اهمیت کتاب و کتابخوانی بر هیچ کس پوشیده نیست، شاید بعضی‌ها اعتیاد به کتاب را تسلی‌بخش‌ترین نوع تعلق خاطر در نظر می گیرند و این روزها اگر سری به راسته کتاب‌فروشی ها شهر قزوین بزنید با خریداران اندکی مواجه می‌شوید که خریدشان از روی ضرورت و یا اجبار است.
امروزه اوضاع نشر کتاب در انتشاراتی های قزوین به شدت کساد است تا جایی که واگذار کردن کتابی با ارزش علمی متوسط، برای چاپ به انتشاراتی های قزوین، رویدادی نادر و استثنایی محسوب می شود و کتاب خوان و کتاب نویس در این استان می بایست کماکان محتاج انتشاراتی های پایتخت برای انتشار آثار مورد نظرشان باشند.
این روزها سایه شوم مشکلاتی چون گرانی کاغذ و چاپ باعث پایین آمدن تیراژ کتاب؛ کم شدن تعداد خوانندگان و بلاتکلیفی آثاری است که در میانه راه چاپ و نشر زمین‌گیر شده‌اند.
در حال حاضر ۵۴ مجوز انتشارات در قزوین صادر شده که از این تعداد کمتر از ۱۰ انتشارات فعال است که به دلیل کمبود امکانات اغلب نویسندگان به تهران و قم مراجعه می کنند.
*** ارسال 90 اثر مولفان قزوینی به دومین دوره جایزه کتاب سال
معاون فرهنگی و رسانه ای اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین از برگزاری دومین دوره جایزه کتاب سال قزوین با عنوان دبیر سیاقی خبر داد.
محمد رستمی افزود: امسال ۹۰ اثر از آثار مولفان قزوینی به دبیرخانه رسید که برای داوری به خانه کتاب تهران ارسال شده و در هفته آینده نتیجه داوری اعلام در هفته کتاب تجلیل خواهند شد .
وی اظهار داشت : داوری آثار در ۱۰ شاخه و یک بخش ویژه آثار مرتبط با خود قزوین می باشد که اگر در این طبقه بندی ۱۰ گانه آثاری برای رقابت وجود داشته باشد ، داوری و جوایزی به برگزیده گان اهدا خواهد شد.
رستمی با بیان اینکه نخستین دوره انتخاب کتاب سال استان قزوین در سال۹۶ برگزار شد ، افزود: در این دوره ۳۱۲ اثر به دبیر خانه ارسال شد که ۲۱۴ اثر به بخش داوری راه یافت و در نهایت هشت کتاب در هشت رشته مختلف برگزیده و یازده اثر هم شایسته تقدیر شد.
این مسئول تاکید کرد: به آثاری که شورای نظارت بر شعر و ادبیات استان به عنوان اثر فاخر معرفی کنند ۵۰ درصد هزینه چاپ توسط چاپخانه های طرف قرار داد پرداخت می شود و ضمن اینکه توزیع و فروش نیز برعهده انتشارات است و ۲۵ تا ۳۵ درصد سود حاصل به مولف تعلق می گیرد .
رستمی ادامه داد: همچنین اگر آثار برگزیده حایز جوایزی شوند سهمی هم برای نویسنده در نظر گرفته می شود که در این راستا شورای نظارت بر شعر و ادبیات استان قزوین بزودی تشکیل می شود.
وی به شناسنامه دار شدن انجمن های ادبی استان قزوین اشاره کرد و گفت : امسال با پیگیری های صورت گرفته هفت انجمن به این شورا معرفی می شوند که از طریق رای گیری یک نفر به عنوان مسئول امور مربوطه با ارشاد اسلامی در تعامل خواهد بود.
**فعالیت 10 ناشر فعال در قزوین
معاون فرهنگی و رسانه ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین گفت: در حال حاضر ۵۴ مجوز انتشارات در قزوین صادر شده و به دلیل مشکلاتی که در این زمینه وجود داد کمتراز ۱۰ انتشارات فعال در استان وجود دارد.
وی بابیان اینکه برای چاپ کتاب امکانات زیادی در قزوین نداریم افزود: ناشران برای چاپ کتاب از انتشارات قم و تهران استفاده می کنند.
وی یادآور شد: یکی دیگر از مشکلات قزوین توزیع و پخش کننده کتاب است که هم اکنون بیش از دو تا سه توزیع کننده و پخش کتاب در این استان نداریم .
به گفته رستمی بجز برنامه کتاب سال استان قزوین ، در شهرستان ها توابع ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامه های خوبی برای تشویق محققان و نویسندگان بویژه در ایام هفته کتاب پیش بینی شده و از تعدادی از نویسندگان و مولفین برتر شهرستانها تابع تقدیر به عمل خواهد آمد.
رستمی خاطر نشان کرد: در استان قزوین حدود چهار هزار ۵۰۰ عنوان کتاب ، سالانه توسط مولفان و نویسندگان منتشر می شود و برای حمایت از این قشر بر اساس دستور العمل های موجود ، ادارات ارشاد تا سقف ۱۰۰ نسخه از کتابهای منتشر شده در کمیته خرید کتاب خریداری می کنند .
وی افزود: امسال هم تفاهم نامه ای در این خصوص منعقد شده ولی متاسفانه اعتباری که پیش بینی شده حدود ۵۰ درصد نسبت به سال گذشته کاهش دارد و ما کتابهای که منتشر شده را پذیرش کردیم تا کسانی که متقاضی خرید تسهیلات کتاب از این اداره بودند بهره مند شوند.
