به گزارش خبرنگار گروه قرآن و معارف خبرگزاری شبستان؛ حجت الاسلام والمسلمین هادی عجمی، مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر فقه فرهنگ و عضو گروه فقه تربیتی موسسه اشراق و عرفان در یادداشتی اختصاصی به شبستان طراز یاوری پیامبر(ص) در کلام امام سجاد (ع) را تشریح کرد.
متن کامل این یادداشت در ادامه می آید:
هنگامی که در موزه‌ای هنری، آثار زیبای دیگران را می‌بینیم، فقط آن را ستایش می‌کنیم و از دیدنش لذت می‌بریم. اما یاران پیامبر ص آثار هنری نیستند که فقط از ترسیم آنها و زیبایی اعمال آنها لذت ببریم. آنها بهترین دلیل هستند برای اینکه می‌شود یاور دین بود. با اینکه آنها انسان‌های معمولی با مشکلات دیگر مردم بودند، اما دست از یاری دین بر نداشتند؛ پس امکان دارد که همانند آنها با وجود مشکلات متعدد زندگی انسانی، دست از یاری دین برنداشت.
تکمیل کننده پازل الگودهی از پیامبر (ص) در سیره امام سجاد(ع)، ترسیم یاران طراز ایشان است. ترسیم این الگوهای عملی در پیروی از پیامبر، شدنی بودن رفتن این راه را اثبات می‌کند. اثر دیگر این ترسیم، مقابله با مدعیان دروغین پیروی از پیامبرص است. اهمیت این کار چنان است که بدون فاصله، بعد از دعای صلوات بر پیامبر ص و فرشتگان الهی، در قالب صلوات بر پیروان پیامبرص، یاران راستین پیامبر را معرفی می‌کند.
درنتیجه هدف حضرت (ع) تنها مدح یاران پیامبر در زمان ایشان نیست که محدود مردم آن دوران باشد، بلکه هدف، تبیین طراز یاوری دین و پیامبرش است که تمام زمان‌ها از جمله زمان ما را شامل می‌شود. حضرت طراز یاوری را تبیین می‌کند تا افراد تلاش کنند هر اندازه که توان دارند به این طراز نزدیک شود. در این راستا، نگاهی داریم به دعای چهارم حضرت : «فِی الصّلَاةِ عَلَى أَتْبَاعِ الرُّسُلِ وَ مُصَدِّقیهِم؛ در درود بر پیروان پیامبران و تصدیق کنندگان آنها».[1]
یکم. سپاس از یاران حضرت
اللَّهُمَّ وَ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَ مُصَدِّقُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ بِالْغَیْبِ عِنْدَ مُعَارَضَةِ الْمُعَانِدِینَ لَهُمْ بِالتَّکْذِیبِ، وَ الاشْتِیَاقِ إِلَى الْمُرْسَلِینَ بِحَقائِقِ الإِیْمَانِ، فِی کُلِّ دَهْرٍ وَ زَمَانٍ أَرْسَلْتَ فِیهِ رَسُولًا، وَ أَقَمْتَ لِأَهْلِهِ دَلِیلًا، مِنْ لَدُنْ آدَمَ إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ مِنْ أَئِمَّةِ الْهُدَى، وَقَادَةِ أَهْلِ التُّقَى عَلَى جَمِیعِهِمُ السَّلَامُ، فَاذْکُرْهُمْ مِنْکَ بِمَغْفِرَةٍ وَ رِضْوَانٍ؛ خدایا! پیروانِ پیامبران و تصدیق کنندگانِ ایشان در زمین که به هنگام حضورِ پیامبران آنان را به جان پذیرفتند؛ آنگاه که دشمنانِ ستیزگر، آگاهانه، به تکذیب و انکارشان برخاسته و بر سر راهِ ایمانشان ایستاده بودند. اما آنها برپایه ایمانشان، از سرِ شوق و آرزومندى، با ایمانِ ناب و خالص، دلبرده دیدار پیامبران بودند. در هر عصر و روزگارى که پیامبرى فرستادى و براى مردم آن روزگار مرشد و نشان دهنده راه گماشتى؛ از زمان آدم تا روزگار حضرت محمّد ـ که درود خدا بر او و دودمانش باد ـ از پیشوایان هدایت و پیش روانِ پرهیزگارى که بر همگىشان درود باد پس همگى آنان را به مهر و آمرزش و خشنودىِ خویش یاد فرماى.
