
شفقنا رسانه- حضور حسن روحانی رئیس جمهور در اجلاس شانگهای به یکی از تیترها و عکسهای اصلی روزنامهها تبدیل شد. اغلب تیترها بویژه در روزنامههای اطلاعات، ایران، جمهوری اسلامی، جوان، خراسان و اعتماد رویکرد مثبتی به این اجلاس و نتایج آن نشان دادند و بعضیها مثل جوان و جمهوری اسلامی شانگهای را در کنار نشست جی ۷ مهم دیدند و آن را در مقابل ترامپ و واگرایی در کشورهای غربی تعبیر کردند. جوان چینش اطلاعات را به خوبی انجام داد، دو عکس با دو تیتر متفاوت و هماهنگ با معنای مورد نظر روزنامه در کنار هم قرار گرفت. در صفحات داخلی هم با دو تیتر دیگر به آنها پرداخت و دربارهی حاشیههای نشست جی ۷ و پیشنهاد ترامپ برای بازگشت روسها به این نشست نوشت: «اینجاست که معلوم میشود چــرا روسها با ستاد دونالد ترامپ در ارتباط بودند و در حد امکان به روی کار آمدن او کمک کردند. یکی از مهمترین واکنشهای کشورهای غربی به حمله روسها به کریمه و جداسازی آن از اوکراین، اخراج مسکو از هشت کشور صنعتی و بازگرداندن آن به گروه ۷ بود. حالا در حالی که ماجرای کریمه و بخشهای شرقی اوکراین همچنان ادامه دارد و هنوز کرملین به همین دلیل زیر بار تحریمهای غرب است، دونالد ترامپ پیشنهاد بازگشت روسها به این جمع مهم را داده است تا به این ترتیب نه تنها شائبه ارتباطات وی با روسها دوباره مطرح شود بلکه با واکنش منفی اروپاییها روبهرو شود تا شکاف امریکا-اروپا هم بار دیگر خودنمایی کند.»
اعتماد از طرح انتظارات ایران برای بعد از خروج آمریکا از برجام در حاشیهی این اجلاس با تیتر «بیتعارف با شرکا» خبر داد و البته مطالب دیگری هم منتشر کرد که به آیندهی روحانی مرتبط است؛ از جمله تیتر بخش پایانی گفتوگویش با علی جنتی وزیر اسبق ارشاد که گفته «روحانی اهل استعفا نیست» و در متن هم تاکید کرده: «البته مخالفان دولت ممکن است چنین پروژهای را تعقیب کنند ولی به نظر من امکان تحقق آن وجود ندارد. نه روحانی به خاطر فشارهایی که وارد میشود اهل استعفا دادن است و نه شرایط به گونهای است که مجلس بخواهد رای به عدم کفایت ایشان بدهد. آقای روحانی در سال ٩٢ که وارد انتخابات و پیروز شد، در یک ملاقات خصوصی که با ایشان داشتم، بیان کرد که من هوس رییسجمهور شدن نداشتم ولی شرایط کشور به گونهای است که آمدهام خودم را فدا کنم تا کشور نجات پیدا کند. کسی که با این روحیه به میدان میآید هرگز به خاطر مشکلات و فشارها استعفا نمیدهد تا بحرانی جدید برای کشور ایجاد کند؛ لذا من هیچ یک از این سناریوها را محتمل نمیدانم.» در تیتر دیگرش از «چرایی طرح زودهنگام مباحث انتخابات ریاست جمهوری» نوشت و با نقد رفتار سیاسیون در این زمینه، «بازیگران ۱۴۰۰» را با توجه به اظهارات چهرهها و نمایندگان جناحهای سیاسی پیشبینی کرد. روزنامه گفتوگوی کوتاهی هم با هلگا اشمید، دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا دارد که گفته «حفظ منافع تجار و سرمایهگذاران تنها با توسل به ترکیبی از اقدامهایی که در کشورهای اروپایی در سطح ملی و درون اروپایی صورت میگیرد ممکن است. در این زمینه، گفتوگوهای بسیار حساس و مهم با اعضای اتحادیه اروپا برای یافتن راهکارهای عملی به خصوص در زمینه تجارت و سرمایهگذاری، نفت، حمل و نقل و فاینانس در جریان است. نیروهای محلی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای انجام هماهنگیهای لازم تعیین شدهاند. علاوه بر این اتحادیه اروپا در تماس نزدیک با شرکای بینالمللی مانند هند، ژاپن و کره جنوبی که مایل به همکاری با اتحادیه اروپا هستند، است.»
