به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز، پیش از آنکه به سراغ جزئیات تولید خودروسازان خصوصی برویم، بهتر است ابتدا این موضوع را بررسی کنیم که چرا خصوصیسازان به این حال و روز افتادهاند. بدون تردید، جواب کلی به این پرسش، «تحریم» است که سبب شد شرکای بخش خصوصی از بیم جرایم مادی و معنوی آمریکاییها، یا قید فعالیت در ایران را بزنند یا حضور خود را کمرنگ کنند.
اردیبهشت سال گذشته که آمریکا با اعلام دونالد ترامپ رئیسجمهوری این کشور، از توافق هستهای و برجام خارج شد، خروج شرکای اروپایی و کرهای و ژاپنی خودروسازی ایران قابل پیشبینی بود، اما گمان میرفت چینیها بمانند و با استفاده از خلأ رقبا، حتی فعالیت خود را گسترش بدهند. این امیدواری از آن جهت بود که خودروسازان چینی در دور قبلی تحریمها، صنعت خودروی ایران را تنها نگذاشتند و حتی شرکتهای جدیدی راهی کشور شدند و بخش خصوصی صنعت خودرو عملا به تصاحب چشم بادامیها درآمد.
در جریان تحریمهای اولیه خودروسازی، شرکتهایی مانند پژو، رنو، کیا، ولوو و اسکانیا از ایران خارج شدند یا فعالیت خود را به حداقل رساندند، در نتیجه فضا برای گسترش حضور چینیها در صنعت و بازار خودروی کشور فراهم شد. چینیهایی مانند شرکت چری که از اواسط دهه ۸۰ به ایران آمده بودند، با استفاده از خلأ اروپاییها و ژاپنیها و کرهایها در خودروسازی کشور، فعالیت خود را گسترش دادند تا از تحریم بهترین استفاده را برده باشند. در ادامه، چند شرکت چینی دیگر نیز ترغیب شدند تا وارد ایران شده و بخشی از ظرفیت خودروسازی و بازار خودروی کشور را به دست بگیرند.
شرایط به شکلی پیش رفت که بخش خصوصی صنعت خودروی ایران به بهشت چینیها تبدیل شد و عملا به دست آنها افتاد. پس از توافق هستهای و برجام نیز شرکتهای چینی دیگری روانه ایران شدند تا جمع آنها جمع شده و سهمشان در صنعت و بازار خودروی کشور رشد کند. طبق آمارهای قبل از نقض برجام، سهم محصولات چینی از کل تولید خودروسازی کشور به مرز ۲۰ درصد نزدیک شده بود و قطعا اگر تحریم دوباره برقرار نمیشد، این سهم بالا و بالاتر نیز میرفت.
به اعتقاد کارشناسان، موجسواری چینیها روی تحریم، از دو ناحیه سرچشمه میگیرد؛ نخست، سختتر شدن جرایم مادی و معنوی تحریم در مقایسه با سالهای ۹۱ و ۹۲ (تحریمهای اولیه خودروسازی) و دوم، بسته شدن منافذ نقل و انتقال پول و ارسال قطعات. به گفته آنها، دولت ترامپ بسیار سختگیرانهتر از دولت قبلی آمریکا نسبت به تحریم ایران اقدام کرده و هر شخص و شرکتی که تحریم را رعایت نکند، به سختی مجازات خواهد شد. در نتیجه، خودروسازان چینی نیز که حالا دیگر شرکتهای نوپای گذشته نیستند و در بازارهای جهانی برو بیایی دارند، از ترس جریمه و مجازات آمریکا، یا ایران را ترک کرده یا فعالیت خود را به حداقل رساندهاند.
خودروتک
2025
