دربی تهران گرم می‌شود

دربی86 شاید آخرین دیداری باشد که در آن ورزشگاه آزادی به دو نیمه قرمز و آبی تبدیل شد. 49 سال از تاریخ نبرد استقلال و پرسپولیس می‌گذرد و در این سال‌ها این بازی‌ها با اکثر شهرآوردهای دنیا یک تفاوت بزرگ داشته‌اند؛ یکی‌بودن شرایط دو تیم و بی‌معنی‌‌بودن میزبانی و میهمانی. در ایران چون دو تیم استقلال و پرسپولیس از یک ورزشگاه استفاده می‌کنند و سازوکاری برای تفکیک هواداران وجود ندارد، بازی دو تیم در این سال‌ها در دو نیمه قرمز و آبی برگزار شده است. قرار است از فصل بعد این روند تغییر کند و قانون سهم ۱۰ درصدی تماشاگران میهمان اجرائی شود. سازمان لیگ رسما اعلام کرد که از فصل آینده مسابقات لیگ برتر، قانون تقسیم ورزشگاه به نسبت ۹۰ و ۱۰ درصد در دربیاجرا خواهد شد.
این تصمیم می‌تواند یک امیدواری اصلی به وجود بیاورد؛ جذاب‌شدن داربی. در همه‌جای دنیا به‌جز ایران، میزبان با حمایت تماشاگران خودی عرصه را به رقیب همشهری‌اش تنگ می‌کند و همین موضوع باعث بالا‌رفتن جذابیت بازی و کم‌شدن تعداد تساوی‌ها می‌شود.
در مادرید، ورزشگاه دو تیم رئال‌مادرید و اتلتیکو مادرید جداست و طبیعتا وقتی این دو در ورزشگاه حریف به میدان می‌روند، با یک جهنم روبه‌رو می‌شوند. در میلان هم که ورزشگاه دو تیم اینتر و میلان یکی است، با تعلق‌گرفتن اکثریت سکوها به هواداران میزبان چنین فضایی ایجاد می‌شود. در این شرایط شانس برنده‌شدن تیمی که اکثریت سکوها را دارد بیشتر می‌شود و بعید است بازی حالت ‌خنثی بگیرد. کارشناسان یکی از دلایل سرد‌بودن خیلی از داربی‌ها را همین توازن روی سکوها می‌دانند. حالا قرار است پس از 49 سال این توازن از بین برود و استقلال و پرسپولیس واقعا طعم میزبان‌بودن در دربیرا بچشند.
این میزبان‌بودن می‌تواند از نظر مالی هم به سود تیم‌ها شود. باشگاه‌ها بارها از تمایل خود برای استفاده کامل از حق‌ میزبانی دربیصحبت به میان آورده بودند، اما اقدام رسمی و قاطعی در این خصوص انجام نشده بود.
در لیگ هفدهم کمی شرایط فرق کرد. در بازی رفت که پرسپولیس میزبان بود، بلیت‌فروشی به این باشگاه واگذار شد و در بازی برگشت، بلیت‌فروشی سهم استقلال شد. قدم بعدی می‌تواند اختصاص سکوها به هواداران تیم میزبان باشد.
مشکل اصلی اینجاست که در ایران سازوکار تشخیص هواداران وجود ندارد. در شهرهای مختلف در زمان بازی‌های لیگ دیده شده که تماشاگران تیم میهمان بیشتر از تیم میزبان بوده، چراکه سیستمی برای تفکیک طرفداران استقلال خوزستان با پرسپولیس نیست. دیده شده تماشاگران با پرچم تیم میزبان بلیت خریده و وقتی وارد ورزشگاه شده‌اند در میان هواداران میهمان قرار گرفته‌اند. اگر این رویه در دربیتکرار شود چه اتفاقی می‌افتد؟ چالش اصلی در این طرح چگونگی شناسایی تماشاگران استقلال و پرسپولیس است. این مسئله تا به امروز به روش ابتدایی بررسی لباس و پرچم تماشاگران اجرا شده است! اما تماشاگری که یک فصل منتظر چنین مسابقه‌ای بوده و احتمالا صدها کیلومتر راه هم آمده نمی‌تواند با به‌کاربردن ترفند و با لباس عادی به سکوهای تیم مقابل برود؟ نتیجه چنین رفتاری چه خواهد بود، اگر تیم خودی گل بزند و او میان تماشاگران رقیب شادی کند، نیروهای امنیتی می‌توانند تبعات این رفتار را کنترل و امنیت جانی او را تضمین کنند؟ در فوتبال ایران هیچ ساز‌و‌کار تدوین‌شده‌ای برای بلیت‌فروشی به هواداران یک تیم وجود نداشته است و هر باشگاهی اقدام به بلیت‌فروشی کرده از خود فرد سؤال کرده طرفدار چه تیمی است و طبیعتا پاسخ آن به اقتضای نیاز متغیر است! همین فصل گذشته بود که بلیت‌فروشی دربیرفت به صورت الکترونیکی انجام شد و با وجود اینکه اعلام شد همه بلیت‌های مسابقه به فروش رفته است، هزاران سکوی خالی در جایگاه تماشاگران استقلال دیده شد، اما هزاران پرسپولیسی به صورت فشرده سکوها و پله‌های سمت خود را پر کرده بودند!
صدور کارت هواداری، شناسایی و ساماندهی رسمی هواداران یکی از راه‌هایی است که در فوتبال دنیا برای حل بسیاری از مشکلات پیش‌بینی شده؛ طرحی که بارها در سنوات گذشته در کشور اجرا شده و هیچ‌وقت با استقبال قابل‌توجه هواداران روبه‌رو نشده است. این نکته را هم نباید فراموش کرد که تأمین امنیت اقلیت ۱۰ درصدی حاضر در ورزشگاه هم نکته‌ای است که نباید فراموش شود. در همین دربی۸۶ آمار عجیب و قابل‌توجه ۳۳۵ مصدوم به‌جا گذاشته شد. جمعیت ۷۰ هزارنفری حامیان میزبان اگر از کوره در بروند فضا را برای حامیان کم‌تعداد رقیب تیره‌و‌تار می‌کنند و پیش‌بینی‌های لازم برای جلوگیری از اتفاقات تلخ باید فراتر از رویه‌های مرسوم باشد.
البته هیچ‌کدام از این مسائل نباید مانع اجرای طرح شود و قانون رعایت میزبان و میهمان در دربیباید روزی به اجرا دربیاید.