ادویه ها از چاشنی های اصلی غذای ما ایرانیان است که طعم و رنگ غذا را تغییر می دهد. در این مقاله قصد داریم ادویه ای معروف و کاربردهای آنها را به شما معرفی کنیم.
کاربرد و معرفی ادویه های معروف
_ جوز هندی؛ غریبه معطر
جوز هندی از آن دسته ادویه های وارداتی است که در مدتی اندک به آرامی جای خود را در آشپزی ایرانی باز کرده است. جوز هندی هسته میوهای هلو مانند است که در اندونزی عمل میآید. بیشترین عطر و خاصیت آن در پوسته این هسته است، اما معمولا کل هسته در آشپزی به کار میرود. تاثیر ویژه جوزهندی در هضم غذا و تسکین دردهای روماتیسمی است.
جوز هندی از آن دست ادویه هایی است که علاوه بر عطر، طعم نیز دارد. معمولا در تهیه دسرها یا دستورها غذایی ویژهای که از هند یا کشورهای عربی به آشپزی ایرانی راه پیدا کرده استفاده میشود. مصرف بیش از اندازه آن به دلیل دارا بودن ترکیبات آلکالوئیدی باعث تاثیر مستقیم روی سلولهای مغز و ایجاد حالات توهم زاست. مصرف مداوم آن زیانآور و استفاده از 4 گرم آن در یک نوبت باعث مسمومیت شدید میشود، پس در مصرف آن زیادهروی نکنید و هنگام مصرف آن را رنده کنید تا عطر آن تبخیر نشود.
پودر آن در تهیه ادویه ترکیبی یا به تنهایی در غذاهایی مانند لوبیا پلو یا خورش قیمه جای استفاده دارد.
_ تخم گشنیز : ادویه مرموز
گشنیز از آن دسته گیاهانی است که تمام قسمتهای آن در آشپزی و طب سنتی مورد استفاده دارد. تخم گشنیز که در تهیه ادویه ترکیبی استفاده فراوان دارد، عطر خوش و منحصربهفردی دارد. تخم گشنیز به صورت درسته یکی از معطرکنندههای ترشی است.
پودر آن به شدت میکروبکش است و در زمان ابتلا به بیماریهای گوارشی مانند اسهالخونی، وبا و تیفویید که هنوز در فصول گرم بخشهایی از کشورمان را درگیر میکند، بسیار مفید است. راه مصرف ویژهای ندارد، تنها مقداری از آن را در غذا بریزید و بس. در گذشتههای نه چندان دور برای خوشبوکردن دهان و تسکین درد دندان نیز مورد مصرف داشته است.
تخم گشنیز دارای مقادیر قابل توجهی کلسیم و ویتامینهای A و C است که باعث تقویت بدن میشود. باید توجه داشت که مصرف بیش از حد آن باعث بیحسی و گیجی شدید میشود که باید از آن برحذر بود.
بوی آن خوش اما فرار است، بنابراین در هرنوبت تنها مقدار مورد نیاز را آسیاب کنید تا عطر آن در غذا مشخص باشد.
اگر می خواهید بیشتر بدانید : ادویه
_ هل : ادویه مهربانی
هل یکی از خوشبوترین انواع ادویه که موطن اصلی آن هندوستان است. در ایران معمولا در تهیه شیرینیجات یا برای عطر دادن به چای به کار برده میشود، اما در آشپزی هندی و عربی موارد استفاده فراوان دارد.
این ادویه پر خاصیت تقویتکننده قلب و سیستم گوارش است. به هضم غذا کمک میکند و مانند بعضی دیگر از انواع ادویه، ضدمسمومیت است.
یکی از موارد معدود استفاده از هل در غذا، برای عطر دادن به خورشهای نذری است. اگر آن را به تنهایی یا بهعنوان یکی از عناصر ادویه ترکیبی بهکار برید، حتما مشتری دائمی آن خواهید شد. هل در 3 نوع سبز، سفید و سیاه وجود دارد که خواص یکسانی دارند. هل را با چای دم کرده و با عسل بخورید تا سرماخوردگی درمان شده و تب پایین آورده شود. اگر زیاد ترش میکنید، هل را در برنامه غذایی بگنجانید.
مانند سایر ادویه ها مصرف بیش از حد آن مضر است و باعث ناراحتی رودهها میشود. خواص هل بسیار شبیه شربت اکسپکتورانت است، پس اگر اهل درمان گیاهی هستید، هل را همیشه در ذهن داشته باشید.
هل علاوه بر خواص ذکر شده، باعث آرامش و رفع اضطراب نیز میشود. در ماه مبارک رمضان، استفاده از هل در انواع خوراک باعث آرامش بدن و سیستم گوارش میشود.
