بیش‌تر نوجوانی‌ام در سینما گذشت
می‌گوید که از همان دوران کودکی و نوجوانی می‌دانسته کارش سینما و تئاتر خواهد بود. می‌گوید حتی قبل از این‌که به مدرسه برود، بالشتی زیر لباس یکی از آشناهایشان می‌گذاشته تا «گروهبان گارسیا» بشود و خودش هم با نقاب و شمشیر اسباب‌بازی در نقش «زورو» جلویش بازی می‌کرده.
«افشین هاشمی»، بازیگر، نویسنده و کارگردان 43ساله‌ی تهرانی است که هم در تئاتر پرکار است و هم در تلویزیون و سینما.
حتماً خاطره‌های زیادی از بازی منحصربه‌فرد او در فیلم‌ها و سریال‌ها به‌یاد دارید؛ فیلم‌هایی مثل «کودک و فرشته»، «پابرهنه در بهشت»، «وقتی همه خوابیم» و «آزمایشگاه» و سریال‌هایی چون «نیمکت»، «توی گوش سالمم زمزمه کن»، «مسافرخانه‌ی سعادت» و «گاوصندوق».
هاشمی برای بازی‌هایش در آثار هنری، جوایز بسیاری هم در زمینه‌ی بازیگری کسب کرده، از جمله سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره‌ی فیلم فجر، برای فیلم پابرهنه در بهشت، در سال 1385. او به موسیقی هم علاقه‌ی ویژه‌ای دارد و نوازنده‌ی کمانچه هم هست و در کنسرت‌های متعددی در کنار گروه آفتاب و گروه خنیا حضور داشته است.
اما چندسالی است که این هنرمند به کارگردانی در سینما هم علاقه‌ی بسیاری نشان داده و فیلم‌هایی چون «خسته نباشید!»، «صدای آهسته» و «گذر موقت» را در کارنامه دارد و تابستان امسال هم فیلم عروسکی و موزیکال «خاله‌قورباغه» را روی پرده‌ی سینماها آورد؛ فیلمی که هم‌چون «شهرموش‌های 2»، برای گروه عظیمی از بزرگ‌سالان هم خاطره‌انگیز است و آن‌ها را به دوران کودکی و نوجوانی‌شان و فیلم «گلنار» و سریال «خاله‌قورباغه» می‌برد.
به همین مناسبت پای صحبت‌های افشین هاشمی می‌نشینیم تا بیش‌تر با حال و هوای این اثر متفاوتش آشنا شویم.
اجازه بدهید در ابتدا کمی به عقب برگردیم. کمی از دوران کودکی و نوجوانی خودتان بگویید. اهل سینمارفتن و فیلم‌دیدن بودید؟من در همان دوران فهمیدم که کارم سینما و تئاتر است! حتی قبل از این‌که به مدرسه بروم، بالشتی زیر لباس یکی از آشناهایمان می‌گذاشتم تا بشود «گروهبان گارسیا» و خودم هم با نقاب و شمشیر اسباب‌بازی در نقش «زورو» جلویش بازی می‌کردم! درست مثل سریالی که آن‌روزها در تلویزیون پخش می‌شد. پسرعمویم هم که آن‌زمان دوربین سوپر8 داشت، از همه‌ی این لحظه‌ها فیلم می‌گرفت و هنوز هم آن‌ها را داریم.
من عاشق سینما بودم و هرزمان که تصویر متحرکی روی پرده می‌دیدم، محو تماشای آن می‌شدم. در کودکی بارها و بارها برای این‌که پدر و مادرم مرا به سینما ببرند، گریه کرده‌ام و از جایی به بعد هم چون همیشه وقت نداشتند مرا به سینما ببرند، خودم دزدکی می‌رفتم! زمانی هم که دیگر اجازه داشتم خودم بیرون بروم، بیش‌تر وقتم در سینما می‌گذشت.
خاله‌قورباغه با شعار فیلمی شاد برای کودکان و نوجوانان و بعضی از بزرگ‌ترها اکران شد. این بعضی از بزرگ‌ترها شامل همان کسانی می‌شود که سال‌ها قبل با گلنار و سریال خاله‌قورباغه خاطره داشتند؟نه، لزوماً کسانی نیستند که با گلنار خاطره دارند، اما شامل آن‌ها هم می‌شود.