قلبی آکنده از ایمان راسخ و دشمنی با ستیزگران دین، سزاوار دعا و سپاسِ سید الساجدین (ع) قرار می‌گیرد. از آنجا که هر یک از آنها در پاسداشت دین، نقشی داشتند، بایسته است که ما نیز با دعاهای خود، سپاسگذار آنها باشیم. سپاس از کسانی واسطه رسیدن دین به ما هستند، از وظایف ایمانی ماست.
دوم. جانفشانی‌های یاران پیامبر
اللَّهُمَّ وَأَصْحَابُ مُحَمَّدٍ خَاصَّةً الَّذِینَ أَحْسَنُوا الصَّحَابَةَ، وَالَّذِینَ أَبْلَوْا الْبَلاءَ الْحَسَنَ فِی نَصْرِهِ، وَ کَانَفُوهُ، وَ أَسْرَعُوا إِلَى وِفَادَتِهِ، وَ سَابَقُوا إِلَى دَعْوَتِهِ، وَ اسْتَجَابُوا لَهُ حَیْثُ أَسْمَعَهُمْ حُجَّةَ رِسَالَاتِهِ، وَ فَارَقُوا الأَزْوَاجَ وَ الأَوْلَادَ فِی إِظْهَارِ کَلِمَتِهِ، وَ قَاتَلُوا الآباءَ وَ الأَبْنَاءَ فِی تَثْبِیتِ نُبُوَّتِهِ، وَ انْتَصَرُوا بِهِ، وَ مَنْ کَانُوا مُنْطَوِینَ عَلَى مَحَبَّتِهِ، یَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ فِی مَوَدَّتِهِ، وَ الَّذِینَ هَجَرَتْهُمُ الْعَشَائِرُ إِذْ تَعَلَّقُوا بِعُروَتِهِ، وَ انْتَفَتْ مِنْهُمْ الْقَرَاباتُ إِذْ سَکَنُوا فِی ظِلِّ قَرَابَتِهِ؛ خداوندا از یاد مبر اصحاب گرامى محمد (ص) را که نیکوترین اصحاب بودند. آنان را که در یارى او با امتحان نیکو، آزموده گردیدند و آن وجود مبارک را در کنف حفظ و حمایت خود گرفتند. آنها که به استقبالش شتافتند و در اجابت دعوت نبوتش بر یکدیگر سبقت گرفتند و چون پیامبر صلّى الله علیه و اله دلیل رسالتش را به گوش آنها رساند دعوتش را پذیرفتند. در راه انتشار آیین توحیدىاش از زن و فرزند خود کناره گرفتند و با پدران و فرزندان خود جنگ و قتال کردند و در سایه وجود آن حضرت پیروز شدند. آنان را که در درون دلها مهر و محبت آن پیغمبر گرامى را پنهان داشتند و با عشق و محبت او در آرزوى سودایى بى زیان بودند. آنان را که چون به ریسمان محکم آیین او چنگ زدند همه معاشرینشان از آنها دورى گزیدند و چون در سایه قرابت ایمانى رسول صلّى الله علیه و اله در آمدند خویشاوندانشان هم از آنها بریدند. خدایا آنها را هم از یاد نبر (و مشمول درود و رحمت خاص خود بگردان)
مهمترین نکته درباره یاوران پیامبر(ص) که آنها را به اوج رساند، محبت الهی آنها بود. به این معنا که ملاک محبت و دشمنی، صلح و دوستی و ارتباط و قطع ارتباط آنها، خشنودی خداوند بود.
