به گزارش فانوس، وقتی با سوء رفتار فرزند خود مواجه می‌شوید، احتمالاً دادن «پاداش» به عنوان روشی برای اصلاح رفتار به ذهن شما خطور نمی‌کند؛ اما تقویت مثبت می‌تواند یکی از مؤثرترین روش‌های اصلاح رفتار باشد.
شما می‌توانید از تقویت مثبت برای تشویق رفتارهای خوب، مانند قسمت کردن یا پیروی از دستورات و همچنین می‌توانید از این روش برای جلوگیری از بروز رفتارهای بد، مانند کتک زدن و نقض قوانین استفاده کنید. تقویت مثبت از طریق انگیزه دادن برای انجام کارها و تکالیف بدون نیاز به جر و بحث می‌تواند فرزند شما را تشویق کند تا فردی مسئول بار بیاید.
مصادیق تقویت مثبت
راه‌های زیادی برای تقویت یک رفتار وجود دارد و بسیاری از پاداش‌ها ممکن است رایگان یا کم‌هزینه باشند.
در روش تقویت مثبت، مفهوم پاداش نیازی ندارد که به یک شیء ملموس محدود شود. می‌توان از طریق رفتارهایی از این دست رفتار کودک را به طور مثبت تقویت کرد:
دست دادن پنج بالا (بزن قدش)
تحسین کلامی
بغل کردن یا انداختن دست دور گردن
کف زدن و هورا کشیدن
تعریف کردن از رفتار و کردار فرزندتان در جمع (زمانی که در حال گوش دادن است)
شما همچنین می‌توانید رفتار کودک را با دادن یک امتیاز اضافه یا یک پاداش ملموس مثل جایزه تقویت کنید. برای مثال اگر فرزند شما بدون این که شما از او خواسته باشید اطاق خود را تمیز کند، به عنوان پاداش او را به پارک یا زمین بازی ببرید. با این کار او انگیزه پیدا خواهد کرد تا دوباره اطاق را تمیز کند.
پاداش‌های مختلف دیگری وجود دارند که می‌توانید از آن‌ها برای تقویت مثبت رفتار کودک خود استفاده کنید. بچه‌های کم سن و سال‌تر اغلب نسبت به جدول امتیاز یا برچسب‌ها (استیکرها) و بچه‌های بزرگ‌تر اغلب به سیستم‌های اقتصادی ژتونی و سمبلیک واکنش خوبی نشان می‌دهند.
رفتارهایی که شایسته تقویت هستند
از تقویت مثبت برای تشویق هر رفتاری که می‌خواهید فرزندتان آن را باز هم تکرار کند استفاده کنید. مثال‌هایی از رفتارهای نیازمند تقویت مثبت عبارتند از:
رعایت آداب و سنت‌ها
آرام بازی کردن
صبور بودن
درست بازی کردن با هم‌سن و سالان
توجه بی‌درنگ به درخواست‌ها
تلاش زیاد برای انجام یک کار دشوار
انجام وظایف روزانه
اجتناب از تقویت مثبت تصادفی
گاهی اوقات والدین به طور تصادفی رفتار منفی فرزند خود را تقویت می‌کنند. یکی از روش‌های رایج تقویت تصادفی، «توجه کردن» است. توجه قدرت تقویت‌کنندگی زیادی دارد، حتی اگر توجه منفی باشد.
برای مثال زمانی که کودک عمداً کارهای آزاردهنده انجام می‌دهد، هر بار که مادرش به او می‌گوید «بس کن» یا «مگه نگفتم این کار رو نکن، در اصل در حال تقویت مثبت این سوء رفتار است. در چنین مواقعی نادیده گرفتن و بی‌توجهی می‌تواند یکی از بهترین راه‌های پاسخ به رفتارهای ناخوشایند کودک باشد.
یکی دیگر از راه‌هایی که والدین رفتارهای منفی را تقویت می‌کنند، تسلیم شدن است. اگر والدین به کودک می‌گویند که او نمی‌تواند بیرون برود، اما پس از آنکه با عجز و لابه فرزند خود مجبود به تسلیم شوند، در واقع رفتار غر زدن و ناله کردن را به طور مثبت تقویت کرده‌اند. به عبارت دیگر کودک متوجه می‌شود که این کار به او کمک می‌کند تا به خواسته خود برسد و احتمالاً در آینده نیز مجدداً همین راه را پی می‌گیرد.
بنابراین مطمئن شوید که رفتار منفی را به طور مثبت تقویت نمی‌کنید. احتمالاً خواهید دید که برای اصلاح رفتار، تقویت مثبت، روش بسیار بهتر و مؤثرتری از تنبیه است.
مترجم: فرید ناهید
