شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین محمد جعفر محمدی، مسئول نهاد رهبری در دانشگاه آزاد تهران واحد غرب در یادداشتی که در اختیار شفقنا قرار داده، آورده است:
پیشنهاد طرح ازدواج اجباری که در رسانه ها بازتاب عجیبی پیدا کرده و زبان به زبان در بین جامعه مخصوصا جوانان می چرخد و موافق و مخالف زیادی پیدا کرده نتیجه فهم جزئی از دین، نگاه یک جانبه به جامعه، تشخیص ناقص آسیب و نسخه غلط برای درد است.
پیشنهاد چنین طرحی بحث برانگیز ابتدای مجلس یازدهم اتفاقی بوده یا خیر از بحث ما خارج بوده، تنها متذکر می شویم که طرح در مجلس و دولت مطرح نشده و پرداختن به این بحث در این نوشتار صرفا علمی و برای روشن شدن موضوع می باشد.
یادآور می شویم که انصافا بندهای ۵، ۷، ۸، ۹ و ۱۲ پیشنهادهای خوب و کابردی هستند که میتواند به امر ازدواج جوانان کمک کند. اما کلیات طرح دارای ابهاماتی است که برای روشن شدن موضوع ابتدا چند سوال مطرح می شود:
۱. اعداد ۱۷ و ۲۸ برای زمان ازدواج اختیاری و ۲ سال در قانون یازدهم با چه مبنای عقلی یا نقلی در پیشنهاد آورده شده؟
۲. میزان ربع مالیات برای ازدواج نکرده ها با چه مکانیزمی معین شده؟
۳. آیا اگر جوانی حاضر شد پس از زمان مذکور ربع درآمد خود را مالیات بدهد و ازدواج نکند پیشنهاد دهنده به هدف خود رسیده است؟ یا بعد از آن مجبور میشود پیشنهاد ثلث یا نصف درآمد را بدهد؟
۴. اسلام در عقد تراضی (رضایت طرفین) را شرط می داند اجبار به ازدواج با تراضی چگونه قابل جمع است؟
۵. آیا قانون دهم مصداق تجسسی که قرآن از آن نهی کرده نیست؟
با اعتراف به اینکه پیشنهاد دهنده محترم با توجه به عدم رغبت جوانان به ازدواج، بالا رفتن سن ازدواج و پیامد آن معضلات مختلف فرهنگی اجتماعی، درصدد رفع این معضل، مخلصانه پیشنهاد ازدواج اجباری را مطرح کرده و این نگاه و احساس مسولیت قابل تقدیر می باشد توجه این برادر ارجمند و مخاطبان عزیز را به زاویه دیگر بحث که قانون خلقت است جلب می کنم.
نگاهی از زاویه دیگر: در متن خلقت، نقش هر یک از زن ومرد در مسأله عشق مغایر نقش دیگری است. عرفا این قانون را به سراسر هستی سرایت می دهند، می گویند قانون عشق و جذب و انجذاب بر سراسر موجودات و مخلوقات حکومت می کند با این خصوصیت که موجودات و مخلوقات از لحاظ اینکه هر موجودی وظیفه خاصی را باید ایفا کند متفاوتند؛ سوز در یک جا و ساز در جای دیگر قرار داده شده است.
فخرالدین عراقی، شاعر معروف می گوید:
ساز طرب عشق که داند که چه ساز است کز زخمه آن نُه فلک اندر تک و تاز است
رازی است در این پرده گر آن را بشناسی دانی که حقیقت ز چه دربند مجاز است
عشق است که هر دم به دگر رنگ در آید ناز است به جایی و به یک جای نیاز است
در صورت عاشق چه در آید همه سوز است در کسوت معشوق چه آید همه ساز است
نوع احساسات زن و مرد نسبت به یکدیگر یک جور نیست. قانون خلقت، جمال و غرور و بی نیازی را در جانب زن، و نیازمندی و طلب و عشق و تغزل را در جانب مرد قرار داده است. ضعف زن در مقابل نیرومندی بدنی به همین وسیله تعدیل شده است و همین جهت موجب شده که همواره مرد از زن خواستگاری می کرده است.