رسالت دین، گرایش دادن و تنظیم محبت الهی است. هر گرایش و فکری که از درون محبت و دوستی‌ها انسان را تنظیم کند، همان دین آن فرد است! تا آنجا که در روایات محبت و دوست داشتن را همان دین تفسیر کرده‌اند. امام باقر (ع) به زیاد فرمود: آیا دین غیر از دوست داشتن است؟ آیا کلام خداى عز و جل را ندیدهاى که «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ؛[2] اگر خدا را دوست مىدارید از من پیروى کنید، تا خدا شما را دوست بدارد و گناهان شما را ببخشد». آیا سخن خداى عز و جل را به محمد (ص) نشنیدهاى که «حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإِیمانَ وَ زَیَّنَهُ فِی قُلُوبِکُمْ؛[3] ایمان را براى شما محبوب قرار داد و آن را در دلهاى شما زینت داد» و اینکه فرمود: «یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَیْهِمْ؛[4] دوست مىدارند کسى را که بسوى آنها هجرت کند». دین همان دوست داشتن است و دوست داشتن همان دین است. [5]
حضرت در اینکه محبت همان دین است، آیاتی از قرآن را شاهد گرفتند که خداوند محبت خود را ملاک ایمان و تسلیم انسان‌ها می‌داند. از سویی ملاک درستی یا نادرستی اعمال را محبت الهی آنها قرار داده است.
در آیات مختلف قرآن ، هنگامی که به انجام کاری دستور داده می‌شود، فلسفه‌اش این بیان می‌شود که خداوند آن عمل را دوست دارد! برای نمونه، خداوند دستور می‌دهد که از مرزهای الهی تجاوز نکنید، علت را این بیان می‌کند که متجاوزان را دوست ندارد: «لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدینَ».[6] دستور به اطاعت از خود و رسولش می‌دهد، به این دلیل که کافران را دوست ندارد: «قُلْ أَطیعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْکافِرینَ».[7] از سویی به انفاق و احسان دستور می‌دهد، به این علت که احسان کنندگان را دوست دارد: «وَ أَنْفِقُوا فی سَبیلِ اللَّهِ وَ ... أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ».[8]
یاران حقیقی پیامبر (ص) که حضرت آنها را مدح می‌کند، الگوی محبت الهی هستند. محبت خداوند و رسولش انگیزه رفتارهای آنها بود؛ نه انگیزه‌های مادی و طمع به قدرت یا ثروت یا هر آنچه غیر محبت خداست. البته اینگونه بودن، به زبان ساده است و ایمانی قوی می‌خواهد؛ اما اینگه بسیاری این راه را رفته‌اند، نشان از شدنی و پیروزمندانه بودن این راه دارد.
نکته‌ای تربیتی
با توجه به محوریت محبت و دوستی در ایمان افراد، لازم است خانواده‌ها دقت بیشتری در ارتباط‌های دوستانه و خانوادگی داشته باشند. بایسته است ملاک ارتباط، کم کردن یا قطع ارتباط با دیگران، ایمان و محبت الهی باشد. هرچند صله رحم باید انجام گیرد؛ اما اولویت و کمیت بیشتر باید برای آنانی باشد که به خداوند نزدیک‌ترند؛ آنها که همراهی با آنها انسان را به سوی گناه نمی‌برد. بسیار بهتر است که ارتباط با کسانی بیشتر باشد که تذکر دهنده ارتباط با خداوند باشند.
ثمره این مدیریت ارتباط‌ها، در تربیت فرزندان بروز دارد. هر چند والدین تصور می‌کنند که تأثیری در انتخاب دوست فرزندان ندارند؛ اما به این توجه ندارند که با هر خانواده و محیطی که ارتباط بیشتر داشته باشند، فرزندانشان دوستان خود را از آن محیط انتخاب می‌کنند؛ درنتیجه این خانواده است که دوست فرزندان خود را تعیین می‌کنند.
