همه آنچه که درباره«پروژسترون»بایدبدانیدProgesterone

پس به طور کلی می توان گفت پروژسترون یک هورمون زنانه نیست و مخالف واقعیت هورمون استروژن است.

استروژن اضافی و یا مواد مشابه استروژن (که به میزان بالایی در آلاینده های محیطی یافت می شوند) منجر به مشکلاتی جدی در خانم ها و نیز آقایان می شوند.

پروژسترون در حقیقت یک آنتاگونیست-تعادل کننده- طبیعی برای استروژن است. به این معنا که به تعادل و خنثی کردن تاثیرات قدرتمند استروژن اضافی در مردان و زنان کمک می کند. پس یک هورمون تنظیم کننده است. اهمیت تاثیرات پروژسترون به قدری است که در صورت وجود کمبود پروژسترون در بدن، استروژن به هورمونی خطرناک و غیرقابل کنترل در بدن تبدیل می شود.

عضلات آنتاگونیست(Antagonist)یا مخالف، عضلاتی هستند که ضد عضلات موافق عمل کرده و عضو را به وضعیت اولیه بر می گردانند. مثلا زمانی که عضله چهار سر رانی، آگونیست (موافق) باشد، عضله همسترینگ آنتاگونیست یا مخالف می شود.

کمبود پروژسترون از کجا پیدایش می شود؟
اگر شما هم از احساس خستگی، اختلالات قاعدگی، بیماری های پوستی و یا افزایش وزن رنج می برید، ممکن است کمبود پروژسترون مقصر این مشکلات باشد. اگرچه این علامت ها می توانند بیان کننده مشکلات دیگری مانند کمبود آهن، کمبود ویتامین D، اختلالات هورمون کورتیزول و خیلی بیماری های دیگر باشند.

علل کمبود پروژسترون
استروژن های محیطی
همه ما در محیط اطرافمان در مواجهه با ترکیبات شیمیایی مشابه استروژن ها که به Xenoestrogen (زاینواستروژن)ها معروف اند، قرار داریم. امروزه این ترکیبات در محیط اطراف ما و نیز در غذاهای مصرفی بیش از پیش وجود دارند.
زاینواستروژن ها باعث می شوند که بدن پاسخ قوی تری به استروژن داده و آن را بیش از آنچه هست تلقی کند. و پاسخ پروژسترون به این وضعیت کاهش تولید و در نهایت ابتلا به کمبود پروژسترون در بدن است.

تأثیر استرس
استرس از قوی ترین و مهم ترین علل ابتلا به کمبود پروژسترون در بیشتر افراد است. اگر بخواهیم علمی تر نگاه کنیم: افزایش سطح هورمون کورتیزول که همان هورمون استرس است باعث مسدود شدن گیرنده های پروژسترونی و در نتیجه کاهش عملکرد پروژسترون در بدن می شود. بنابراین استرس باعث ابتلا به کمبود پروژسترون خواهد شد.
این یکی از مهم ترین دلایلی است که می گوییم خانم هایی که قصد بارداری و مادر شدن را دارند، ابتدا باید استرس را از خود دور کنند.

ورزش سنگین
ورزش افراطی می تواند به افت سطح پروژسترون منجر شود. از طرفی ورزش برای تعادل ترشح و عملکرد هورمون ها جدا ضروری است. پس برای رسیدن به تاثیرات بهینه ورزش در بدن بهتر است متوسط روزانه ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش را در برنامه خود داشته باشید.

از کجا متوجه شویم به کمبود پروژسترون مبتلا شده ایم؟
از شایع ترین علامت های کمبود پروژسترون می توان به موارد زیر اشاره کرد:
اختلالات قاعدگی
قاعدگی های طولانی مدت، اختلالات دوره ها، کوتاه شدن فاز لوتئال، تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک، کرامپ های قاعدگی و لکه بینی در بین دو قاعدگی از شایع ترین علامت های کمبود پروژسترون در خانم ها هستند.

استروژن-ناباروری
پروژسترون (Progesterone)یکی از مهم ترین هورمون های لازم برای داشتن بارداری سالم است. در حقیقت این پروژسترون است که دیواره های رحم را برای لانه گزینی تخم آماده می کند. اگر شما هم مبتلا به مشکل باروری هستید و یا تجربه سقط را دارید، لازم است تا حتما سطح پروژسترون خون شما مورد بررسی قرار گیرد.

