ابعاد استراتژیک همکاری ایران و روسیه؛چرا سفر ظریف به مسکو حائز اهمیت بود؟

دسته‌بندی: بین‌الملل
تاریخ انتشار: ۱۳۹۹ مرداد ۳, جمعه ساعت ۱۱:۳۱۰ رأیبدون امتیاز
ابعاد استراتژیک همکاری ایران و روسیه؛چرا سفر ظریف به مسکو حائز اهمیت بود؟

خبرگزاری آریا-رئیس دستگاه دیپلماسی ایران روز سه شنبه عازم مسکو پایتخت روسیه شد و پیام «ویژه» رئیس جمهور ایران را به رئیس جمهور روسیه تحویل داد. این سفر که مهم ارزیابی شده است، حداقل به خاطر سه موضوع انجام شد.

خبرگزاری آریا-رئیس دستگاه دیپلماسی ایران روز سه شنبه عازم مسکو پایتخت روسیه شد و پیام «ویژه» رئیس جمهور ایران را به رئیس جمهور روسیه تحویل داد. این سفر که مهم ارزیابی شده است، حداقل به خاطر سه موضوع انجام شد.
به گزارش خبرگزاری آریا، فراتر از همه این موضوعات، سفر ظریف محور دیگری داشت که می‌تواند دلیل سوم سفر ظریف به مسکو باشد. او با مقامات روسیه درباره مسائل منطقه‌ای مانند سوریه، افغانستان و یمن گفتگو کرد و این مسائل را برای ایران بسیار مهم خواند.
روز سه شنبه گذشته حوالی ساعت 12 ظهر در حالی که مصطفی کاظمی، نخست وزیر عراق، در سفری مهم عازم تهران شده بود، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، تهران را به مقصد مسکو ترک کرد. سفر دو روزه کاظمی به تهران، اولین سفر خارجی وی بعد از تصدی نخست وزیری بود و به همین خاطر به طور گسترده مورد توجه رسانه‌ها و تحلیلگران قرار گرفت.
از آنجا که وزیر خارجه عراق، نخست وزیر این کشور را در سفر به تهران همراهی می‌کرد، تصور می‌شد که ظریف با همتای عراقی خود در تهران مباحثاتی انجام خواهد دهد. اما ظریف در اقدامی قابل توجه، عازم روسیه شد و حدود یک ساعت با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، گفتگو کرد. همچنین، با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود، نیز گفتگو‌هایی مفصلی درباره موضوعات مختلف انجام داد.
دلیل نخست سفر ظریف ظاهرا با برجام و تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل مرتبط است. وزیر خارجه گفته است که پیام ویژه حسن روحانی را به ولادیمیر پوتین تحویل داده است. به گفته ظریف، پیام روحانی درباره برجام و برخی مسائل دو جانبه است.
موعد رفع تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران، که طبق مفاد برجام باید اواسط اکتبر رفع شوند، نزدیک شده است. آمریکا دنبال تمدید نامحدود این تحریم هاست. کشور‌های اروپایی موضع مبهمی در این خصوص گرفته اند و در عین تاکید بر ضرورت حفظ برجام ادعا می‌کنند که رفع تحریم‌های تسلیحاتی برای منطقه «تبعات بزرگی» خواهد داشت. معنای این عبارت، این است که اروپایی‌ها از احتمال رفع تحریم‌های تسلیحاتی ایران نگران هستند. در این میان، فقط روسیه و چین به وضوح از لزوم رفع تحریم‌های تسلیحاتی طبق برجام سخن گفته و درباره تبعات تمدید این تحریم‌ها هشدار داده اند. بنابراین، احتمالا پیام ظریف شامل هماهنگی ایران و روسیه درخصوص مقابله با تلاش‌های آمریکا در این خصوص است. همچنین این احتمال وجود دارد که روحانی در پیام خود به پوتین اقدامات آتی ایران در صورت تمدید تحریم‌های تسلیحاتی را تشریح کرده است. چنین اقدامی می‌تواند در جلب حمایت روسیه از گام‌های بعدی ایران موثر باشد.