دانشمندان می گویند: مرد از زن شهوانی تر است. اما در روایات اسلامی وارد شده که مرد از زن شهوانی تر نیست بلکه برعکس است، لکن زن از مرد در مقابل شهوت تواناتر و خوددارتر آفریده شده است. نتیجه هر دو سخن یکی است. به هر حال مرد در مقابل غریزه از زن ناتوان تر است. این خصوصیت همواره به زن فرصت داده است که دنبال مرد نرود و زود تسلیم او نشود و بر عکس، مرد را وادار کرده است که به زن اظهار نیاز کند و برای جلب رضای او اقدام کند. یکی از آن اقدامات این بوده که برای جلب رضای او و به احترام موافقت او هدیه ای نثار او می کرده است.
چرا افراد جنس نر همیشه برای تصاحب جنس ماده با یکدیگر رقابت می کرده اند و به جنگ و ستیز با یکدیگر می پرداخته اند اما هرگز افراد جنس ماده برای تصاحب جنس نر حرص و ولع نشان نداده اند؟ برای اینکه نقش جنس نر و جنس ماده یکی نبوده است. جنس نر همواره حالت و نقش متقاضی را داشته نه جنس ماده، و جنس ماده هرگز با حرص و ولع جنس نر به دنبال او نمی رفته است، همواره از خود نوعی بی نیازی و استغنا نشان می داده است.
زن به الهام فطری دریافته است که عزت و احترام او به این است که خود را رایگان در اختیار مرد قرار ندهد و به اصطلاح شیرین بفروشد.
همینها سبب شده که زن توانسته با همه ناتوانی جسمی، مرد را به عنوان خواستگار به آستانه خود بکشاند، مردها را به رقابت با یکدیگر وادار کند، با خارج کردن خود از دسترسی مرد عشق رمانتیک به وجود آورد، مجنون ها را به دنبال لیلی ها بدواند و آنگاه که تن به ازدواج با مرد می دهد عطیه و پیشکشی از او به عنوان نشانه ای از صداقت او دریافت دارد.
می گویند در بعضی قبایل وحشی دخترانی که با چند خواستگار و عاشق بی قرار مواجه می شده اند، آنها را وادار به «دوئل» می کرده اند؛ هر کدام که دیگری را مغلوب می کرده یا می کشته، شایستگی همسری با آن دختر را احراز می کرده است.
از نظر کسانی که قدرت را فقط در زور بازو شناسند و تاریخ روابط زن و مرد را یکسره ظلم و استثمار مرد می بیند، باوری نیست که زن، این موجود ضعیف وظریف، بتواند اینچنین افراد جنس خشن و نیرومند را به جان یکدیگر بیندازد، اما اگر کسی اندکی با تدابیر ماهرانه خلقت و قدرت عجیب و مرموز زنانه ای که در وجود زن تعبیه شده آشنا باشد، می داند که این چیزها عجیب نیست.
زن در مرد تأثیر فراوان داشته است. تاثیر زن در مرد از تاثیر مرد در زن بیشتر بوده است. مرد بسیاری از هنرنمایی ها و شجاعتها و دلاوریها و نبوغها و شخصیتهای خود را مدیون زن و خودداریهای ظریفانه زن است، مدیون حیا و عفاف زن است، مدیون «شیرین فروشی» زن است. زن همیشه مرد را می ساخته و مرد اجتماع را. آنگاه که حیا و عفاف و خودداری زن از میان برود و زن بخواهد در نقش مرد ظاهر شود، اول به زن مهر باطله می خورد و بعد مرد مردانگی خود را فراموش می کند و سپس اجتماع منهدم می گردد.
حیا همان قدرتیست که زن با آن توانسته در طول تاریخ شخصیت خود را حفظ کند و به دنبال مرد نرود و مرد را به عنوان خواستگار به آستان خود بکشاند، مردان را به رقابت و جنگ با یکدیگر درباره خود وادارد و آنها را تا سرحد کشته شدن ببرد.
حیا و عفاف قدرتیست که زن را اسرار آمیز جلوه می دهد، الهام بخش مرد شده و خالق عشق او می شود،
هنرآموز، شجاعت بخش و نبوغ آفرین او واقع شده، در او حس (تغزل) و ستایشگری بوجود می آورد
و این مرد است که به فروتنی و خاکساری و ناچیزی خود در مقابل زن به خود می بالد و برای این عشق از همه چیز خود می گذرد.