سوم. بهترین بهرمندی از معامله الهی
فَلَا تَنْسَ لَهُمُ اللَّهُمَّ مَا تَرَکُوا لَکَ وَ فِیکَ، وَ أَرْضِهِمْ مِنْ رِضْوَانِکَ وَ بِمَا حَاشُوا الْخَلْقَ عَلَیْکَ، وَ کَانُوا مَعَ رَسُولِکَ دُعَاةً لَکَ إِلَیْکَ، وَ اشکُرْهُمْ عَلَى هَجْرهِمْ فِیکَ دِیَارَ قَوْمِهِمْ وَ خُرُوجِهِمْ مِنْ سَعَةِ الْمَعَاشِ إِلَى ضِیقِهِ، وَ مَنْ کَثَّرْتَ فِی إِعْزَازِ دِینِکَ مِنْ مَظْلُومِهِمْ؛ بار خدایا! آنچه را که براى تو و در راه تو از دست دادند، از نگاهِ لطفآمیزِ خود دور مدار. از آنجا که مردمان را به آیینِ تو تشویق مىکردند و با کمک فرستاده تو آنان را به سوى تو فرا مىخواندند، از خرسندى خود، خشنودشان گردان. از آنجا که در راه تو، از فراخى زندگى و آسایش آن چشم پوشیده، به تنگناى معیشت تن در دادند، قدردانشان باش و بر ستمدیدهگانشان، که در راهِ عزت و سربلندى آیین تو، بر تعدادشان افزودى، درود فرست.
آنچه موجب شوق حرکت در مسیر امامت می‌شود، توجه به معامله پرسود الهی است. دعای حضرت(ع)، دعای مؤمنی دلسوز برای دیگران نیست، بلکه از سوی امام و از جایگاه امامت است؛ در عین مستجاب بودن این دعا، نشان از پاداش الهی برای مجاهدان در راه نبوت و ولایت دارد. این دعاها، روشنی بخش و امیدوار کننده سالکان عرصه جهاد هستند، آنها که با توجه به معامله پرسود الهی، امید در تحقق این معامله دارند. معامله‌ای که در مقابل هر زحمتی، ربایی چندین برابر نسیبشان می‌شود. قرآن در بیان این معامله، بشارت می‌دهد به: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فی سَبیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجیلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذی بایَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ؛[9] خداوند از مؤمنان، جانها و اموالشان را خریدارى کرده، که (در برابرش) بهشت براى آنان باشد؛ (به این گونه که:) در راه خدا پیکار مىکنند، مىکشند و کشته مىشوند؛ این وعده حقّى است بر او، که در تورات و انجیل و قرآن ذکر فرموده؛ و چه کسى از خدا به عهدش وفادارتر است؟! اکنون بشارت باد بر شما، به داد و ستدى که با خدا کردهاید؛ و این است آن پیروزى بزرگ!» این معامله پیوسته در همه ادیان الهی نگاشته شده بود است و سندی قطعی دارد. اما در مقابل، به آنهایی که عوض معامله با خداوند، با شیاطین انس و جو معامله کرده‌اند را خسارت‌زندگانی می‌داند که نه به سودی دست پیدا می‌کنند و نه راه فراری از این شکست: «أُوْلَئکَ الَّذِینَ اشْترََوُاْ الضَّلَالَةَ بِالْهُدَى فَمَا رَبحَِت تجَِّرَتُهُمْ وَ مَا کاَنُواْ مُهْتَدِینَ؛ آنها کسانى هستند که گمراهى را به بهاى هدایت خریدند، پس نه تجارتشان سود داد و نه از رهیافتگان بودند».