_ خردل : خشم اژدها
خردل با اینکه در خانواده ادویه طبقهبندی میشود اما موارد مصرف دیگری نیز دارد. غیرانسانیترین مصرف خردل در ساخت بمبهای شیمیایی است که با استفاده از آن سیستم عصبی مورد هدف قرار گرفته و تخریب میشود.
خردل به صورت دانههای سیاه یا پودری زردرنگ عرضه میشود. سادهترین طریقه مصرف آن سس خردل است که با سرکه، نشاسته، نمک و شکر بهدست میآید و درکنار انواع ساندویچ،قرار داده و از تندی منحصربهفرد آن لذت میبرند.
در درمان عفونتهای مجرای تنفسی و گرفتگی بینی بسیار مفید است. یکی از ویژگیهای بینظیر خردل، دارا بودن عنصر سلنیوم است که در درمان آسم، روماتیسم و حتی سرطان کاربرد دارد و از این جهت هیچ ادویهای با خردل قابل قیاس نیست.
اگر می خواهید بیشتر بدانید : 6 ادویه ای مفید برای بدن که همیشه باید در غذاهای تان استفاده کنید
راهنمای استفاده از خردل در غذاخردل، ملین است و باعث بازشدن اشتها میشود، بنابراین درکنار غذاهای سنگین، بهخصوص ساندویچها مفید است. خردل در اثر ترکیب با آب، گاز تند و خطرناکی آزاد میکند، بنابراین اگر میخواهید از خردل به تنهایی استفاده کنید، پودر آن را در یک ظرف سرباز خیسانده و طی دو روز، چندبار آب آن را عوض کنید تا تلخی و گاز نامطبوع آن گرفته شود. درطول این مدت، خردل خیسانده را بو نکنید.
در تهیه انواع ادویه ترکیبی کاربرد داشته و علاوه بر خواص ویژهاش باعث خوشمزهتر شدن غذا میشود.
_ زیره : مهجور و فراموش شده
در گذشتههای نه چندان دور خاطرخواه فراوان داشت و بسیار استفاده میشد اما مدتی است که ارج و قرب سابق را ندارد. زیره سبز و سیاه مقادیر شگفتانگیزی پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم و سدیم درخود دارد. علاوهبراین، حاوی آهن، روی، سرب، ویتامین A، 6B، C و E است. از عجایب این ادویه کالریدار بودن آن است، به طوری که 100گرم زیره، 370 کیلوکالری انرژی دارد. زیره با دارا بودن مواد یادشده دشمن شماره یک انواع سرطان گوارشی و کبد است و در درمان انواع بیماری گوارشی نیز بهکار میآید.
زیره در دو نوع سیاه و سبز وجود دارد که خواص یکسان اما مورد مصرف متفاوتی دارند. زیره سبز به دلیل عطر ملایم و گرمش، مستقیما در غذا استفاده میشود، اما زیره سیاه معمولا در پلو کاربرد دارد. زیره سبز، به صورت پودر در تهیه انواع سس گوشت کاربرد دارد، چون علاوه بر عطر خوش، خاصیت باکتریزدایی دارد و یک قارچکش قوی است.
زیره سبز در آشپزی هندی و مکزیکی فراوان بهکار میرود. به خاطر داشته باشید هرجا نام زیره به تنهایی آمد، منظور زیره سبز است، نه سیاه.
زنجبیل : داروخانه معطر
زنجبیل از گروه ادویه خوشبو و گل سرسبد آشپزی هندی و چینی است. در زبان انگلیسی و بعضی از زبانهایی که ریشه لاتین دارند، جینجر Ginjer نامیده میشود و در آشپزی، قنادی و نانوایی کاربرد فراوان دارد.
این ادویه دارای مادهای به نام جینجرول است که وظیفه ایجاد طعم و عطر را در این گیاه دارد و جالب آنکه این ماده از رشد سلولهای سرطانی به خصوص در سرطان روده بزرگ جلوگیری کرده و در تهیه داروهای مرتبط بهکار میرود. زنجبیل ضدتهوع، ضد لختهشدن خون، ضد نفخ بسیار قوی و پایینآورنده کلسترول خون است.
اگر این گیاه را که در حقیقت ریشه است به صورت تازه در دسترس دارید، حتما از آن استفاده کنید و پودر آن را برای تهیه ادویه ترکیبی بهکار ببرید. این ادویه جادویی باعث تحریک غدد فوق کلیوی و ترشح کورتیزول میشود که برای معالجه روماتیسم بسیار مفید است.
تقریبا ادویه ترکیبی ای نیست که زنجبیل در آن استفاده نشود. معمولا گیاهان و ادویه هایی که در آشپزی چینی بهکار میرود خواص دارویی فراوانی دارد که زنجبیل هم از این قاعده مستثنا نیست.
گردآوری : گروه سبک زندگی سیمرغ
seemorgh.com/lifestyle
منبع : زندگی ایده آل