علائم پایین بودن سطح پروژسترون

آکنه و جوش های پوستی، شکنندگی ناخن ها و خشکی پوست
اگر شما هم به آکنه دوران بزرگسالی مبتلا شده اید، اگر ناخن های شما شکننده، ترک خورده و لایه لایه شده است و یا پوست پاشنه پا و دست های شما ترک خورده است، ممکن است به کمبود پروژسترون دچار باشید.

افسردگی، استرس و تغییرات خلق و خو
با افزایش سن و تغییرات میزان استروژن در خون، تغییرات قابل توجهی در خلق و خوی خانم ها دیده می شود. اما حقیقت این است که بعد از ۳۰ سالگی بیشتر خانم ها تغییرات قابل توجهی در سطح پروژسترون را خواهند داشت و از اولین علامت های این تغییرات هورمونی می توان به تغییرات قابل توجه در خلق و خو اشاره کرد.
بنابراین پروژسترون نقش مهمی در تعیین خلق و خو و رفتارهای افراد دارد. پس توصیه می کنیم در صورت مشاهده تغییرات جدی در خلق و خوی خود با مراجعه به پزشک، وضعیت پروژسترون خود را نیز مورد بررسی قرار دهید.

کاهش سرعت متابولیسم، چاقی مخصوصا در ناحیه شکم و افزایش تمایل به مصرف شکر
با افزایش شیوع دیابت و بیماری های مقاوم به انسولین در سراسر دنیا، امروزه تقریبا تمام افراد ارتباط انسولین با قند خون و بیماری دیابت را می شناسند. اما لازم است بدانید که افزایش سن و کاهش سطح پروژسترون هم می تواند با خطر ابتلا به مقاومت به انسولین در ارتباط باشد و توانایی بدن در سوخت و ساز چربی ها را دچار اختلال کند. پس نتیجه چیزی نخواهد بود جز افزایش تمایل به مصرف هر چه بیشتر قندها و افزایش وزن.

میگرن، سردرد، دردهای مفصلی و همچنین علائم برخی آلرژی ها
دردها و آلرژی ها می توانند علل متعددی داشته باشند. اما امروزه در موارد بسیاری دیده می شود که دردها و آلرژی ها ریشه ی هورمونی دارند. بدون شک در ابتلا به آلرژی، ابتدا همه مواد غذایی و داروهای مصرفی باید مورد بررسی قرار بگیرند، اما امروزه می بینیم که بسیاری از پزشکان برای تعیین علت واقعی آلرژی، از تست های هورمونی، مخصوصا تست تعیین سطح پروژسترون، استفاده می کنند.

***

بدن به اندازه کافی پروژسترون تولید نکند، مشکلات دستگاه تناسلی ایجاد خواهد شد.

اگر از دوره های قاعدگی نامنظم، سندروم پیش از قاعدگی (PMS)، کم کاری تیروئید و سنگینی سینه رنج می برید، یا مشکل در باردار شدن دارید، می تواند نشانه نیاز شما به افزایش پروژسترون باشد. اگر بدن به اندازه کافی پروژسترون تولید نکند، مشکلات دستگاه تناسلی ایجاد خواهد شد. بنابراین، ضروری است که سطح هورمون پروژسترون در تعادل با هورمون های دیگر بدن باشد. خوشبختانه، راه های طبیعی بسیاری برای افزایش پروژسترون و حل مسائل مربوط به آن وجود دارد.

عدم تعادل هورمونی می تواند استروژن را بر بدن مسلط کند در نتیجه سطح پروژسترون کاهش می یابد. در طول چرخه ماهانه، تخمدان پروژسترون و استروژن تولید می کند. پس از تخمک گذاری، برای آماده سازی پوشش داخلی رحم برای کاشت تخمک بارور، پروژسترون بیشتری تولید می شود. اگر تخمک گذاری انجام نشود، پروژسترون رها شده و پوشش اندومتر در طول قاعدگی؛ به وسیله خونریزی از بدن خارج می شود.

راه هایی زیادی برای افزایش پروژسترون به طور طبیعی وجود دارد که شامل کرم پروژسترون طبیعی، استفاده از مکمل های گیاهی و ایجاد تغییرات مثبت در شیوه زندگی می باشد. همچنین، ویتامین C، ویتامین B6، منیزیم و روی نیز به افزایش تولید بدن از این هورمون مهم زنانه کمک می کند. اجازه دهید نگاهی نزدیک تر به آنچه که شما می توانید؛ برای افزایش سطح پروژسترون پایین در بدن انجام دهید، بیاندازیم. روش هایی که در ادامه خواهیم گفت به حفظ تعادل طبیعی هورمونی و کاهش علائم ناخوشایند ناشی از غلبه استروژن کمک خواهد کرد.

