خداوندپاداش کامل عطا می کند و از فضل خودهم بر ثوابشان می افزاید
إِنَّ الَّذِینَ یَتْلُونَ کِتَابَ اللَّـهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاهَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِیَهً یَرْجُونَ تِجَارَهً لَّن تَبُورَ﴿٢٩﴾ لِیُوَفِّیَهُمْ أُجُورَهُمْ وَیَزِیدَهُم مِّن فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ غَفُورٌ شَکُورٌ﴿٣٠﴾فاطر
خرمشاهی: بىگمان کسانى که کتاب الهى را مىخوانند، و نماز را برپا مىدارند، و از آنچه به ایشان روزى دادهایم، پنهان و آشکارا مىبخشند، به سودایى که هرگز زیان ندارد، امید دارند
فولادوند: در حقیقت کسانى که کتاب خدا را مى خوانند و نماز برپا مى دارند و از آنچه بدیشان روزى داده ایم نهان و آشکارا انفاق مى کنند امید به تجارتى بسته اند که هرگز زوال نمى پذیرد
قمشه‌ای: آنها که کتاب خدا را تلاوت کرده و نماز به پا می‌دارند و از آنچه ما روزیشان کرده‌ایم پنهان و آشکار (به فقیران) انفاق می‌کنند (از لطف خدا) امید تجارتی دارند که هرگز زیان و زوال نخواهد یافت.
آیت الله مکارم شیرازی: کسانی که کتاب الهی را تلاوت می‌کنند و نماز را بر پا می‌دارند و از آنچه به آنها روزی داده ایم پنهان و آشکار انفاق می‌کنند، تجارت (پر سودی) را امید دارند که نابودی و کساد در آن نیست.
خرمشاهی: تا سرانجام پاداشهایشان را به تمام و کمال بپردازد، و از فضل خویش به سهمشان بیفزاید، چرا که آمرزگار و قدردان است
فولادوند: تا پاداششان را تمام بدیشان عطا کند و از فزونبخشى خود در حق آنان بیفزاید که او آمرزنده حق شناس است
قمشه‌ای: تا خدا به آنها پاداش کامل عطا کند و از فضل و کرم باز بر ثوابشان بیفزاید که او (خطای مؤمنان را) بسیار بیامرزد و به شکر گزاران احسان فراوان کند.
آیت الله مکارم شیرازی: (آنها این اعمال صالح را انجام میدهند) تا خداوند اجر و پاداش کامل به آنها دهد و از فضلش بر آنها بیفزاید که او آمرزنده و شکرگزار است.
فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَیُوَفِّیهِمْ أُجُورَهُمْ وَیَزِیدُهُم مِّن فَضْلِهِ ۖ وَأَمَّا الَّذِینَ اسْتَنکَفُوا وَاسْتَکْبَرُوا فَیُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا وَلَا یَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ اللَّـهِ وَلِیًّا وَلَا نَصِیرًا -١٧٣نساء
***
لِّلَّذِینَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَىٰ وَزِیَادَهٌ ۖ وَلَا یَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلَا ذِلَّهٌ ۚ أُولَـٰئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّهِ ۖ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ﴿٢۶﴾ وَالَّذِینَ کَسَبُوا السَّیِّئَاتِ جَزَاءُ سَیِّئَهٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّهٌ ۖ مَّا لَهُم مِّنَ اللَّـهِ مِنْ عَاصِمٍ ۖ کَأَنَّمَا أُغْشِیَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّیْلِ مُظْلِمًا ۚأُولَـٰئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ﴿٢٧﴾یونس
٢۶ – کسانى که نیکى کردند، پاداش نیک و زیاده بر آن دارند و تاریکى و ذلت چهره هایشان را نمى پوشاند آنها یاران بهشتند و جاودانه در آن خواهند ماند.
٢٧ – اما کسانى که مرتکب گناهان شدند جزاى بدى بمقدار آن دارند و ذلت و خوارى چهره آنها را مى پوشاند و هیچ چیز نمى تواند آنها را از (مجازات ) خدا نگهدارد، (چهره هاشان آنچنان تاریک است که ) گوئى پاره هائى از شب تاریک صورت آنها را پوشانده ، آنها یاران آتشند و جاودانه در آن خواهند ماند.
تفسیر :
روسفیدان و روسیاهان
در آیات گذشته اشاره به سراى آخرت و روز رستاخیز شده بود، به همین مناسبت ، آیات مورد بحث سرنوشت نیکوکاران و آلودگان به گناه را در آنجا تشریح مى کند.
نخست مى گوید: کسانى که کار نیک انجام دهند پاداش نیک و زیاده بر آن دارند (للذین احسنوا الحسنى و زیاده ).