ابعاد راهبردی توافق همکاری بین ایران و روسیه کدام است؟
به موازات سفر الکاظمی به تهران، سفر محمد جواد ظریف به مسکو نیز اهمیت زیادی دارد. به گفته ویچسلاو ماتوزوف، دیپلمات سابق روس، سفر ظریف به مسکو، یک اهمیت استثنایی دارد، به این دلیل که گام جدیدی در راستای نزدیکی به دو کشور برداشته می شود. علاوه بر اینکه فضای حاکم بر دیدار بین ظریف و لائوروف، ممتاز بوده است.
ماتوزوف معتقد است که تصمیم های آمریکا برای دور کردن ایران از روسیه و چین، حاصل افکار عقب مانده است، ضمن اینکه روابط بین روسیه و ایران نسبت به مرحله گذشته عمق بیشتری دارد. به گفته ماتوزوف، روسیه، چین و ایران به دنبال جنگ نیستند و همزیستی و صلح را تایید می کنند، از این رو، قطعا پوتین و روحانی به زبان مشترکی در مورد مسائل استراتژیک دست یافته اند. بنابراین، این نقشه و راهبرد سیاسی و اقتصادی تازه ای است که کم کم در سطح جهان بروز می یابد و به یکه تازی آمریکا پایان می دهد.

یک توافق راهبردی دیگر
علاوه بر برجام و مباحث مرتبط با آن، ظریف موضوع دیگری را در مسکو بررسی کرد که از منظر گسترش مناسبات ایران و روسیه در آینده می‌تواند حائز اهمیت باشد. او گفته است که در مباحثات‌اش با مقامات روس که بیش از چهار ساعت طول کشید درباره تمدید یک قرارداد قدیمی میان ایران و روسیه گفتگو کرده است.
دیپلمات ارشد ایران در گفتگو با خبرگزاری صداوسیما جزئیات این قرارداد را توضیح داد و گفت: «در زمان آقای خاتمی توافقی 10 ساله بین دو کشور ایران و روسیه امضا شده بود و دو کشور تصمیم گرفته بودند که در صورت رضایت از اجرای قرارداد هر 5 سال یک بار این توافق را تمدید کنند، این قرارداد دو بار تاکنون تمدید شده و اسفند ماه مدت تمدید دوباره آن به اتمام می‌رسد در همین چارچوب در جریان رایزنی که با مقامات روسیه داشتیم تصمیم گرفتیم که یک قرارداد راهبردی جامع و درازمدت بین دو کشور تدوین می‌شود و در واقع قرارداد مورد اشاره به روز و برای تصویب به مجلس دو کشور ارائه شود.»
از اظهارات ظریف اینگونه برمی‌آید که ایران به موازات مذاکره با چین درباره سند همکاری راهبردی 25 ساله میان دو کشور، درباره یک قرارداد راهبردی و بلندمدت دیگر با روسیه نیز مذاکره می‌کند.

چرا پوتین با ظریف حضوری دیدار نکرد؟
محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران که به مسکو سفر کرده بود گفت که در این کشور یک ساعت با ولادیمیر پوتین «صحبت تلفنی امن» داشته است.
یورونیوز گزارش داد که محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران که به مسکو سفر کرده بود، گفت که در این کشور یک ساعت با ولادیمیر پوتین «صحبت تلفنی امن» داشته است. وی دلیل این «صحبت تلفنی امن» را پروتکل‌ ویژه کرونایی ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه عنوان کرد.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران گفت که در این گفت‌وگوی تلفنی پیام رئیس جمهوری ایران درباره برجام و برخی مسائل دوجانبه را به پوتین منتقل کرده است. جواد ظریف همچنین درباره قراداد همکاری میان ایران و روسیه گفت که این قرارداد در زمان ریاست جمهوری خاتمی منعقد شده و 10 ساله بوده و دو بار تمدید شده است.
وی افزود: «هشت ماه دیگر این قرارداد 20 ساله می‌شود.»
وی تاکید کرد که با پوتین به توافق رسیده‌اند که در قرارداد بازنگری شود و اگر کسی مخالفت نکند تمدید شود.
وزیر امور خارجه ایران افزود: « بهتر دیدیم یک قرارداد جامع راهبردی درازمدت تدوین شود و قرارداد به‌روز شود و نهایتا امضا و برای تصویب به مجلس ارائه شود.»

این مطلب برای شما مفید بود؟

بازخورد شما به بهبود کیفیت مطالب کمک می‌کند.

در حال بررسی رأی شما...