معرفی کلی سوره حشر
آیت الله سید محمد تقی مدرسی در معرفی کلی این سوره گفت: این سوره با کلمه «سبّح» شروع میشود و با کلمه «یسبح» به پایان میرسد. رابطه اسماءحسنای الهی با سنتهای او، مانند رابطه نهر آب و سرچشمه و منبع آن است؛ و أسماء الهی منبع است و سنتهای الهی از آن میجوشد و در جهان هستی جاری است.
وی ادامه داد: خوشا به حال کسی که اسماء حسنای الهی در قلب او متجلی شده است. هر اسمی از اسماء حسنای الهی با نیاز انسان ارتباط دارد و انسان برای تأمین نیاز خویش، خداوند کریم را با آن اسم خاص و متناسب با نیاز خویش، میخواند.
جهان غیب و رابطه آن با عالم شهود
این مرجع تقلید شیعی در ادامه به ارتباط جهان غیب با عالم شهود اشاره و بیان کرد: جهان غیب بر عالم احاطه دارد؛ به هر میزان که به لحاظ علمی به عالم غیب نزدیک شویم، علم و آگاهیمان بر عالم شهود افزونتر خواهد شد. به این طریق میتوانیم از گذشته درس بگیریم و نسبت به اطراف بصیرت بدست خواهیم آورد و نوری را کسب خواهیم کرد که همه جا را برای ما روشن خواهد کرد.
آیت الله مدرسی با طرح این پرسش که عالم غیب چیست و چگونه بر عالم شهود محیط است؟ گفت: از آیات قرآن کریم استفاده می کنیم که جهنم بر کافران محیط است. چگونه الان ابرار در بهشت هستند و از نعمتهای بهشتی بهرمنداند و فجار و بدکاران در احاطه جحیم قرار دارند.
وی با بیان مثالی برای روشن شدن این موضوع اظهار کرد: بیان یک مثال این فکر را روشن خواهد کرد؛ وقتی در هواپیما سوار میشوید، میگویند گوشی و وسایل الکترونیکی خود را خاموش کنید؛ چون امواج این دستگاهها بر امواجی که هواپیما را هدایت می کند، تأثیر میگذارد.
عالم غیب فراتر از عالم شهود
این مفسر حوزوی افزود: زندگی نیز امواج دارد و چگونه از اشعههای خورشید استفاده میکنید و دیگر اشیاء نیز متأثر میشوند. عالم غیب بیش از عالم شهود و گستره بسیار فراتر از این عالم دارد؛ عالم غیب مجموعه سنتهای الهی در زمین است، خداوند امور هستی را اینگونه اراده کرده است. آتش باید بسوزاند و آب نیز در مقابل تأثیر خاص خود را دارد و آن تأثیر را همیشه با خود دارد.
وی ادامه داد: وقتی پزشک متخصص میگوید فلان شخص تا دو ماه دیگر بیشتر زنده نخواهد بود، در واقع غیب را میداند و از سنتی الهی مرتبط با حوزه تخصص خود آگاه است و میداند فلان بیماری چه سرنوشتی را برای بیمار رقم خواهد زد.
آیت الله مدرسی بیان کرد: صدها و هزاران سنت الهی بر حیات انسان و محیط زندگی او حاکم است، بعضی عالم نیست و بعضی مکابره میکنند. اگر کسی از این سنتها آگاه باشد؛ مانند سنتهای فیزیکی و یا بیولوژی و یا روان شناختی و یا سنتهای که قرآن بیان می کند: «جاءالحق و ذهق الباطل...» یا « إنتنصر الله ینصرکم و یثبت اقدامکم» و نیز سنتهای که در روایات اهل ابیت علیهمالسلام بازتاب یافته است، این شخص گذشته را می بیند آنگونه که زمان حاضر را شاهد است و آینده را می بیند آنگونه که حال را نظاره میکند و حال را طوری ادراک می کند که دیگران از چنین علمی عاجز است. این ایمان و نور الهی در عرصه سیاست، در اجتماع، در زندگی خانوادگی و در سلامت فردی سود میرساند.
معرفی برخی از سنت ها در سوره حشر
وی در پایان گفت: قرآن می فرماید: «ما هو علی الغیب بضنین»، ضنین یعنی بخیل، خداوند بخیل نیست و اگر بخیل بود، قرآن را نازل نمیکرد و پیامبران را برای هدایت انسان به جهان برتر و زندگی متعالیتر، مبعوث نمیکرد. اما انسان بخیل است. به نظر می رسد سوره مبارکه حشر بعضی از این سنتها را بیان می کند.