
شفقنا- تجزیهوتحلیل کشورها، ازجمله انگلیس که با تحریمها مخالف هستند، و علاقه به عدم موفقیت آنها دارند.
تحریمهای تحمیلی آمریکا علیه ایران، بزرگترین آزمایش پیش روی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا است که بهطور یکجانبه در برابر هر دو قدرت رقیب و متحدان سنتیاش عمل میکند.هدف دولت ترامپ از اعمال فشار بر ایران، بازگرداندن این کشور به میز مذاکره برای تجدیدنظر در معامله هستهای ۲۰۱۵ و فشار فزاینده بر دولت ایران است.دسترسی به هر یک از این هدفها دشوار خواهد بود؛ تحریمها میتواند در برای یک دوره بلندمدت بر یک کشور تحمیل شود؛ اما اثربخشی آنها بستگی به حمایت و اجرای ائتلافی گسترده از قدرتها دارد. این همان چیزی است که با تحریمهای سازمان ملل متحد در مورد عراق بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۳ و با تحریمها علیه ایران بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ اتفاق افتاد.اما در دور جدید، نهتنها هیچ ائتلافی برای حمایت از تحریمها وجود ندارد که مجموعهای از کشورهای چین و روسیه به همراه اتحادیه اروپا و همسایگان ایران، ترکیه و عراق به مخالفت برخاستهاند. آنها در تلاش هستند تا معامله ایران موسوم به برجام را نجات دهند معاملهای که پنج عضو دائم شورای امنیت – ایالاتمتحده، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین – به همراه آلمان و اتحادیه اروپا، سه سال پیش با ایران به انجام رساندند.خطر برای ایالاتمتحده تنها این نیست که این دولتها با تحریمها علیه ایران مخالفت میکنند، بلکه خطر در آنجاست که همگی به شکست آنها دلبستهاند. آنها بهخوبی میدانند در صورت موفقیت ترامپ، اتوریته اشان آسیب خواهد دید. در این صورت ایالاتمتحده ثابت خواهد کرد که میتواند بدون کمک آنها بهطور یکجانبه و مؤثر عمل کند.قدرت خزانهداری ایالاتمتحده هیچگاه دستکم گرفته نمیشد، در این مرحله بدشانسیهای ترامپ به درازا میکشد. او میتوانست برای مذاکره با ایران تصمیم بگیرد – همانطور که با کره شمالی به پیروزی معرف رسید– و نشان داد که غیرممکن وجود ندارد.ترامپ با تصورات واهی از نقش ایران در خاورمیانه درصدد شروع جنگ با این کشور است. وزیر امور خارجه آمریکا، مایک پومپئو گفت: «به دلیل تحریمهایی که اعلام میکنیم، ایران درآمد نفتیاش به صفر میرسد. ایران درهرصورت در سطح شمالیمنطقه – عراق، سوریه و لبنان – قدرتمند است درجایی که شیعیان قدرت سیاسی دارند. از طرف دیگر، ایران در اتحادی نهچندان مستحکم با روسیه و ترکیه به سر میبرد.بیشترین حضور سیاسی و نظامی ایران تا سال ۲۰۱۷ در عراق بود، زمانی که ارتش عراق موصل را از داعش باز پس گرفت و در سال ۲۰۱۵-۲۰۱۶ در سوریه، زمانی که روسیه مداخله نظامی خود در حمایت از رئیسجمهور بشار اسد و بازپسگیری شرق حلب از دست مخالفان مسلح را آغاز نمود. برنده و بازندهها در این بخش از خاورمیانه مشخصشدهاند، لذا موفقیت و یا شکست تحریمهای آمریکا علیه ایران نتیجه آن را تغییر نخواهد داد.ضعف سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه، بیشتر در وابستگی بیشازحد به عربستان سعودی و شاهزاده محمد بن سلمان است: مدتها قبل از قتل جمال خاشقچی توسط مهاجمان سعودی در استانبول در ۲ اکتبر، ناتوانی عملیاتی و ضعف رهبری در سیستم سلطنتی عربستان مشهود بود.میتوان بهجرئت گفت که عربستان سعودی دیگر قدرت رو به رشد در جهان اسلام به شمار نمیرود، بلکه این ترکیه است که جای آن را گرفته، کشوری که با ایران دارای روابط بوده و بازی ظریفی رابین ایالاتمتحده و روسیه آغاز کرده است. عراق بهعنوان کشوری با اکثریت شیعه، تلاش میکند با تهران و واشنگتن هماهنگی خوبی داشته باشد، اما در هرگونه درگیری نهائی بین این دو به دلیل نفوذ عمیق ایران و هویت مشترک شیعی جانب ایران را خواهد گرفتبنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل در رأس افرادی است که ایالاتمتحده را به سمت خروج از معاهده هستهای متقاعد و به مقابله با ایران فراخواند.او گفت: «ایران بزرگترین تهدید برای اسرائیل، خاورمیانه و صلح جهانی به شمار میرود.» رهبر اسرائیل، مانند آقای ترامپ، از پیش در لفاظیهای خصمانه و تهدیدهای پرحجم تخصص داشته است. ولی برعکس از درگیری در جنگهای واقعی همواره اجتناب ورزیده است. این امر میتواند تغییر کند، موردی که چیزی را نصیب اسرائیل نخواهد کرد و در یک جنگ احتمالی با ایران و حزبالله تنها میتواند خیلی چیزها را از دست بدهد.تحریمهای آمریکا فشار به ایران وارد خواهد کرد، اما مستثنا نمودن موقت هشت کشور در خرید نفت ایران، نشاندهنده مشکلاتی پیش روی ایالاتمتحده در تحمیل یک محاصره اقتصادی وجود دارد. نمایش قدرت ایالاتمتحده توسط ترامپ میتواند بهعکس خود تبدیل و ضعف آن نمایان شود.
پاتریک کاکبورن ترجمه از علی اصغر شهدی_ روزنامه ستاره صبح