هیچ غذایی وجود ندارد که به طور طبیعی حاوی پروژسترون باشد. با این حال، برخی مواد غذایی خاص هستند که تاثیر مثبتی بر میزان پروژسترون در بدن دارند.

ویتامین C به افزایش سطح پروژسترون کمک می کند. ویتامین C یک آنتی اکسیدان مهم است که در تقویت سیستم ایمنی بدن و کمک به مبارزه با عفونت موثر است. ویتامین C برای تحریک تولید کلاژن جهت تشکیل بافت سالم ضروری است.

یک مطالعه که در مجله American Journal of Research Communication منتشر شده؛

ارتباط مثبت بین مصرف مکمل ویتامین C و افزایش سطح پروژسترون را نشان می دهد.

ویتامین C به افزایش ضخامت آندومتر و افزایش غلظت پروژسترون منجر می شود.

این مطالعه همچنین اشاره کرد که اثر آنتی اکسیدانی ویتامین C می تواند به کاهش ناباروری و سلامت بارداری کمک کند.

برای افزایش سطح پروژسترون ،غذاهای حاوی ویتامین C در رژیم غذایی خودبگنجانید.

از بهترین منابع طبیعی از ویتامین C مرکبات، فلفل دلمه ای قرمز، کلم پیچ، کلم بروکلی، کیوی، انواع توت ها و پاپایا می باشد.

راه دیگر برای به دست آوردن ویتامین C برای افزایش پروژسترون مصرف مکمل است. موسسه The National Institute of Health توصیه می کند که بزرگسالان ۷۵ تا ۹۰ میلی گرم در روز از این مکمل ها استفاده کنند.

ویتامین دیگری که خواص افزایش پروژسترون دارد ویتامین E می باشد. بدن به ویتامین E برای محافظت از اندام ها، بافت ها و سلول ها؛ از آسیب رادیکال های آزاد، نیاز دارد. این ویتامین برای سلامت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از ابتلا به بیماری های مزمن ضروری است.

در مطالعه ای که در مجله Ovarian Research منتشر شده؛ به اثبات رسیده است. محققان دریافتند که

در زمانی که بیماران ویتامین E مصرف می کند، تقریبا سه چهارم از آن ها افزایش چشمگیری در سطح پروژسترون را تجربه می کنند.

از بهترین منابع ویتامین E؛ روغن جوانه گندم، آجیل های مختلف و دانه ها و سبزیجات برگ سبز می باشد.

روی یک ماده معدنی مهم است که بدن برای مبارزه با ویروس ها و عفونت ها به آن نیاز دارد.

مطالعات نشان داده اند که روی همچنین نقش مستقیمی در تولید پروژسترون بازی می کند. محققان دانمارکی دریافتند که دوز مناسب روی می تواند ترشح پروژسترون در بدن را تحریک کند. با این حال، روی بیش از حد نیز مانع از تولید پروژسترون می شود.

بر اساس گزارش National Institute of Health یک فرد بزرگسال به طور متوسط نیاز بین ۸ تا ۱۱ میلی گرم روی در هر روز دارد.

بیشتر اوقات، روی مورد نیازمان در رژیم غذایی ما گنجانده شده است. اکثر گوشت ها، غذاهای دریایی و حبوبات منابع غنی از روی هستند. دانه کدو تنبل نیز منبع بسیار خوبی از روی است.

ال آرژنین یک آمینو اسید است که برای سلامت عروق خونی ضروری است.

سلامت عروق خونی برای حفظ سلامت سیستم قلبی و عروقی مفید است. دلیل این کار این است که ال آرژنین اکسید نیتریک فراهم می کند و به بدن برای افزایش جریان خون کمک می کند. یکی از موارد استفاده از ال آرژینین، حفظ عملکرد صحیح سیستم تناسلی زنانه است.

مجله Ovarian Research نشان داده است که لحاظ کردن ال آرژنین در رژیم غذایی به افزایش پروژسترون کمک می کند. محققان گزارش دادند که ۷۰ درصد از شرکت کنندگانی که به منظور افزایش سطح پروژسترون در این تحقیق شرکت کردند، بین سیکل ماهانه افزایش این هورمون را در بدن شاهد بودند. جریان خون قاعدگی نیز در این افراد بهبود یافت.

