
شفقنا-عضو هیئت علمی دانشگاه مفید گفت: مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی به شدت یک فقیه قرآنی و عالم آگاه به قرآن بود که سال ها در این زمینه کار و سعی می کرد در هر مسئلهی فقهی اول آیات قرآنی را بحث و تحلیل کند.
به گزارش خبرنگار شفقنا در قم، حجت الاسلام دکتر سعید رهایی در مراسم سالگرد آیت الله العظمی موسوی اردبیلی که در دانشگاه قم برگزار شد، اظهار داشت: از سال ۱۳۷۰ توفیق داشتم در خدمت این استاد باشم و از سال ۱۳۷۲ اکثر روزهای هفته در خدمت ایشان بودم.
او با بیان اینکه مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی معلمی متواضع، پارسا و شاگرد پرور بود، گفت: ایشان سعی کرده بود که آنچه در محضر اساتید خود آموخته بود از اخلاق علمی در خود زنده نگه دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه مفید افزود: از ویژگیهای اخلاق علمی این مرد بزرگ آزادی بیان بود که پایبند به آن بود و به راحتی در مجلس ایشان دیدگاهها را میشد بیان کرد و به صراحت دیدگاه متقابل را میپذیرفت.
او در بیان خاطره ای گفت: به اشتباه ناشر در یکی از کتابهای مرتبط به ایشان نام بنده را به عنوان ناظر کار ذکر کرده بود، کتاب را قبل از پخش دیدم خدمت ایشان رسیدم و عرض کردم در شناسنامه کتاب نوشتهاند که آیت الله العظمی موسوی اردبیلی زیر نظر فلانی این کتاب را نوشته، دستور بدهید جلوی این کتاب را بگیرند، ایشان گفت من حرفی ندارم! شما حرفی داری؟ اشکالی ندارد و بگذارید پخش شود لذا تواضع فردی در حد مرجعیت درسی بود برای همه.
رهایی تصریح کرد: آیت الله موسوی اردبیلی ویژگی فقهی خود را در مقدمهی کوتاهی که بر کتاب وزین فقه الشرکه نوشتهاند بیان میکند و ابتدا ابراز شعف میکند که در سال ۶۸ توانسته اند دوباره به دامان حوزهی علمیه قم برگردد و این نکته را ذکر میکند که در سال ۷۰ در ایام تعطیل حوزه دو بحث را شروع کردم یکی بحث فقه الشرکه و یکی بحث فقه التعمیم.
او تصریح کرد: ایشان در فقه قضا نیز میفرمایند من حدود نه سال متصدی امر قضاوت بودم، در دورهی تصدی امر قضاوت به تحقیق این را یافتم که ادلهی اثبات دعوا آنچنان که در فقه سنتی آمده است مورد تمسک قرار نمی گیرند و در پروندههای مهم ندیدم کسی به بینه تمسک کند، بلکه رجوع به ادلهی اثبات دعوای علمی همچون کارشناسی و تحقیق محلی و موارد دیگر مورد عنایت قرار گرفته لذا ایشان در فقه القضا این مطالب را پوشش دادند.
این استاد دانشگاه، افزود: مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی اذعان داشت از قم تکان نخواهم خورد و این مسئله را پیگیری میکنم یکی در حوزه قضا و جزا و یکی در حوزه معاملات که مردم به آن نیاز دارند.
او ادامه داد: مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی هم درس آموختهی علمای قم بود و هم درس آموخته علمای نجف و دروس عالی سطح خودشان را در محضر حضرات آیات گلپایگانی، آقا سید احمد خوانساری، مرحوم آقامرتضی حائری گذراند.
رهایی گقت: آثار ایشان تحت تأثیر برخی از اساتید خودشان چون آقا سید محمد محقق داماد و آیت الله بروجردی به شدت در حوزه فقه و اصول قرار داشت و سعی میکرد دیدگاههای آن بزرگان را ارتقا بدهند.
او بیان کرد: مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی در مدتی که در نجف بود از محضر علمای بزرگ دیگری مثل مرحوم حکیم، سید عبدالهادی شیرازی و مرحوم آل یاسین بهره برده بود ولی تأثرشان از دیدگاه مرحوم خوئی کاملاً مشهود بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه مفید توضیح داد: تحلیل روایات، پردازش به مسائل رجالی و همینطور احاطهی بر فقه یک مسئله را در جای جای فقه بررسی کردن شیوهای بود که فقیه بزرگ از مرحوم خوئی به ارث برده بود.
او با بیان اینکه آیت الله موسوی اردبیلی به شدت پاسدار حرمت تشیع، فقها و شیوه های گذشتگان بود و در عین حالی که نقادی میکرد، بر سر مسائل اسلامی و حرمت روحانیت هیچ گونه کنار نمیآمد، گفت:این مرجع تقلید به شدت یک فقیه قرآنی و عالم آگاه به قرآن بود که سال ها در این زمینه کار و سعی می کرد در هر مسئلهی فقهی اول آیات قرآنی را بحث و تحلیل کند.
رهایی به دیدگاه عقلایی مسئله و سیرهی عقلا و توجه به عرف و تحقیقات علمی در موضوع شناسی را از جمله ویژگی های مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی برشمرد.
او با بیان اینکه آیت الله موسوی اردبیلی(ره) معتقد بود فقه و اصول باید پاسخگوی نیاز مردم باشد، افزود: آن مرحوم در مسائل حقوقی بسیار تخصص داشت.
رهایی گفت: گاهی اوقات یک دیدگاه حقوقی خوبی که ارائه می شد خدمتشان عرض میکردم که چرا این را منعکس نمیکنید؟ ایشان میگفت در مسائل جدید تا زمانی که نظام سازی فقه نکردیم و مسائل و مبانی را برای مردم روشن نکردیم موافق نیستم که هر کسی یک نکته جدید داشته باشد این را بر مردم ابلاغ کند این باعث میشود که مردم به فقها و فقاهت پیشین پایبند نباشند.
او به توجه مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی به حقوق انسان پرداخت و تصریح کرد: فقهای ما در بحث قصاص بحث قتل مسلمان را مطرح کردند و ایشان حرمت جان انسان را مطرح میکند.
عضو هیئت علمی دانشگاه مفید، گفت: مرحوم آیت الله موسوی اردبیلی دانشگاه مفید را با این دغدغه تأسیس کرد که می گفت: من و مرحوم بهشتی و مرحوم مطهری به این نتیجه رسیده بودیم که اهل دانشگاه و غربیها زبان ما آخوندها را بلد نیستند و ما آخوندها زبان آنها را نمیدانیم لذا هدف از تاسیس چنین دانشگاهی این بوده است که فقهای فاضل را با آنچه در دنیای علوم انسانی میگذرد آشنا کنم به صورت متقابل تا بتوانم این مهم را یعنی ابلاغ دین را به زبان روز، هم در مقام استنباط و هم در مقام ابلاغ به انجام برسانم.