بازخوردی از آن‌ها گرفته‌اید؟ این‌که احساسشان از بازگشت خاله‌قورباغه چه بوده؟جالب است که از همه‌ی آن‌ها بازخورد خوبی گرفتم. همه خوشحال بودند که بخشی از خاطره‌شان زنده شده.
شما پیش از این تجربه‌ی کارگردانی در سینما را داشته‌اید، اما کارکردن با عروسک‌ها باید متفاوت باشد. مخصوصاً این‌که این‌بار یک کار کاملاً عروسکی را کارگردانی کردید.البته اولین‌بارم نبود که با عروسک روبه‌رو می‌شدم و سال‌های پیش‌تر، تئاتر عروسکی هم کار کرده بودم. اما اولین‌بار بود که عروسک را جلوی دوربین سینما قرار می‌دادم. می‌توانم بگویم چیزی که برای من تجربه‌ی جدیدی بود، کار با عروسک نبود، بلکه کارکردن برای این گروه سنی بود.
برای این‌که متوجه شوم باید چه‌کار کنم، به خاطرات خودم رجوع کردم و دنبال چیزهایی گشتم که فکر می‌کردم برای آن‌ها جذاب‌تر است. تمام فیلم‌های عروسکی سینمای ایران را مرور کردم و در نهایت به محصولی رسیدیم که امروز روی پرده‌ی سینماست؛ یعنی ترکیبی از آن‌چه خانم طائرپور روی کاغذ نوشته بودند و آن‌چه که به عواطف کودکی و نوجوانی من برمی‌گردد.
برای کارکردن در سینمای کودک و نوجوان، باید کودک‌درون فعالی هم داشت؟فکر می‌کنم به‌طور کلی برای هنرمندبودن باید کودک‌درون فعالی داشت؛ حتی اگر بخواهیم فیلم جنایی یا جنگی بسازیم! چون کودک‌درون یعنی تخیل و تخیل می‌تواند در همه‌ی گونه‌های هنری به‌کار آید. در این شرایط وقتی قرار است برای سینمای کودک فعالیتی انجام شود، باید به این فکر کرد که چه‌طور می‌توان تخیل را برای این مخاطبان به‌خدمت گرفت.
در آن دوران شیطنت‌های بامزه‌ای داشته‌اید که بشود رد آن‌ها را در فیلم پیدا کرد؟به‌نظرم این سؤال را باید مخاطب جواب دهد؛ این‌که چه‌قدر شیطنت‌های بامزه در فیلم می‌بیند. این جوابی است که قطعاً برای من هم جذاب است و می‌تواند در کارهای دیگر، کمک‌کننده باشد.
حالا که مدت زیادی از ساخت فیلم گذشته، اگر بخواهید درباره‌ی خاله‌قورباغه و نوه‌هایش برایمان بگویید، کدامشان بیش‌تر در ذهنتان مانده و حتی بیش‌تر از بقیه به‌یادش می‌افتید؟حالا دیگر همه‌ی شخصیت‌ها برایم مثل بچه‌هایم هستند که خیلی دوستشان دارم و به یک اندازه نسبت بهشان احساس دارم. اما شخصیت «سلطان» که جایش هم صحبت کردم، برایم متفاوت است. البته ما تلاش کردیم همه‌ی عروسک‌ها در فیلم از نظر دراماتیک ارزش یکسانی داشته باشند و هرکدامشان با توانایی خاص خودش، بخشی از داستان را پیش ببرد.
حتماً در بین خوانندگان نوجوان هفته‌نامه‌ی دوچرخه هم نوجوانان بسیاری هستند که به سینما، بازیگری و کارگردانی علاقه دارند و می‌خواهند برای آینده‌شان تصمیم بگیرند. شما که تجربه‌های موفقی در همه‌ی این زمینه‌ها داشته‌اید، برای شروع این مسیر چه پیشنهادی برایشان دارید؟دیدن و خواندن! هیچ آغاز دیگری هم نمی‌توان پیشنهاد داد.
«خاله قورباغه»/ عکس: مریم تخت‌کشیان