منابع طبیعی از ال آرژنین، گوشت قرمز، مرغ، غذاهای دریایی و محصولات لبنی می باشد. تخم مرغ نیز منبع دیگری برای ال آرژنین است و یکی از مواد غذایی است که می تواند به تقویت میل جنسی کمک کند.

کرم پروژسترون طبیعی یک راه عالی برای افزایش سطح پروژسترون است. کرم پروژسترون طبیعی بسیار امن تر از کرم مصنوعی ای است که برای افزایش پروژسترون استفاده می شود. دلیل این است که کرم طبیعی، به پروژسترون طبیعی که بدن شما نیاز دارد نزدیک تر است.

اغلب کرم های پروژسترون طبیعی حاوی عصاره سیب زمینی وحشی هستند. این ماده شامل ترکیبی به نام دیوسگنین است که به پروژسترون تبدیل می شود.

مطالعات؛ تاثیر مثبت عصاره سیب زمینی وحشی را بر روی گیرنده های پروژسترون نشان می دهند. یک مطالعه که در مجله American Journal of Chinese Medicine منتشر شده نشان می دهد که

کرم حاوی عصاره سیب زمینی وحشی به افزایش پروژسترون در بدن و جلوگیری از گسترش سلول های سرطان پستان کمک می کند.

گیاه پنج انگشت (castus agnus)

عصاره گیاه پنج انگشت از مکمل های گیاهی موثر برای افزایش سطح پروژسترون است.

در مطالعات نشان داده شده است که عصاره این درختچه می تواند به کاهش بسیاری از علائم سندروم پیش از قاعدگی، حتی نسبت به داروهایی که برای این سندروم استفاده می شود، منجر شود.

مجله Planta Medica در یک بررسی نشان داد که عصاره گیاه پنج انگشت در افزایش پروژسترون موثر است. مطالعات دیگر نشان داده اند که عصاره chasteberry می تواند تولید پروژسترون را تحریک و به کاهش درد پستان درهنگام پریود کمک کند.

شما همچنین می توانید سطوح پایین پروژسترون را به طور طبیعی با خوردن فرآورده های تخمیری حاصل از سویا افزایش دهید.

این ماده برای دوران یائسگی و هنگامی که سطح پروژسترون به طور قابل توجهی کاهش می یابد، بسیار مفید است. خوردن منظم محصولات تخمیری سویا به افزایش سطح پروژسترون و کمک به جلوگیری از بسیاری از علائم یائسگی کمک می کند.

محققان اعلام کردند که محصولات تخمیری سویا همچنین به کاهش کلسترول به طور طبیعی کمک می کند.

***

در دوران بارداری ترکیبی از سطوح استروژن و پروژسترون بالا تخمک گذاری را متوقف می کند. پروژسترون در دوران بارداری نیز باعث رشد غدد تولید کننده شیر در سینه می شود.

نرمال بودن پروژسترون به سن و جنس فرد بستگی دارد. در زنان، عوامل دیگر نیز در متعادل بودن میزان پروژسترون عبارت است از اینکه فرد در چه جایی ازچرخه قاعدگی قرار دارد و اینکه آیا او باردار است یا خیر؟

علت کاهش پروژسترون :

سقط جنین، تخمک گذاری و یا مشکلات تخمدان و یائسگی

علائم کم بودن پروژسترون(زمان غیرحاملگی):

میل کم جنسی

گرگرفتگی

میگرن یا سردرد

افسردگی، اضطراب و یا دیگر تغییرات خلق و خوی

بی نظمی قاعدگی

و یا نداشتن سیکل ماهیانه در طول چند ماه

نشانه های سطوح پایین پروژسترون در زنان باردار :

لکه بینی

درد شکم

قند خون پایین

حساسیت سینه ها

خستگی دایمی

خشکی واژن

رابطه پروژسترون و استروژن

پروژسترون و استروژن هورمون های مکمل یکدیگر هستند. بنابراین، زمانی که شما پروژسترون به اندازه کافی ندارید، استروژن غالب است.

علائم کمبود پروژسترون نسبت به استروژن:

افسردگی، نوسانات خلقی و یا میل جنسی کم

افزایش وزن

خونریزی شدید

چرخه های قاعدگی نامنظم

سندرم پیش از قاعدگی

حساسیت به لمس سینه

یک تست خون ساده PGSN، یا تست پروژسترون می تواند یک ارزیابی از سطح پروژسترون شما داشته باشد. این تست می تواند به شما کمک کند کشف کنید که چرا شما با وجود داشتن علائم سلامت، در باردار شدن مشکل دارید؟

***