عمر مجلس دهم میگذرد و تاکنون ۲۴ مورد شکایت از مجلسیها در هیأت نظارت بر عملکرد نمایندگان بررسی شده و از این تعداد ۹ پرونده یعنی بیش از یکسوم شکایتهای واصله به دادگاه ارجاع داده شده است.
از 24پرونده بررسی شده در این هیأت 5پرونده به نام جوادکریمی قدوسی، نماینده مشهد و 4پرونده هم به نام محمود صادقی، نماینده تهران زده شده و هیأت نظارت بر عملکرد نمایندگان برای محمود صادقی 3شکایت و برای کریمی قدوسی
2 شکایت به دادگاه ارجاع داده است.
در کنار کریمی قدوسی و صادقی، محمدرضا پور ابراهیمی، نماینده کرمان، حمدالله کریمی، نماینده بیجار و 2نماینده دیگر که نامشان رسانهای نشده، دیگر نمایندگانی هستند که هیأت نظارت بر عملکرد نمایندگان پروندههایشان را به دادگاه ارجاع داده و در مرحله رسیدگی قضایی هستند.
نگاهی به حوزه اختیارات هیأتهیأت نظارت بر عملکرد نمایندگان ماموریت رسیدگی به گزارشهای مربوط به «رفتار خلاف شئون نمایندگی» و گزارشها درباره اعمال «خلاف امنیت ملی» و دیگر اعمال مجرمانه از سوی نمایندگان مجلس را دارد. حوزه اختیارات هیأت نظارت مجلس بر رفتار نمایندگان مواردمتعددی را دربرمیگیرد؛ از سبک سخنوری و متن نطق نماینده گرفته تا برخوردهای اجتماعی و شخصی او همه در دایره تخلفات یا عدمرعایت شئون نمایندگی میتوانند تعریف شوند.
برای هرکدام از رفتارهای خارج از شئون نمایندگی هم جریمهای درنظر گرفته شده؛ جرایمی مانند تذکر شفاهی یا تذکر کتبی و همچنین، منع از داشتن نطق پیش از دستور، منع عضویت در هیأت رئیسه مجلس و حتی لغو اعتبارنامه نماینده ازجمله تنبیههایی است که هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان میتواند برای یک نماینده در نظر بگیرد. لغو اعتبار نمایندگی یعنی با تشخیص نمایندگان و تصویب مجلس، میشود یک نماینده را از سمت خود عزل و از مجلس اخراج کرد؛ مجازاتی که به گفته منتقدان امر میتواند راه را برای برخورد با نمایندگان منتقد و غیرهمسو از سوی طیف ویژهای در مجلس باز کند.
همچنین در آییننامه هیأت نظارت بر عملکرد نمایندگان آمده است که دادگاه خاص رسیدگی به این امور نیز پیشبینی شده است. در ماده ۸ این طرح آمده است: «قوه قضاییه موظف است در اجرای این قانون شعبه خاصی را جهت رسیدگی به موضوعات ارسالی تشکیل داده و خارج از نوبت رسیدگی و نتیجه را ظرف سهماه به هیأت نظارت اعلام نماید.»قریب به 5سال از تشکیل این هیأت میگذرد اما همچنان موافقان و مخالفان درباره آن نظرات مختلف دارند؛
چنانچه به گفته غلامرضا حیدری، نماینده تهران، قوه مقننه به تعبیر امام(ره) در رأس امور است و نباید کاندیداهای نمایندگی مجلس را چه در زمان کاندیداتوری و چه در زمان نمایندگی در منگنه گذاشت چرا که در این صورت حریت و آزادگی آنها خدشهدار میشود.در مقابل فرهاد تجری، نماینده قصرشیرین معتقد است: نظارت بر رفتار نمایندگان در دوره نمایندگی امری ضروری است و از مطالبات مقام معظم رهبری نیز هست.
چرا نظارت بر عملکرد نمایندگان؟اواسط سال 89و در مجلس هشتم بود که کلید تشکیل هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان زده شد و جمعی از نمایندگان اصولگرای مجلس بهدنبال توصیه مقام معظم رهبری مبنی بر شکلگیری هیأتهایی درون سازمانها برای نظارت بر عملکرد خودشان بهشدت به تکاپو افتادند تا این هیأت را شکل دهند.رفتوآمدها و جمعآوری امضاهای آنها برای به ثمر نشاندن این ایده قریب به 2سال طول کشید تا در نهایت در مجلس نهم طرح تشکیل هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس با 55 امضا به رأی مجلس گذاشته شد.
این طرح مخالفان شاخص بسیاری داشت و کم نبودند نمایندگان ادوار مجلس که خارج بهارستان این اقدام را نکوهش میکردند. آنها معتقد بودند این طرح بهمعنای محدود کردن اختیارات نمایندگان بهخصوص نمایندگان منتقد است و برای آزادی عمل نمایندگان برای اجرای وظایف خود مانع ایجاد میکند و استقلال آنها را زیر سؤال میبرد.در نهایت بهار سال 90کلیات طرح تشکیل هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان به تأیید رسید و پس از یکبار بازگشت از سوی شورای نگهبان در بهار سال 91 به مرحله اجرا رسید.
ترکیب هیأت نظارت برعملکرد نمایندگانهیأت نظارت بر رفتار نمایندگان شامل 7نماینده است. براساس آییننامه داخلی مجلس نایبرئیس مجلس، ریاست هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان را برعهده دارد. همچنین برای انتخاب اعضای این هیأت یک نامزد از کمیسیون اصل 90، یک نامزد از کمیسیون قضایی و حقوقی و 4نامزد از سایر کمیسیونها به صحن علنی معرفی میشوند. مسعود پزشکیان، داوود محمدی، الهیار ملکشاهی، عزیز اکبریان، محمدجواد جمالی، علیرضا سلیمی و محمدمهدی برومندی اعضای این هیأت در مجلس دهم هستند.
