موانع عزت در تربیت فرزند

مدت زمان مطالعه: 5/1 دقیقه

موانع عزت در تربیت فرزند

ریشه های کمبود عزت نفس فرزند!

عزت در مفهوم روانشناختی به معنای احساس ارزشمندی است. احساس ارزشمندی در کلام خودمانی پاسخ به این سوال است که فرد چقدر خودش را دوست دارد؟

عوامل موثر بر این احساس بسیار متنوع اند و البته یک ویژگی مشترک را دنبال می کنند و آن تقویت (( خویش )) هر فرد می باشد. در مقابل هر چیز، که به (( خویش )) هر فرد کوچکترین خدشه ای وارد کند جزء موانع عزت محسوب می شوند .

یکی از اساسی ترین موانع عزت، تحقیر است. شاید به نظر برسد در زندگی امروز تحقیر بسیار کمرنگ شده و مسایل دیگری جای آن را گرفته است ولی باید بگوییم اینطور نیست. تحقیر طیف گسترده ای دارد که برخی از مصادیق آن دور از ذهن می نماید. به عنوان مثال شاید در توصیه های تربیتی

شنیده باشید که مقایسه فرزند با دیگر فرزندان یا مقایسه با دوران کودکی یا نوجوانی خود نه تنها در رشد و تربیت فرزند کمکی نمی کند بلکه آثار مخرب فراوانی دارد. تا به حال به این نکته فکر کرده اید چرا اینگونه است؟ چرا این مقایسه که در بسیاری از مواقع به منظور رشد یا بهبود توسط والدین یا دیگران صورت می گیرد، عکس عمل کرده و مخرب می شود؟ !

پاسخ دقیق و جامعش یک کلمه است: تحقیر! مقایسه باعث می شود فرزند نوعی از تحقیر را در وجودش تجربه کند. این کوچک انگاری علی رغم نیت باطنی والدین اتفاق می افتد . فرزند احساس می کند کافی نیست؛ وقتی کافی نباشد یعنی کم است و “کم بودن” و “کم داشتن” به این معناست که باید بیشتر می بودی ولی نیستی. این همان معنای حقارت است و چه غم انگیز است که بارها و بارها برای رشد از این حربه استفاده می شود.

احساس حقارت و حقیر بودن مقابل احساس ارزشمندی قرار دارد. حس حقارت جزو عمیق ترین احساساتی است که در فرزندان ایجاد و تقویت می شود که متاسفانه اغلب این اتفاق توسط والدین و نزدیکان مهم رقم می خورد!

حقیر نمی تواند عزیز باشد و این تناقضی است که در بسیاری از اوقات والدین درگیر آن هستند. از طرفی فرزندی با عزت نفس و عزیز می خواهند و از طرف مقابل خالق یا تسهیل کننده ناخواسته بسیاری از مصادیق تحقیر می شوند.

نویسنده : حسین مینایی (روانشناس نوجوان)

ارزشمندی، تربیت فرزند، حقارت، عزت