چهارم. بهره‌منی آنها از الگوی مناسب
اللَّهُمَّ وَ أَوْصِلْ إِلَى التَّابِعِینَ لَهُمْ بِإِحْسَانٍ ـ الَّذِینَ یَقُولُونَ: «رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ» ـ خَیْرَ جَزَائِکَ، الَّذِینَ قَصَدُوا سَمْتَهُمْ، وَ تَحَرَّوْا وِجْهَتَهُمْ، وَ مَضَوْا عَلَى شَاکِلَتِهِمْ، لَمْ یثْنِهِمْ رَیْبٌ فِی بَصِیرَتِهِمْ، وَ لَمْ یَخْتَلِجْهُمْ شَکٌّ فِی قَفْوِ آثَارِهِمْ، وَ الائْتَمامِ بِهِدَایَةِ مَنَارِهِمْ، مُکَانِفِینَ وَ مُوَازِرِینَ لهُمْ، یَدِینُونَ بِدِینِهِمْ، وَ یَهْتَدُونَ بِهَدْیِهِمْ، یَتَّفِقُونَ عَلَیْهِمْ، وَلَا یَتَّهِمُونَهُمْ فِیمَا أَدَّوْا إِلَیْهِمْ؛ پروردگارا! خیر و نیکى رسان بر آنان که از اصحاب پیغمبر صلّى الله علیه و اله پیروى کرده‌اند. آنان که مىگویند «خدایا تو از لطف و کرم خویش، به ما و به برادران ایمانى که بر ما در ایمان به پیامبرت سبقت گرفتند، آمرزش و مغفرتت و بهترین جزا را عطا فرما». آنان که به سوى مقصد اصحاب نبى (ص) حرکت کرده‌اند و در پى آنها شتافتهاند و همچنان با عقیده و ایمان اصحاب، زندگى را بدرود گفتهاند. هیچ شک و ریبى، بصیرت و معرفت آنها را از راه توحید خدا منحرف نکرده است و هرگز در مورد پیروى از اصحاب و اقتدا به هدایت آنها، شک و شبههاى در دل پاکشان راه نیافته است. در حالى که از راه و هدف اصحاب، نگهبانى کردند و در راه مقصود، آنها را یارى دادند. دین پاک آنها را بر گزیدند و به راه هدایت آنها شتافتند و به آنها اقتدا نمودند. و هر چه از اصحاب به آنان (تابعین) رسید همه را بدون اتهام به کذب و خلاف پذیرفتند.
انسان در ترسیم هدف، نقشه راه و چگونگی رسیدن به آن هدف، نیازمند الگوست. هر فردی دانسته یا ندانسته، افرادی را الگوی خویش قرار داده است. مؤمنانِ مورد دعای حضرت، کسانی هستند که الگوی خود را اصحاب و یاوران حقیقی پیامبر(ص) قرار دادند. در اعتقاد به نبوت، تنها شناخت ایشان و اصحاب ایشان کافی نیست؛ بلکه لازم است با استقامت، راه اصحاب آنها را درپیش گرفت تا مشمول دعای امام(ع) قرار گرفت که نشان از تأیید ایشان دارد.
پنجم. توجه به آزمایش‌های الهی
اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى التَّابِعِینَ مِنْ یَوْمِنَا هذا إِلَى یَوْمِ الدِّینِ، وَ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ وَ عَلَى ذُرِّیَّاتِهِمْ، وَ عَلَى مَنْ أَطَاعَکَ مِنْهُمْ، صَلَاةً تَعْصِمُهُمْ بِهَا مِنْ مَعْصِیَتِکَ، وَ تَفْسَحُ لَهُمْ فِی رِیَاضِ جَنَّتِکَ، وَ تَمْنَعُهُمْ بِهَا مِنْ کَیْدِ الشَّیْطَانِ، وَ تُعِینُهُمْ بِهَا عَلَى مَا اسْتَعَانُوکَ عَلَیْهِ مِنْ بِرٍّ، وَ تَقِیهِمْ طَوَارِقَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ إِلَّا طَارِقاً یَطْرُقُ بِخَیْرٍ، وَ تَبْعَثُهُمْ بِهَا عَلَى اعْتِقَادِ حُسْنِ الرَّجاءِ لَکَ، وَ الطَّمَعِ فِیمَا عِنْدَکَ، وَ تَرْکِ التُّهْمَةِ فِیمَا تَحْویهِ أَیْدِی الْعِبَادِ؛ لِتَرُدَّهُم إِلَى الرَّغْبَةِ إِلَیْکَ وَ الرَّهْبَةِ مِنْکَ، وَ تُزَهِّدَهُمْ فِی سَعَةِ العَاجِلِ، وَ تُحِبِّبَ إِلَیْهِمُ الْعَمَلَ لِلآجِلِ، وَ الاسْتِعْدَادَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ، وَ تُهَوِّنَ عَلَیْهِمْ کُلَّ کَرْبٍ یَحِلُّ بِهِمْ یَوْمَ خُرُوجِ الأَنْفُسِ مِنْ أَبْدَانِهَا، وَ تُعَافِیَهُمْ مِمَّا تَقَعُ بِهِ الْفِتْنَةُ مِنْ مَحْذُورَاتِهَا، وَ کَبَّةِ النَّارِ وَ طُولِ الْخُلُودِ فِیهَا، وَ تُصَیِّرَهُمْ إِلَى أَمْنٍ مِنْ مَقِیلِ الْمُتَّقِینَ؛ بار خدایا! از امروز تا روز رستاخیز، درود فرست، بر همسران و فرزندانشان و هر کس که تو را، تا آن روز، اطاعت کند؛ درودى که، به سبب آن، ایشان را از گناه و نافرمانى، بازدارى و در باغهاى فردوس، به زندگىشان فراخى بخشى، و از نیرنگ شیطان (دیو)، نگاهِشان دارى، و بر هر کار نیکویى که توفیق انجام آن را از تو مىطلبند، مددکار باشى، و از هر پیش آمد و رخدادِ ناگوارِ «شب و روز»، جز پیش آمدهاى بشارت بخش، حفظ فرمایى؛ و ایشان را، در پرتو درود و رحمت خویش، به راهى بِدارى، که چشم امیدشان تنها تو باشى و جز به نعمتهاى تو دل نبندند، و از آن چه در دست بندگان توست (اربابِ بىمروت دنیاست) چشم در پوشند؛ تا شوق و رغبتِشان سوى تو، و ترس و بیمشان، تنها، از تو باشد؛ آنها را از فراخى و آسایش دنیاى گذرا بِرَهانى، و عمل براى سراى پَسین و آمادگىِ پسِ مرگ را، محبوبشان گردانى، و هر اندوهى را که در روز رحلت و به گاه خروج روح از بدنها و برآمدن جانها رخ مىنماید برایشان آسان و هموار سازى، و آن ها را از هر چه با آن فتنه خیزد و عذاب تو را برانگیزد، و شدت انبوهىِ آتشِ دوزخ و درنگِ جاودانه در آن ایمنى بخشى، و آن ها را به منزلگاهِ امن و آسایش که جایگاهِ پرهیزگاران است، منتقل سازى.
این دعای حضرت توجه به این می‌دهند که در راه یاوری دین و پیامبران(علیهم) آزمایش‌هایی است که باید بدان‌ها توجه داشته باشیم. آزمایش‌های مهمی که حضرت برای سرافرازی در آنها دعا می‌کند؛ امروز نیز مقابل جویندگان این مسیر قرار دارد و محدود به زمانی نمی‌شود.
[1] على بن حسین (ع)، امام چهارم، صحیفه سجادیه(ترجمه خلجى)، جلد1، صحیفه خرد - ایران - قم، چاپ: 1، 1386 ه.ش. ص23.
[2]. آلعمران: 31.
[3]. حجرات : 7.
[4]. حشر: 9.
[5] ( 1- 2- 3- 4- 5)- ج 15، الجزء الأول،« باب الحب فی اللّه و البغض فی اللّه»،( ص 281، س 11 و 1 و 30 و 14، و ص 83، س 23) مع ایراد بیان للحدیث الثالث و الخامس».
[6]. بقرة: 190.
[7]. آلعمران : 32.
[8]. البقرة : 195.
[9]. توبه: 111.
پایان پیام/49
