خاصیت اسپند در طب سنتی (طبیعت و خواص درمانی)

خاصیت اسپند در روایات دینی
در روایات اسلامی در مورد کاشت گیاه اسپند و استفاده از آن توصیه هایی شده است.
در حدیثی از پیغمبر اکرم (ص) روایت شده است: از اسپند درخت یا برگ یا میوهاى نمیروید، مگر آن که فرشتهاى بر آن گماشته شده است تا آن را به آن که باید برساند، یا خشک شود، و در ریشه و ساقهاش شفا است، و در دانه آن داروى 72 بیمارى نهفته است.
در روایتی از امام صادق(ع) درباره خاصیت اسپند و خواص کندر آمده است: هیچ ریشهای از گیاه در زمین نمیجنبد و هیچ شاخهای در آسمان بالا نمی رود مگر آنکه خدا فرشته ای را ماموریت داده تا آن را به قطعات خرد شده تبدیل کند یا به سرنوشتی که دارد برساند و شیطان (میکروب) از هفتاد خانهای میگریزد که در نزدیکی خانه ای باشد که در آن اسپند است و شفا از هفتاد بیماری در اسپند است که آسان ترین آن خوره است، پس دود کردن اسپند را از یاد نبرید.
از محمد بن حکم نقل شده است: پیغمبرى به خداوند از ترسویى امتش شکایت کرد، خداوند به وى وحى فرمود: دستور ده امتت اسفند بخورند که شجاعت را زیاد میکند.
گیاه اسپند چیست؟
اسپند گیاهی است علفی، پایا و بوته ای که ارتفاع آن تا 50 سانتی متر می رسد. این گیاه دارویی، دارای برگ های فراوان و سبز است. میوه گیاه کروی شکل و حاوی دانه های قهوه ای مایل به سیاه فراوانی است که بخش مورد استفاده دارویی گیاه است. این گیاه در بیشتر نقاط ایران ازجمله اطراف تهران، قم، قزوین، کرج، تبریز، کرمان، نواحی مختلف فارس، سیستان و بلوچستان، نواحی مختلف خراسان، سمنان، دامغان و حواشی کویرهای ایران می روید.

مقدار و طریقه مصرف اسپند
حداکثر میزان دارویی قابل استفاده از اسپند به عنوان ضد درد، 15 تا 30 میلی لیتر از جوشانده این گیاه با نسبت 1 بر 20 گیاه در آب است.
میزان مناسب استفاده از گیاه به صورت تنتور، 2 تا 4 میلی لیتر به نسبت 1 بر 10 گیاه در محلول هیدروالکلی است.
مضرات اسپند (موارد احتیاطی و منع مصرف)
اگرچه خاصیت اسپند در درمان بیماریها بسیار گسترده است، لیکن عوارض ناشی از مصرف آن را نیز نباید نادیده گرفت. برخی از مضرات اسپند عبارت است از:
استفاده بیشتر از حد دارویی اسپند، ممکن است باعث سقط جنین، استفراغ، دپرسیون و توهمزایی شود.زیادهروی در مصرف اسپند، باعث بروز سکسکه، ترشح بیش از حد بزاق و تضعیف سیستم اعصاب مرکزی می شود. مصرف اسپند به دلیل طبع گرم آن برای افراد دارای مزاج گرم (صفراوی) مضر است و این افراد بایستی در مصرف آن احتیاط کنند. مصرف دانههای اسپند برای زنان باردار بسیار مضر است و خطر سقط جنین را به همراه خواهد داشت. دود کردن زیاد اسپند برای افراد دچار آلرژی و بیماران مبتلابه آسم مضر است و باعث سردرد، تهوع و تشدید علائم بیماری میشود، همچنین دود اسپند در صورت استفاده مکرر حتی در افرادی که زمینه ژنتیکی آسم ندارند نیز میتواند موجب حساس شدن ریهها و بروز علائم آسم شود.
منابع: راسخون، طب سنتی، الو دکتر