در اینکه منظور از«زیاده » در این جمله چیست میان مفسران گفتگو است ولى با توجه به اینکه آیات قرآن یکدیگر را تفسیر مى کنند، اشاره به پاداشهاى مضاعف و فراوانى است که گاهى ده برابر و گاهى هزاران برابر (به نسبت اخلاص و پاکى و تقوا و ارزش عمل ) بر آن افزوده مى شود، در آیه ۱۶۰ سوره انعام مى خوانیم
من جاء بالحسنه فله عشر امثالها:
کسى که کار نیکى انجام دهد ده برابر به او پاداش داده خواهد شد.
و در جاى دیگر مى خوانیم : فاما الذین آمنوا و عملوا الصالحات فیوفیهم اجورهم و یزیدهم من فضله :
اما کسانى که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند
خداوند پاداش آنها را بطور کامل مى دهد و از فضل و کرم خود نیز بر آن مى افزاید (سوره نساء آیه ۱٢٧).
در آیات مربوط به انفاق در سوره بقره (آیه ۲۶۱) نیز سخن از پاداش
نیکوکاران تا هفتصد برابر و یا چند مقابل آن به میان آمده است .
نکته دیگر که در اینجا باید به آن توجه داشت این است که کاملا امکان دارد، که این اضافه در جهان دیگر مرتبا افزایش یابد، یعنى هر روز موهبت و لطف تازه اى از ناحیه خداوند به آنها ارزانى داشته شود و این در واقع نشان مى دهد که زندگى جهان دیگر یکنواخت نیست و به سوى تکامل در یک شکل نامحدود پیش مى رود.
روایاتى که از پیامبر (ص) در تفسیر این آیه نقل کرده اند که منظور از -زیاده- توجه به جلوه ذات پاک پروردگار و استفاده از این موهبت بزرگ معنوى است ممکن است اشاره به همین نکته باشد.
در پاره اى از روایات که از ائمه اهلبیت نقل شده -زیاده – به نعمتهاى دنیا تفسیر شده است که خداوند علاوه بر پاداش جهان دیگر نیکوکاران را از آن بهره مند مى سازد.
ولى هیچ مانعى ندارد که کلمه«زیاده» در آیه فوق اشاره به همه این مواهب بوده باشد.
سپس اضافه مى کند :نیکوکاران در آن روز چهره هاى درخشانى دارند و تاریکى و ذلت ، صورت آنها را نمى پوشاند (و لا یرهق وجوههم قتر و لاذله.
یرهق ، از ماده-رهق- به معنى پوشاندن قهرى و اجبارى است و-قتر -به معنى غبار و یا دود است .
و در پایان آیه مى فرماید: این گروه یاران بهشتند و جاودانه در آن خواهند ماند -اولئک اصحاب الجنه هم فیها خلدون
تعبیر به اصحاب اشاره به تناسبى است که میان روحیه این گروه و محیط بهشت وجود دارد./تفسیرنمونه
علامه طباطبایی:این جمله ثواب کسانى را بیان مى کند که برهان پروردگار خود را و نور نازل از ناحیه او را پیروى کرده اند.
و این آیه چنین مى نماید که از آیه قبلى انتزاع و نتیجه گیرى شده است ، چون آیه قبلى هم ثواب کسانى را بیان مى کرد که ایمان آورده ، عمل صالح مى کنند و مى فرمود: فاما الذین آمنوا و عملوا الصالحات فیوفیهم اجورهم و یزیدهم من فضله – و شاید به همین جهت بوده که در اینجاکیفر کسانى را که از پیروى برهان و نور تخلف مى کنند بیان نکرد، چون این آیه ، خود، همان مضمون آیه قبل را دارد و با این حال دیگر حاجتى نبود که وضع متخلفین وآنها که استنکاف و استکبار مى ورزند را دوباره تکرار کند، چون در اینجا فهماند جزاى پیروان اینجا، جزاى پیروان آنجا است و در این میان به جز دو طائفه وجود ندارد یا پیرو و یا متخلف .
و بر این اساس جمله :فسیدخلهم فى رحمه منه- در مقابل جمله : فیوفیهم اجورهم – است که همانا بهشت باشد و نیز در این آیه جمله : وفضل- در مقابل جمله : و یزیدهم من فضله – در آن آیه است و اما جمله : و یهدیهم الیه صراطا مستقیما، در حقیقت یکى از آثار اعتصام به خداى تعالى است که در سوره آل عمران نیز ذکرش آمده و فرموده بود: و من یعتصم باللّه فقد هدى الى صراط مستقیم ./المیزان