ایران در تیترهای فرعی گزارشی از آزادی ۴ صیاد بلوچ از اسارت دزدان دریایی سومالی دارد. متن خوب و روان است و دربارهی چگونگی اسارت و آزادی آنها اطلاعات خوبی دارد. در بخشی از آن آمد: «پس از انتقال گروگانها به خاک سومالی، با آغاز شکنجهها و گرسنگیها، ۲ ملوان جان خود را از دست دادند. آنان را بدون غسل و کفن، با همان لباس و درست مقابل پای بقیه زندانیان، در عمق نیم متری خاک دفن کردند. پس از مرگ این ملوانان، گلاب که قفلی به پا نداشت، تصمیم گرفت فرار کند. او در یک شب بارانی، از الور فرار کرد و پس از ۱۰ روز پیاده روی توانست به منطقه «پانتلند» سومالی برسد.»
خراسان هم در یکی از تیترهای فرعی در نقد پیشرفت ایدهی دولت الکترونیک نوشت: «چند سامانه و دیگر هیچ!» در بخشی از متن هم با استناد به آخرین ارزیابی سازمان فناوری اطلاعات ایران در سال ۱۳۹۶ تاکید کرد: «رضا باقری اصل عضو هیئت عامل سازمان فناوری اطلاعات ایران چندی پیش مدل ارزیابی پنج مرحلهای بلوغ منطبق بر ویژگیهای دولت الکترونیکی را برگرفته از مدل سازمان ملل اعلام کرد و گفت: هر یک از سازمانها از نظر حضور در «وب، تعاملی، تراکنشی، یکپارچگی و مشارکتی» ارزیابی شدند.بر پایه این ارزیابی، در ۹۳ دستگاه شناسایی شده، وضعیت حضور در «وب» تا پایان سال گذشته ۴۷.۳۲ درصد رشد کرده است. یکی دیگر از شاخص های ارزیابی یعنی «جنبه تعاملی» با رشد۴۲.۵۴ درصدی مواجه شده است. دستگاه های اجرایی در بعد تراکنشی رشدی ۲۷.۸۷ درصدی داشتند و در بعد یکپارچگی ۴۰.۶۸ درصد که بیانگر آن است که این دستگاه ها کمترین یکپارچگی در ارائه خدمات الکترونیک را با یکدیگر داشته اند و افت اصلی دولت الکترونیک در این نقطه متمرکز شده است.»






شعارها علیه رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در حاشیهی راهپیمایی روز قدس امروز در تیترهای چند روزنامه دیده شد. جمهوری اسلامی در سرمقاله با نقد این شعارها نوشت: «عناصر پشت پرده این بازیها از این واقعیتها کاملاً مطلعند و به نظر میرسد با هویت نظام جمهوری اسلامی مشکل دارند. آنها درصدد تهی کردن نظام از این هویت هستند. درک این واقعیت تلخ با توجه به طراحیهای گردانندگان این صحنهها که متاسفانه در ارکان نظام نفوذ دارند کار مشکلی نیست. آنها با قصه پردازیهای خاص خود، وحدت جامعه را نشانه میگیرند و با اجرای طرحهای خود توسط عناصری که دچار جهل مرکب هستند، کارائی نظام را زیر سوال میبرند. نظام جمهوری اسلامی، اگر چنین مانعی را بر سر راه نداشته باشد میتواند کارائی خود را به جهان اثبات کند. مسئولان برای رفع این مانع، کافی است با قصه پردازان برخوردی قاطع کنند و ریشه قصهپردازی را در عصر ارتباطات بخشکانند.»
شرق هم مروری بر اتفاقات مشابه در سالهای گذشته داشت و واکنشها به این شعارها را بازتاب داد. از جمله اظهارات سید علیرضا آوایی، وزیر دادگستری که به ایسنا گفته: «در پاسخ به سؤال شما فقط میگویم که بهیقین، پرتاب واژههای نتراشیده، موهن و زخمآور، به روی مردی دانشور، آراسته و آرام، منطقی و مؤمن -آن هم در ماه خدا- منکری است که اعلام قاطع برائت و بیزاری از آن خاستگاه شرعی، اخلاقی و قانونی دارد. کیست که اندک بهرهای از آموزههای انسانی و دینی برده باشد و از شنیدن این خبر، متأسف و محزون نشود.» جمله هم یادداشت و گفتوگوی بعضی چهرهها را بازتاب داد و در بازتاب نظر حسین کاشفی نام منبع خبر را حذف کرد که کار حرفهای نیست. با یک جستجوی ساده میتوان منبع اصلی را پیدا کرد. همبستگی هم واکنشها را پوشش داد. در بعضی موارد نام منبع را حذف کرد که کار غیرحرفهای است و در تیتر دربارهی شعاردهندگان آن را «موجسواری دلواپسان در روز قدس» خواند.



کیهان، قدس، وطن امروز و قانون از جمله روزنامههایی بودند که به موضوع جلسه امروز مجلس یعنی لوایح FATF پرداختند. کیهان و قدس تیترهایی هشداری نوشتند و آن را زمینهای برای «باز شدن پای داعش به کشور»، «خودتحریمی» خواندند و وطن امروز اظهارات معاون وزیر اقتصاد را نشانهای از «اعتراف بزرگ» معرفی کرد. قانون در رویکرد متفاوتی چنین واکنشهایی را «خیزش علیه شفافسازی» خواند و در متن هم فعالیتهای مخالفان این لوایح را بررسی کرد.