حال باید پرسید چه شده که جامعه امروز از دوئل خواستگاران و عشق رمانیک به بی رغبتی جوانان به ازدواج رسیده، احساس نیازی دیگر وجود ندارد یا آسیب چیز دیگری است.
تبیین آسیب: بی رغبتی جوانان به ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج عوامل متعددی دارد که به برخی از آنان اشاره می کنیم:
۱. مشکلات شدید اقتصادی است که هر جوانی با نگاه به لیست مخارج عقد، جشن، کرایه، جهیزیه و … عشق و عاشقی را فراموش می کند.
۲. عدم اشتغال جوانان که اگر شغل و درآمدی باشد مشکلات اقتصادی تا حدودی قابل مدیریت است.
۳. فاصله بین نسل جوان و والدین که باعث شده جوانان در انتخاب همسر، احساس استقلال می کنند و به تبع والدین، حمایت مالی خود را برداشته اند.
۴. تغییر ساختار خانواده از خانواده های گسترده به هم پیوسته، صمیمی، ساده و یکجا نشین به خانواده های هسته ای مستقل و تجمل گرا.
۵. از میان برداشته شدن آموزه های دینی و فرهنگ اسلامی ایرانی چون حیا، غیرت، عزت نفس، خویشتن داری و …..
تحلیل مساله: با تشدید مشکلات اقتصادی، تغییر ساختار خانواده و عدم حمایت مالی، جوانان احساس تنهایی کرده و راه ازدواج را بر خود بسته دیدند. در این میان شبیه خون فرهنگی غرب با شعارهای زیبا و فریبنده ای چون آزادی روابط، نه به حجاب اجباری، جدایی دین از زندگی و … باعث فاصله بیشتر نسلها و به تبع فاصله بیشتر فرهنگها و از بین رفتن غیرت و حیا و جایگزین شدن روابط آزاد در جامعه شد. همان که غرب برای آن برنامه ریزی و هزینه گزاف کرده بود و با غفلت مدیران داخل در اولویت نداشتن مسائل فرهنگی به بار نشست. روابط آزاد یعنی دردسترس بودن رایگان زن. با فاصله گرفتن از آموزه های دینی و رایگان شدن زن چرا ازدواج (سری که درد نمیکند چرا دستمال)
لذا به نظر میرسد عوامل ۱تا ۴ باعث احساس بسته بودن مسیر ازدواج و عامل ۵ باعث رایگان شدن زن و بسته شدن واقعی مسیر ازدواج شد. با این تفصیل طرحهایی چون ازدواج اجباری مشکلی را حل نکرده و به مقصد نمی رسد.
پیشنهاد:
۱. لبیک به ندای رهبر عظیم الشان انقلاب در اجرای صحیح و بهنگام اقتصاد مقاومتی و جهش تولید.
۲. اولویت قرار طرح های اشتغال زایی برای جوانان در برنامه های اقتصادی دولت.
۳. در اولویت قرار گرفتن فرهنگ، اختصاص بودجه لازم برای فرهنگ سازی و بازگرداندن عزت نفس به جوانان، حیا و غیرت به جامعه و …
۴. حمایت همه جانبه دولت و مردم از جوانان مزدوج:
الف: اختصاص وام در دو بخش: بخشی بلاعوض در حد توان بودجه سالانه دولت و بخشی بدون بهره به مزدوجین.
ب: ساخت مسکن دولتی و نیز خوابگاه متاهلین که مزدوجین بتوانند در مدتی معین به صورت رایگان در آن سکونت داشته باشند.
ج: لحاظ کردن اولویت مزدوجین در اشتغال، وام های اشتغال زایی و …..
د: حذف یا تخفیف مالیات مزدوجین در مدت معینی از ابتدای ازدواج، تخفیف شهریه دانشجویی و ….
ه: فرهنگ سازی در جهت پیوست فرهنگی خانواده، ازدواج آسان و حمایت والدین از فرزندان
ی: حمایت از کمیته های مردمی ازدواج
ز: استفاده از نیروی جوانان از جمله تشکیل گروههای جهادی برای ساخت مسکن مزدوجین.
