شرح دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان را از منظر معظم له منتشر می سازد که رسانه رسمی حوزه آن را انعکاس خواهد داد.
«اللهُمَ اجْعَلْ لى فیهِ الى مَرْضاتِکَ دَلیلًا، وَلا تَجْعَلْ لِلشَّیْطانِ فیهِ عَلَىَ سَبیلًا، وَاجْعَلِ الْجَنَّةَ لى مَنْزِلًا وَمَقیلًا، یا قاضِىَ حَوآئِجِ الطَّالِبینَ؛ خدایا در این ماه راهنمایى براى رسیدنم به خشنودیت قرار ده، و راهى براى تسلّط شیطان بر من قرار مده و بهشت را منزل و محل بازگشتم قرار ده اى برآورنده حاجت‌هاى طلب‌کنندگان».[1]
تشخیص رضایت خداوند، نقش اطاعت در جلب رضایت الهی، جایگاه روزه ماه رمضان در رهایی از وسوسه های شیطان و ارائۀ راهکاری کلیدی برای رهایی از شر شیطان و عوامل ورود به بهشت ، از جمله نکات مهمی است که در دعای روز بیست و یکم ماه مبارک رمضان به آن پرداخته شده است.
رمضان، ماه رسیدن به خشنودی خدا
ماه رمضان را «شهر اللّه»می نامند[2] لذا اطاعت از کلیه قوانین الهی ، مهمترین راه جلب خشنودی خداست ؛ والّا همۀ ماه‌ها، ماه او است.[3]
در این زمینه امام مجتبی علیه السلام خطاب به یارانش فرمود: خداوند ماه رمضان را وسیله آزمایش خلق خود قرار داده که از طریق اطاعتش براى رسیدن به بهشت و رضایت او از یکدیگر پیشى گیرند...». [4]،[5]
به تعبیر عارف کامل، عالم ربّانى و مرد میدان علم و عمل، مرحوم «سیّدبن طاووس» «... همان‌گونه که براى جلب نظر فرمانروایان دنیا ، به هر طریق ممکن، خشنودى آنان را تحصیل مى‌کنى، مبادا که توجّه‌ات به خداوند، از اقبال و توجّه‌ات به قدرتمندان دنیا کمتر باشد! که اگر چنین باشى به یقین خداوند بزرگ را کوچک شمرده‌اى و عظمت و جلالش را به حساب نیاورده‌اى!».[6]
راه جلب رضایت خداوند
مسلماً خشنودى خداوند ، بى‌دلیل نیست؛[7] بلکه حتما به خاطر ایمان راستین و اعمالى است که پیوند انسان را با خدا محفوظ مى‌دارد؛[8] یعنی آنهایی که بر اعتقاد حق باقى ماندند و به ثقلین (کتاب و عترت) که پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله دستور داده بود، تمسّک جستند و به شاخ هاى از شاخه هاى پر بار شجره طیّبه خاندان پیامبر گرامی اسلام، از ائمه معصومین علیهم السّلام در آویختند [9]و خطّ نصرت اسلام و مسلمین و هجرت را در پیش گرفتند.[10]
رمضان؛ در بندکننده شیطان
در برخى روایات، از مطلق روزه داری[11] و در برخی دیگر، روزه گرفتن در ماه رمضان، به عنوان اسباب رهایی از وسوسه های شیطان یاد شده است؛ به عنوان نمونه پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله در روایتی فرمود: «مَن سَرَّهُ أن یَذهَبَ کَثیرٌ مِن وَحَرِ صَدرِهِ فَلیَصُم شَهرَ الصَّبرِ وَثَلاثَةَ أیّامٍ مِن کُلّ شَهرٍ؛ هر که از زودوده شدن بسیارى از وسوسه هاى دلش شادمان مى‌شود، ماه رمضان و سه روز از هر ماه را روزه بگیرد».[12]
تأمل در این روایت نورانی، موید کلام نورانی حضرت علی (ع) است که فرمود:«و صوم شهر رمضان فإنّه جنّة من العقاب؛ روزه ماه رمضان سپرى در برابر عقاب است»[13].
در حقیقت روزه ماه رمضان یک وسیله مهم دفاعى در میدان مبارزه است، چرا که سرچشمه اصلى گناهان، وسوسه هاى شیطان و ابزار شیطان، هواى نفس است. هنگامى که به وسیله روزه، شهوات در کنترل عقل در آیند انسان با این وسیله دفاعى، از حملات شیطان محفوظ مى‌ماند.[14]
۶ راهکار کلیدی برای رهایی از شر شیطان
تقوا یا همان احساس مسئولیت درونى در برابر فرمان‌هاى الهى، خمیرمایه تمام برنامه رهاى انبیا و اولیاست و بدون آن، کسى از وسوسه هاى شیطان و هواى نفس رهایى نمى‌یابد.[15]هم چنین تفکر و تدبر و توبه، باعث نجات از سلطۀ شیطان مى‌شود.[16]
بسیار مى‌شود روح یأس بر کسانى که مرتکب آن گناهان شده اند غلبه مى‌کند، و این یأس آنها را به آلودگى بیشتر، و غوطه ور شدن در گناهان سوق مى‌دهد، زیرا آنها فکر مى‌کنند آب از سرشان گذشته، چه یک وجب چه صد وجب! لذا ایجاد امید و مبارزه با روح یأس، رهایی از شر نفس اماره و[17] ایجاد رابطه‌اى معنوى با اولیاء اللَّه سبب مى شود که تدریجاً از صف آلودگان درآید، و از سقوط در دامان شیطان رهایى یابد.[18]
اسباب ورود به منزلگاه بهشت
مبدأ سفر طولانى برای ورود به منزلگاه بهشت، از لحظه مرگ و سکرات موت شروع مى‌شود و در عالم برزخ ادامه دارد و همچنان در مواقف قیامت و منزلگاه هاى سؤال و حساب و پل صراط که منازل مخوف و متعدّدى هستند تداوم مى‌یابد تا سرانجام به بهشت منتهى شود. در این میان، زاد و توشه، اعمال انسان و تقوا است که انسان را از این منازل پر خطر، به سلامت عبور مى‌دهد و به سر منزل مقصود یعنی بهشت برین و جنّات عدن رهنمون مى سازد.[19]
پی نوشت:
[1] کلیات مفاتیح نوین، ص: 816.
[2] برگزیده تفسیر نمونه ؛ ج1 ؛ ص122.
[3] پیام قرآن ؛ ج2 ؛ ص117
[4] من لایحضره الفقیه، ج 1، ص 511، ح 1479.
[5] پیام امام امیر المومنین علیه السلام، ج15، ص: 435.
[6] کلیات مفاتیح نوین ؛ ص22.
[7] تفسیر نمونه ؛ ج13 ؛ ص390.
[8] همان؛ص 391.
[9] پیام امام امیر المومنین علیه السلام ؛ ج6 ؛ ص414.
[10] آیات ولایت در قرآن ؛ ص356.
[11] انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقى ؛ ص354.
[12] بحارالأنوار؛ ج 97؛ ص 109؛ ح 48.
[13] پیام امام امیر المومنین علیه السلام ؛ ج4 ؛ ص624.
[14]همان.
[15] پیام امام امیر المومنین علیه السلام ؛ ج10 ؛ ص258.
[16] تفسیر نمونه ؛ ج13 ؛ ص263.
[17] پیام قرآن ؛ ج6 ؛ ص396.
[18] همان؛ص 397.
[19] پیام امام امیر المومنین علیه السلام ؛ ج2 ؛ ص196.
