شریعتی به مانند «مالک بن نبی» برای الجزایر نامدار و شهیر است

علی شریعتی در دوم آذر سال ۱۳۱۲ در روستای مزینان در نزدیکی سبزوار متولد شد و تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان ابن یمین در مشهد در سال ۱۳۱۹ آغاز کرد.

شریعتی در سال ۱۳۲۵ وارد دبیرستان فردوسی مشهد شد و پس از اتمام سیکل اول دبیرستان در ۱۶سالگی، با هدف ادامه تحصیل به دانشسرای مقدماتی پیوست.

وی در سال ۱۳۳۴ به دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد وارد شد و رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی را برگزید. وجود تفکر خلاق باعث شد که شریعتی در طول دوران تحصیل در دانشکدهٔ ادبیات به انتشار آثاری چون: ترجمهٔ ابوذر غفاری، ترجمهٔ نیایش اثر «الکسیس کارل» و یک سری مقاله‌های تحقیقی در این زمینه همت گمارد.

در سا‌ل ‌ ۱۳۳۷ پس‌ از دریا‌فت‌ لیسا‌نس‌ در رشته‌ ادبیا‌ت‌ فا‌رسی‌ بعلت‌ شا‌گرد اول‌ شدنش‌ برای‌ ادامه‌ تحصیل‌ به‌ فرانسه‌ فرستا‌ده‌ شد. وی‌ در آنجا‌ به‌ تحصیل‌ علومی‌ چون‌ جا‌معه‌ شنا‌سی‌، مبا‌نی‌ علم‌ تا‌ریخ‌ و تا‌ریخ‌ و فرهنگ‌ اسلا‌می‌ پرداخت‌ و با‌ اسا‌تید بزرگی‌ چون‌ ما‌سینیون، گورویچ‌ و ‌سا‌تر و... آشنا‌ شد و از علم‌ آنا‌ن‌ بهره‌‌ها‌ی‌ بسیا‌ر برد.

دوران‌ تحصیل‌ شریعتی‌ همزما‌ن‌ با‌ جریا‌ن‌ نهضت‌ ملی‌ ایران‌ به‌ رهبری‌ مصدق‌ بود که‌ او نیز با‌ قلم‌ و بیا‌ن‌ خود و نوشته‌‌ها‌ی‌ محکم‌ و مستدل‌ از این‌ حرکت‌ دفا‌ع‌ می‌نمود. وی‌ پس‌ از سا‌لها‌ تحصیل‌ با‌ مدرک‌ دکترا در رشته‌‌ها‌ی‌ جا‌معه‌‌شنا‌سی‌ و تا‌ریخ‌ ادیا‌ن‌ به‌ ایران‌ با‌زگشت‌ در هما‌ن‌ دوران‌ نیز فعا‌لیت‌ها‌ی‌ بسیا‌ری‌ در زمینه‌‌ها‌ی‌ سیا‌سی‌ و مبا‌رزاتی‌ و اجتما‌عی‌ داشت.‌

در سا‌ل ‌۱۹۵۹ میلا‌دی‌ به‌ سا‌زما‌ن‌ آزادیبخش‌ الجزایر پیوست و سخت‌ به‌ فعا‌لیت‌ پرداخت. در هما‌ن‌ ابتدا به علت‌ فعا‌لیت‌ در سا‌زما‌ن‌ آزادیبخش‌ الجزایر گرفتا‌ر شد و در زندان‌ پا‌ریس‌ با‌ «گیوز» مصاحبه‌‌ای‌ می‌کند که‌ در سا‌ل‌ ۱۹۶۵ در توگو چا‌پ‌ شد.

وی‌ در سا‌ل‌ ۱۳۴۳ به‌ ایران‌ با‌زگشت و در مرز ترکیه‌ و ایران‌ توقیف‌ و به‌ زندان‌ قزل‌ قلعه‌ تحویل‌ داده‌ شد و بعد از چند ما‌ه‌ آزاد و به‌ خراسا‌ن‌ زادگا‌هش‌ رفت و از سال 1348 مسئولیت امور فرهنگی حسینیه ارشاد را برعهده گرفت.

وی در 29 خرداد سال 1356 به نحو مشکوک درگذشت و با مشورت استاد محمد تقی شریعتی و کمک دوستان و یاران او از جمله شهید دکتر چمران و امام موسی صدر در جوار حرم مطهر حضرت زینب(س) در سوریه به خاک سپرده شد.

«نوره ابولحیة» پژوهشگر، نویسنده، استاد ریاضیات و کارشناس امور بانوان از کشور الجزایر در گفت‌گو با خبرنگار ایکنا؛ در ارتباط با مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی دکتر شریعتی تصریح کرد: اندیشه انقلابی اصلاح‌گرا از بارزترین ویژگی‌های شریعتی بود که به وسیله آن به مقابله با نظریات فلسفه مادی و یا نظریات دینی کلاسیک برخاست.

