
شفقنا رسانه-زهرا حکیمی: بدون شک اصلاحات اقتصادی زمانی به نتیجه میرسد که افکار عمومی از برنامههای دولت در این حوزه آگاه باشد. در این میان رسانهها میتوانند با رویکرد توسعهای ،به اتخاذ استراتژیهای درست به دولتها و آگاهی بخشی به مردم به موفقیت اصلاحات اقتصادی در وضعیت کنونی کمک کنند. اما رسانهها تا چه حد سوژههایشان در راستای اصلاحات اقتصادی است؟ آیا بسترهای لازم برای این آگاهی بخشی به دولت و افکار عمومی وجود دارد؟ و در مقابل دولت و مدیران دولتی چقدر از راهکارهای رسانهها برای خروج از مشکلات اقتصادی استفاده میکنند؟
فرشته رفیعی دبیر اقتصادی خبرگزاری مهر به شفقنا رسانه میگوید: وظیفه رسانه به عنوان رکن چهارم دموکراسی بازتاب دادن رویدادها و تحولات است. یعنی رسانه بهعنوان حلقه اتصال بین دولت و ذینفعان ( اعم از مردم ، کارشناسان و تحلیل گران اقتصادی)، موظف است علاوه بر اینکه تصمیمات دولت را به اطلاع مردم برساند، اثرات و تبعات این تصمیمات بر زندگی مردم و فضای کسبوکار فعالان اقتصادی را نیز به دولت بازتاب دهد و اگر نقطه قوت و ضعفی در این تصمیمات و سیاستگذاریها وجود دارد، این نقاط قوت و ضعف را به استناد تحلیل کارشناسان و خبرگان، به اطلاع دولت برساند.
هشدارهای کارشناسان شنیده نشد
او با انتقاد به عملکرد دولت و عدم توجه به نظرات کارشناسان اقتصادی میگوید: طبیعتاً اگر دولت گوش شنوا داشته باشد و به نظرات و تحلیلهای کارشناسان توجه کند، میتواند شرایطی بهتر از وضع موجود را رقم بزند اما متأسفانه الان شاهد هستیم که دولت بهصورت باورنکردنی، گوش شنوا ندارد. حداقل در این چند سالی که در مهر بودم کارشناسان اقتصادی-که با آنها مصاحبه گرفتیم- خطر نقدینگی را بارها به دولت گوشزد کردند. زمانی که دولت درگیر بحثهای انتخاباتی بود کارشناسان درباره رشد نقدینگی و عملیاتی شدن تحریمها هشدار میدادند ولی به هیچ عنوان این هشدارها شنیده نشد.
رفیعی ادامه میدهد: حتی الان هم که وارد شرایط پر چالش کنونی شدهایم و بازار ارز ما دچار نابسامانی شده است، کارشناسان راهحلهایی را برای برونرفت از این شرایط مطرح میکنند که فنی، تخصصی و فارغ از رویکردهای سیاسی و حزبی است ولی متأسفانه دولت نه اینها را میبیند ، نه میشنود و نه توجه میکند. حتی رسانههای کاملاً همسو با سیاست دولت هم بحثهای فنی مطرح میکنند که دیده و شنیده نمیشود چون اگر دیده شود نباید خروجیاش تصمیمات پراشتباه کنونی باشد.
پیگیر سوژهها باشیم و امیدمان را از دست ندهیم
با این حال دبیر اقتصادی مهر راهحل را در پیگیری سوژهها از جانب خبرنگاران اقتصادی و از دست ندادن امیدشان میداند و میگوید: متأسفانه دولت فعلی و دولتهای گذشته، در حوزه اقتصادی دچار شلختگی در تصمیمگیری و سیاستگذاری بودهاند که این شلختگی عمدتاً ناشی از ضعف شدید ساختارها بوده است. در ساختارهای ضعیف و ناکارآمد فعلی، عموماً نسبت میان بحث کارشناسی با مراجع تصمیمگیری و تصمیم سازی بهدرستی تعریفنشده است و علیرغم آنکه میبینیم در بدنه دستگاههای اجرایی کارشناسان خبرهای حضور دارند اما خروجی تصمیمات و سیاستگذاریها، کمتر رنگ و بوی دقت و نظر کارشناسی دارد.
او ادامه میدهد: همین ساختارهای معیوب موجب شده برای چالشهای بازار ارز، دنبال اختراع چرخ باشیم؛ غافل از اینکه سالها پیش، در دنیا برای همه این چالشها، راهحلهایی طراحی و پیادهسازی شد اما مسئولان فعلی به شکل عجیبی به این راهحلها بیتوجه هستند. ولی من معتقد هستم که ما نباید امیدمان را از دست دهیم. باید به کار خودمان ادامه دهیم. امیدوارم دولت گوش شنوا پیدا کند و به تصمیمگیری و سیاستگذاری مبتنی بر خرد جمعی بازگردد.
