به گزارش شهرآرا آنلاین، باسطراد که تا امروز بیش از هزار اثر خلق کرده است و نمایشگاههای بیشماری در داخل و خارج از ایران برگزار کرده، این روزها گوشهگیر شده است. استاد باسطراد دلیل این گوشهگیری را بیتوجهی مسئولان به هنر بیان میکند. با او که این روزها در بازار هنر مجتمع شارستان مشهد در مغازهای مملو از آثارش مشغول تدریس هنر نقاشی است، به گفتوگو نشستیم.
به شما لقب پدر مینیاتور خراسان را دادهاند، این لقب چطور به شما نسبت داده شد؟
سال1342، زمانی که به مشهد برگشتم، تنها پنج نقاش در شهر فعالیت میکردند. هیچکدام از این نقاشان با هنر مینیاتور آشنا نبودند و تخصصشان در حوزههای دیگری بود. به این ترتیب من که هنر مینیاتور را در تهران و نزد استاد فرشچیان فراگرفته بودم، آن را به خراسان آوردم و تاحدیکه توانستم، این هنر را آموزش دادم، بهطوریکه این روزها بیشتر شهرستانهای استان، مینیاتور را آموزش میدهند
شما علاوهبر مینیاتور در سبکهای دیگر نیز فعال هستید؟
بله. من تشنه تجربه هستم و از یاد گرفتن و کسب تجربههای جدید لذت میبرم؛ به همین علت تمام زمینههای نقاشی را کار کردم اما مکتب خودم را که نگارگری و مینیاتور معاصر است، حفظ کردهام.
به نظر خودتان چه ویژگیای کارهای شما را از دیگر هنرمندان متفاوت میکند؟
تخصص من مینیاتور است ولی درکنار آن رنگ روغن، طراحی، سیاهقلم و هاشور نیز کار میکنم. کمترنقاشی را میتوانید پیدا کنید که سبک مینیاتور و رنگ روغن را با هم کار کند. مینیاتور، هنری رمانتیک و تخیلی است، درحالیکه رنگ روغن، هنری واقعگراست؛ یعنی دو سبک متضاد و مختلف هستند ولی من این دو سبک را کنار هم آوردم.
رنگ بنفش در کارهای شما بیشتر از دیگر رنگها بهچشم میآید، آیا دلیل خاصی دارد؟
رنگ در هنر زبان گویایی دارد و هرکدام از رنگها نشاندهنده یک حالت و نماد هستند. از آثار هر نقاش نیز میتوان به درون او و دنیایی که برای خود ساخته است، پی برد؛ مثلا در آثار نقاشان روسی بهدلیل دنیای خفقان و کمونیستی، رنگهای قهوهای و خاکستری بیشتر دیده میشود، درحالیکه در آثار نقاشان کشورهای غرب اروپا رنگهای شاد و صحنههای رقص و پایکوبی به چشم میخورد. من نیز ازآنجا که به کارم عشق میورزم و نقاشی را بیش از هر چیز دیگری در زندگیام دوست دارم، از رنگ بنفش که حالت عاشقانه را نشان میدهد، در آثارم استفاده میکنم؛ برای همین است که در هر تابلو ردپای رنگ بنفش دیده میشود.
این روزها وضعیت اقتصادی هنرمندان مینیاتور چگونه است؟ اقبال عمومی برای خرید آثار مینیاتور در چه وضعیتی است؟
چنان تعریفی ندارد؛ بازار هنر مجتمع شارستان را شهرداری دراختیار هنرمندان صنایع دستی قرار داده است. آن ها خواستند هنرمندان را اینجا جمع کنند تا یک جاذبه گردشگری برای زئران نیز ایجاد شود اما ما فقط زائران عراقی را میبینیم که چیزی از هنر نمیدانند. ازطرفی روابطعمومی مجتمع آنقدر ضعیف عمل کرده است که بسیاری از افراد از وجود چنین مکانی خبر ندارد. به این ترتیب این روزها فروش من صفر است. اگر من آثارم را در مناطقی مثل احمدآباد و فلسطین به نمایش میگذاشتم، نتیجه بهتری میگرفتم و آثارم فروش میرفت؛ البته اینکه هنر ما این روزها به فروش نمیرود، تقصیر هنرمندان است. خود هنرمندان باید اتحاد داشته باشند. در مشهد هیچ نقاشی، نقاش دیگر را قبول ندارد. من شاگردانی دارم که به آنها نقاشی آموزش میدهم اما تعداد آنها نیز بهدلیل دور بودن مجتمع، محدود است. آموزشگاههای من در مناطق دیگر شهر، بیشترین هنرجو را داشت اما متاسفانه سال95 آموزشگاهم در هفت تیر به دلیل دوبرابر شدن هزینه رهن آن تعطیل شد. خود من دیگر هیچگونه توقعی از مردم ندارم. همین که از کارهایم بازدید کنند، کافی است.
آیا هنر مینیاتور مختص کشور ایران است؟
همه کشورها مینیاتور دارند اما این هنر در هر کشور با خصوصیات مردمش و تعریفهایی که از زیبایی دارند، شناخته میشود.
شما نمایشگاههای زیادی برگزار کردهاید، آیا در کشورهای اروپایی از سبک نقاشیهای ایرانی استقبال میشود؟
سال69 به آلمان دعوت شدم و توانستم سهبرابر قیمت ایران در آنجا آثارم را به فروش برسانم. آنها هنر را درک میکنند. هنر را میشناسند و برای هنرمند ارزش قائل هستند اما متاسفانه در ایران این درک وجود ندارد.
دلیل وجود نداشتن این درک درمیان مردم ایران چیست؟
بیتوجهی مردم و مسئولان. ما با دکتر پژمانفر، نماینده مجلس، و استاندار جلسات زیادی برگزار کردیم اما درنهایت چیزی نصیبمان نشد؛ چون متاسفانه گویا برخی مسئولان ما هنردوست نیستند و دست هنرمند را نمیگیرند.
شما از شاگردان استاد فرشچیان هستید، از او خاطرهای دارید؟
مدتی از تحصیلم در تهران میگذشت که بهدلیل مشکلات مالی از ادامه دادن مسیر هنریام ناامید شدم. آن زمان استاد فرشچیان کارت تحصیلیام را گرفت و پشت آن نوشت: «اندر بلای سخت پدید آید/ فضل و بزرگمردی و سالاری» به این ترتیب به کارم ادامه دادم و همین اتفاق باعث شد من به زندگی شخصی ایشان نیز راه پیدا کنم و حتی برای قسمتهایی از تابلوهای استاد تذهیب کار کنم. همچنین اولین سالی که او به مشهد آمد، من بهدنبالش رفتم و باعث شدم او با نقاشیهای مشهد بیشتر آشنا شود.
چطور میتوان جوانان را به فراگیری این هنر تشویق کرد؟
باید عشق و علاقه را در جوانها ایجاد کرد. مراکزی مثل صداوسیما و رسانهها باید توجه پدر و مادرها را سمت هنر جلب کنند تا آنها فرزندانشان را برای رفتن به مراکز هنری تشویق کنند. اگر الان به هنر بیتوجهی میشود، مقصر اصلی والدین هستند. من معتقدم با گرایش جوانان بهسمت هنر، اجتماع سالمتری خواهیم داشت.
آینده هنر مینیاتور را چطور میبینید؟ آیا برای این هنر نگرانی وجود دارد؟
من به سهم خودم این هنر را در استان خراسان رونق دادم و امیدوارم کسانی که با من کار کردند و هنرمند هستند، راه را ادامه دهند و نگذارند هنر با هنرمندغروب کند