به گفته رستمی بعداز اینکه بودجه مربوطه تخصیص پیدا کرد و کمیته این کتابها را بررسی و تایید کرد تا سقف یکصد جلد توسط اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خریداری خواهد شد.
رستمی تصریح کرد: همچنین تسهیلاتی برای کسانی که در زمینه چاپ و انتشار آثار خود نیاز بهره مندی از وام و تسهیلات بانکی هستند در سامانه اهالی قلم پیش بینی شده که نحوه درخواست و گردش کار در همان سامانه ذکر شده و متقاضیان می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و نحوه استفاده از این تسهیلات به سایت اهل قلم مراجعه کنند .
*** گرانی کاغذ معضلی که رمق نویسندگان و ناشران را گرفته است
یک نویسنده و پژوهشگر قزوینی گفت :گرانی کاغذ معضلی که رمق نویسندگان و ناشران را گرفته است.
حسن لطفی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: توانایی خواندن و نوشتن یکی از مهمترین مهارت‌های اساسی دنیای امروز است و مطالعه برای داشتن ارتباط با جامعه امروز ضروری است.
وی اظهار داشت : بازار کتاب و کتابخوان همچون گذشته هیچ وقت قرار نیست که به شرایط خوبی برسد و در سالهای گذشته و اواسط دهه شصت تیراژ، ۵ هزار تا ۶ هزار وتا ۱۰ هزار بود که در سالها اخیر تیراژ کاهش پیدا کرده است.
لطفی افزود: بسیاری از افراد در این حوزه بسیار مستعد بوده ولی به جهاتی چون عدم توانایی مالی و یا عدم توجه به مقوله نویسندگی، نوشته های خود را به چاپ نرسانده و یا از ادامه فعالیت در این حوزه منصرف می شوند.
این محقق و نویسنده قزوینی تاکید کرد : حوزه نشر رسالت خطیری برعهده دارد و با توجه به کیفیت، می تواند عامل رشد یا تنزل سطح فرهنگ جامعه شود، از اینرو باید این عرصه در استان قزوین تقویت شود.
وی افزود: کتاب باید به عنوان سبد کالای فرهنگی در بطن خانواده ها فرهنگ سازی شود و نه به عنوان کالای تزیینی که در قفسه های کتابخانه ها قرار دارد لذا باید کتاب خواندن به عنوان یک کار ضروری در هر خانواده ای جا بیفتد و کتابخواندن از کودکی به فرزندان یاد داده شود.
لطفی تاکید کرد: نقش خانواده در ترویج فرهنگ کتابخوانی و روش تربیتی و آموزشی و نگرش والدین دررابطه با مطالعه و کتابخوانی، و سطح اقتصادی و پایگاه اجتماعی خانواده، نقش به سزایی در عادت به کتابخوانی دارد.
وی با اشاره به ضرورت تغییر رویه در فرهنگ کتاب و کتابخوانی و گسترش آن در بین افراد تاکید دارد: باید این امر از مدارس و در سنین پایین کودکی آغاز شود.
نویسنده کتاب باخیالها و بیخیال ها ادامه داد: بهترین جایی که کتابخوانی را می تواند ترویج کند مدارس البته نه بشکل دستوری و بخشنامه ای که هیچ جذابیتی برای فرد ندارد.
*** نویسندگان محلی در شهرستان ها باید حمایت شوند
لطفی افزود : متاسفانه نویسندگان محلی کتاب ، امروز در جامعه محجور مانده و نویسنده و کسانیکه عمرشان را بر پای نوشتن کتاب صرف کرده‌اند این محجوریت را بخوبی شاهدند و باید این مهم آسیب‌شناسی شود.
وی تاکید کرد : درست است که هر دولتی برنامه های خود را دارد و باید در بحث هنر اهتمام به هنرمند مد نظر باشد و نباید خودی و غیر خودی در حمایت از این افراد داشته باشیم و اگر از نویسندگان حمایت کنیم خوانندگان خوبی خواهیم داشت.
*** فروش کتاب؛ مهمترین مشکل نویسندگان
رضا صمدیها پژوهشگر و نویسنده قزوینی با بیش از ۲۰ جلد تالیف کتاب، تداوم کار را در برهه کنونی برای خود سخت می داند.
وی از سال ۶۰ تاکنون با توجه به علاقه به شهر قزوین و مفاخر این دیار شروع به نگارش زندگی نامه شخصیت های بزرگ کرده است، افزود: در دوره ای که رکود کارهای فرهنگی و به ویژه چاپ و نشر را شاهد هستیم نویسندگان با مشکلات اقتصادی زیادی دست و پنجه نرم می کنند.
وی اظهار داشت: کسانی که به عرصه نویسندگی وارد می‌شوند به دلیل آنکه با مشکلات فراوانی در زمینه معیشت و یا بیمه خود مواجهند، مجبور هستند، به صورت فرعی و جنبی به نویسندگی بپردازند.
این نویسنده قزوینی تاکید کرد: امروز به نویسندگی به عنوان یک کار ذوقی و هنری صرف نگاه می شود که متولی خاصی نیز حامی این قشر بسیار ارزشمند جامعه نیست.
استان قزوین دارای ۷۰ موسسه فرهنگی و هنری، ۱۱۲ چاپخانه، ۱۰۴ نشریه، ۵۴ نمایندگی نشریات سراسری، ۱۵ دفتر نمایندگی خبرگزاری‌ها، ۱۰۶ کانون آگهی و تبلیغاتی، ۵۴ موسسه انتشاراتی و ۳۰ موسسه قرآنی و ۲۵ انجمن فرهنگی و هنری فعال است.