رفیعی معتقد است که در شرایط کنونی مهمترین تصمیمات دولت بهصورت جزیرهای و بیتوجه به تجربه تحریمهای قبلی گرفته میشود. او میگوید: حتی بسته ارزی که آقای همتی از آن رونمایی کرد ، بستهای جامع که منافع همه ذینفعان شامل صادرکننده، واردکننده، تولیدکننده و مردم را لحاظ کرده باشد، نبود. انتظار میرفت خیلی سریع ایراداتش برطرف شود و الان با اینکه حدود دو هفته میگذرد ولی شاهد اتفاق خاصی نبودیم و همچنان وعده میشنویم. ولی ما همچنان امیدواریم و ایمان راسخ داریم که اگر دولت در برهه فعلی، به نظرات کارشناسان و تجربه تحریمهای قبلی رجوع کند، میتواند شرایط پر چالش کنونی را به نقطه عزیمت اقتصاد ایران بهسوی رشد و توسعه تبدیل کند .
مسئولان ورودشان برای پاسخگویی دیرهنگام است
رفیعی در پاسخ به این سؤال که خبرنگاران حوزه اقتصادی مهر در پیگیری سوژههایشان با چه مشکلاتی روبهرو هستند میگوید: متأسفانه غالب مدیرانِ دولت ، پاسخگویی به رسانه را وظیفه خود نمیدانند. اگر بخواهیم از ۱۰۰ نمره دهیم بیش از ۶۰ درصد مدیران دولت یازدهم و دوازدهم ، پاسخگویی به رسانه را وظیفه خود نمیدانند. ما با مردم، فعالان بخش خصوصی، تشکلها، کارشناسان و خبرگان اقتصادی در ارتباط هستیم و نقدها و نقطه نظرهایی را که مطرح میکنند، میشنویم و منعکس میکنیم و عموماً در رجوع به مسئولان دولتی، برای مصاحبه یا گرفتن آمار و اطلاعات، با درِ بسته مواجه میشویم.
او ادامه میدهد: خیلی وقتها ناچار میشویم نقدها را منتشر کنیم تا مسئولان مجبور به پاسخگویی شوند. وقتی این نقدها را منتشر میکنیم سعی میکنند متهممان کنند یا نقدها را نادیده بگیرند با این حال بعد از مدتی که میبینند چنین چالشی در حوزهشان وجود دارد منفعلانه به موضوع ورود میکنند و سعی میکنند توضیح دهند ولی ورودشان خیلی دیرهنگام است. یعنی یک پاسخگویی درجا، فعالانه و مسئولانه وجود ندارد و بیشتر سعی دارند تا رسانه را تکذیب کنند.
چیزی که میبینم درِ بسته است
این روزها بر روی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات خیلی مانور داده میشود و آن را نقطه مثبتی در راستای حرکت به سمت شفافیت میدانند و عدهای هم به آن انتقاد میکنند. رفیعی در پاسخ به اینکه سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات چقدر در پیگیری سوژههای اقتصادیشان کمککننده بوده است میگوید: کدام سامانه؟ کدام پروتکل؟ من چیزی که میبینم درِ بسته است. ما سعی میکنیم از طریق ارتباط با کارشناسان حوزه اقتصادی و فعالان بخش خصوصی کارمان را پیش ببریم و اصلاً تکیه و تمرکزی بر روی مدیران دولتی نداریم و تلاشمان بر این است که عدم پاسخگوییشان خللی در کارمان به وجود نیاورد. ناراحتی من از این است که گاهی این عدم پاسخگویی ناشی از عدم اشراف به موضوعات زیرمجموعهشان است. یعنی اینگونه نیست که عدم پاسخگوییشان به دلیل عدم توجه به رسانه باشد، بلکه پاسخ نمیدهند چون تسلط و تخصص لازم در حوزه خود را ندارند.
نگاهمان به مسائل و مشکلات اقتصادی، عمیقتر باشد
چه باید کرد تا خبرنگاران اقتصادی سوژههایشان اصلاحاتیتر شود؟ دبیر اقتصادی مهر پاسخ میدهد: من معتقد هستم رسانه باید نگاهش به موضوعات، مسئولانه باشد. به این معنی که صرفاً برای ایجاد یک جریان خبری، مطلبی را منتشر نکند. مطالب راهکار محور و با هدف اصلاح امور باشد نه تخریب و تخطئه افراد و سازمانها. یکی از مشکلاتمان در حوزه اقتصادی این است که بعضاً یا مشکلات درست شناسایی نمیشود، یا راهحلی برای آن ارائه نمیشود و یا اگر ارائه میشود راهحل درستی نیست.
او ادامه می هد: ما باید سعی کنیم نگاهمان به مسائل و مشکلات اقتصادی، نگاه عمیقتری باشد و تا جایی که ممکن است، از روزمرگی فاصله بگیریم. مطالعه کنیم و دانش اقتصادی خود را بالا ببریم تا بتوانیم تحلیل دقیق و درستی از وقایع و رویدادها و تصمیمات داشته باشیم.
رفیعی تأکید کرد: بزرگترین آفت برای یک فعال رسانهای و خبرنگار، سیاسی شدن و حزبی شدن است. خبرنگاری که در کار خود نگاه سیاسی و حزبی دارد، هرگز نمیتواند منصف و واقعنگر باشد.
انتهای پیام
fa.shafaqna.com