وی در این باره توضیح داد: شریعتی ابتدا با فلسفه مادی مارکسیسم و لیبرال و قومی‌گری که می‌خواستند جامعه را به سوی رویکرد مادی لائیک ببرند و در مرحله دوم با نظریات کلاسیک دینی سنتی که تأثیری در زندگی افراد نداشتند و تنها به جنبه‌های ساده فقهی خلاصه می‌شدند، مقابله کرد.

تأثیر زندگی در فرانسه در شخصیت انقلابی شریعتی

ابولحیه در رابطه با تأثیر زندگی در فرانسه در شکل‌گیری شخصیت انقلابی شریعتی گفت: شریعتی دو مسئله را مورد بررسی قرار داد: جنبه شرعی و جنبه علمی و دینی.

وی با بیان این که سفر به فرانسه و اطلاع از فلسفه و اندیشه‌های مختلف تأثیر زیادی در شخصیت شریعتی داشت، تصریح کرد: او توانست با بهره‌گیری از این فرهنگ دوگانه میان شخصیت دارای بعد دینی و شخصیت دارای ابعاد اجتماعی، فلسفی و سیاسی جمع کند.

وی افزود: این مسئله به او فرصت داد تا افکار خود را به ویژه در میان جوانان، دانشجویان و سیاستمداران که تنها رویکرد دینی محض ندارند، مطرح کند.

این پژوهشگر الجزایری ادامه داد: نقش شریعتی با شهید مطهری، امام خمینی(ره)، امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، مرحوم رفسنجانی و دیگر بزرگان انقلاب اسلامی که با رویکرد علم دین با مردم صحبت کرده و عامه مردم را مورد خطاب قرار می‌دادند، کامل شد.

حمایت شریعتی از انقلاب الجزایر

وی در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با دلایل توجه شریعتی به انقلاب الجزایر و مشارکت در تظاهرات‌هایی که در حمایت از جنبش الجزایر برگزار می‌شد، گفت: شریعتی به انقلاب الجزایر اهتمام می‌ورزید همانگونه که به همه انقلاب‌ها توجه داشت. این برگرفته از روش و اندیشه او یعنی انقلاب علیه استبداد، استعمار و هر چیزی بود که با آزادی‌های حقیقی انسانی در تناقض باشد. لذا در کنار انقلاب الجزایر ایستاده، آن را تأیید کرد و در همه تظاهرات‌هایی که در حمایت از آن برگزار می‎شد، مشارکت می‌کرد.

نوره ابولحیه در خصوص میزان تأثیرگیری جوانان الجزایری از شریعتی که هدف او در همه سخنرانی‌ها و کتاب‌هایش بیدارسازی و تحریک مردم بود، گفت: همچنان تأثیرات شریعتی در جامعه الجزایر وجود دارد و سخنان او هم اکنون نیز در شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و غیره دست به دست می‌شود.

دکتر علی شریعتی و مالک بن نبی، اندیشمند مسلمان الجزایر

وی با بیان این که شریعتی از طریق رسانه‎های مختلف مانند روزنامه‌ها و مجلات با شهروندان الجزایری در ارتباط بود، تصریح کرد: نام شریعتی در کنار نام «مالک بن نبی» (اندیشمند الجزایری و از پیشگامان اندیشه رنسانس اسلامی در قرن بیستم) قرار دارد و به اندازه او در این کشور نامدار و شهیر است؛ زیرا هردو اینها مردم را به تغییر و انقلاب علیه استبداد خارجی و ضعف و عقب‌ماندگی داخلی فرا می‌خواندند.

بانوی پژوهشگر الجزایری گفت: مالک بن نبی از برجسته‌ترین متفکران اسلامی الجزایر و اولین پژوهشگری است که ابعاد مشکلات تمدن‌ها را مشخص و عناصر کلیدی اصلاحات را تعیین کرد، او به مانند شریعتی در ایران که رویکرد خاصی در جست‌وجوی مشکلات مسلمانان بر اساس روانشناسی و جامعه‌شناسی داشت؛ معتقد بود مسلمانان نیاز دارند تا نتیجه کار و خلاقیت خود را لمس کنند.

دکتر شریعتی و مالک بن نبی هر دو نسبت به مشکلات تمدن‌ها هشدار داده‌ و در ایجاد یک تفکر اسلامی مدرن فارغ از جهل و خرافات تلاش و مقالاتی در زمینه فرهنگ و تمدن و ضرورت بیداری جامعه منتشر می‌کردند.

شریعتی؛ جامع فلسفه مادی و علم دین

این نویسنده الجزایری در ادامه اظهار کرد: شریعتی جامع فلسفه مادی و علم به قرآن و اهل بیت(عع) بود لذا کتب او جمع بین این دو منبع است و به همین دلیل مانند برخی علمای جامعه‌شناسی عرب که متأثر از نظریات مارکسیسم هستند، تحت تأثیر فلسفه مادی قرار نگرفت و تا آخر عمر پایبند به دین بود.

گفت‌وگو از زهره نوری

انتهای پیام