فرهیختگان و آفتاب یزد به پخش برنامه دورهمی با حضور ناصر ملک مطیعی در یکی از شبکههای ماهوارهای واکنش نشان دادند. آفتاب یزد از «باز هم فرصتسوزی» نوشت و فرهیختگان در گزارشی با مروری بر پخش فیلمهای آرشیوی صداوسیما در شبکههای ماهوارهای که در مواردی شائبهی فروش آن هم مطرح شده بود، تیتر زد: «آرشیو صداوسیما؛ با دوستان خساست، با دیگران مدارا» و در متن با فرصت دانستن دسترسی تهیهکنندگان داخلی به این آرشیوها و مشکلات فعلی در این زمینه توضیح داد: «محسن یزدی، مدیر مرکز فیلم مستند سوره درباره این موضوع گفته بود: «در کشور فیلم آرشیوی وجود دارد، منتها در دسترس عموم نیست. حتی ما هم نتوانستهایم برای بعضی از فیلمهایمان به این آرشیوها دسترسی پیدا کنیم. ما در حـــال تـــولید مجموعهای در مورد رضاشاه هستیم که برای آن از آرشیو بخشهای زیرمجموعه وزارت ارشاد استفاده کردهایم. این مستند را حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی با مشارکت بسیج صداوسیما تولید میکند؛ یعنی حکومتیتر از این فیلم دیگر وجود ندارد اما صداوسیما با ما همکاری نکرد. گفتند ما نگران هستیم که از این آرشیو چگونه میخواهند استفاده کنند. البته منع قانونی برای بخشهایی از آرشیو داشتند؛ اما همکاری هم نکردند. جاهای دیگری هم هستند که کلی تصویر دارند که آزاد نشده است. گرفتن تصویر از آنها خیلی سخت است. به نظرم صداو سیما الان دیگر متوجه شده که باید این همکاریها صورت بگیرد.»»


بهار و سازندگی در تیترهای صفحه اول به لیست بیست نفره وکلای تایید شده پرداختند. بهار با عبدالصمد خرمشاهی حقوقدان گفتوگو کرد و تیتر مبهمی برای آن انتخاب کرد. خرمشاهی در متن تاکید کرده: « به عقیده من اساســا الحاق این تبصــره به مــاده ۴۸ کاملا زائد و برخالف اصــول قانون اساســی و ناقض حقوق شــهروندی و اصل اســتقلال وکلا اســت. معنی ندارد که از میان تعداد زیادی از وکلا که در ایران مشــغول به کار هستند، صرفا یک تعداد خاصی انتخاب شــوند که در پرونده های امنیتی و سیاسی در مراحل مقدماتــی اجازه دفــاع از متهم را داشــته باشــند.» سازندگی هم از «وکیل اجباری» نوشت و وعده داد نظر حقوقدانان در این زمینه را بازتاب دهد. طرح صفحه اول هم با توجه به اخبار جام جهانی ۲۰۱۸ مربوط به عادل فردوسی پور و برنامههای مرتبط به این مسابقات است. همشهری هم با عکس خوبی از هواداران ایرانی وعده داد گزارشی از حال و هوای آخرین تمرین تیم فوتبال ارائه دهد و تیتر خوبی هم برای آن انتخاب کرد: «ضربان امید در مسکو». تیتر فرعی روزنامه دربارهی ممنوعیت فروش سیگار در دکههای مطبوعاتی است که خروجی آن به تیتر آمد: «درآمد مطبوعات به تنهایی به صرفه نیست». ابتکار هم به همین ممنوعیت جدید برای دکههای مطبوعاتی پرداخت و در تیتر خنثیتری نوشت: «دکههای فرهنگ؛ با سیگار یا بیسیگار؟» یکی از دکهداران هم در گزارش گفته: «نهایت ۱۵ درصد از درآمد ما از فروش روزنامه است. ما که صندوق نداریم اما شاید ۳۰ تا ۳۵ درصد سیگار بفروشیم. اگر قرار باشد فقط روزنامه و مجله بفروشیم دکه را به شهرداری پس میدهم. اجارهها سنگین است، با فروش روزنامه که نمیشود از پس این اجارههای بالا برآمد. چند دقیقهای منتظر میمانیم تا چند نفر سیگار و بیسکوئیت بخرند. از دکهدار میپرسیم اگر دکه را تحویل بدهد، خرج روزانهاش را چطور تامین میکند؟ میگوید: کار ما این است. بیست و هفت هشت سال است که اینجا دکه داریم. نمیدانم دیگر چطور باید خرج خانوادهام را دربیاورم.»




