به گزارش خبرنگار قرآن و معارف خبرگزاری شبستان، دکتر علیرضا معاف، معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دومین نشست از سلسله نشست‌های حکمرانی قرآنی با اشاره به گفتمان سازی قرآنی گفت: گفتمان سازی قرآنی یعنی بر پایه قرآن حکومت کردن و حکم راندن است که در جلسات گذشته مفصل در مورد آن صحبت کردیم.
وی اظهار کرد: انقلاب ما فرزند قرآن است و نسبت انقلاب ما با قرآن نسبت پدر فرزندی است و جنگ را هم با قرآن اداره و مدیریت کردیم. حالا دولت را چگونه باید با قرآن اداره کنیم. خوشبختانه با ۸ وزارتخانه گفتگوهای اولیه صورت گرفته است. معاف اظهار کرد: در آستانه دو سالگی دولت سیزدهم قرار داریم، در این مدت اقدامات خوبی صورت گرفته است و تلاش های زیادی هم می کنند ولی نگاه مردم متناسب با این حجم از تلاش های دولت نیست.
معاون عترت و قرآن وزارت ارشاد با بیان اینکه چگونه با مردم سخن بگوییم افزود: نظریه بلاغت یکی از مباحث مهم و مورد بحث است، رهبری می فرمایند: بلاغت این نیست که شما حرف خوب بزنید بلکه بلاغت این است که مردم خوب بفهمند. همچنین رهبری در دیدار اخیر خود با مبلغان فرمودند: در ۱۳ جای قرآن به مساله تبلیغ اشاره شده است. بلاغ به قدری مهم است که گفته شده، وظیفه ای غیر از این نداریم لذا حرف خوب داشتن بلاغت نیست بلکه حرف خوب را به مردم رساندن مهم است.
وی تصریح کرد: ما در مواجهه با مردم باید عقل درایه را تقویت کنیم. نظام آموزشی و تربیتی ما نتوانسته مردم را با عقل درایه تربیت نماید. ما باید شیوه درست حرف زدن با مردم را بلد باشیم. در جنگ روایت‌ها گاهی مچ ما خوابیده است. یعنی وقتی از یک موضوع دو روایت مقابل هم ارائه می‌شود، روایت ما مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد و حتی متدینین نیز این روایت را قبول نمی‌کنند. این به خاطر آن است که ما در روایت رویداد، اختلال ارتباطی با مردم داریم. متأسفانه ما مردم را با عقل و درایت تربیت نکردیم.
وی با بیان اینکه ما در رسانه دو گانه سرعت و دقت داریم اظهار کرد: ۹۸ درصد رسانه این است که هر چیزی را که می شنوی نقل می کنی، هر رسانه ای هم که زودتر نقل کند او برنده است. پس دقت و صحت ندارد فقط سرعت دارد. معاف با بیان اینکه قرآن راجع به حرف زدن با مردم حرف زده بیان کرد: در ۱۳ جای قرآن تعبیر قول داریم، قول بلیغ، لین، طیب، سدید، میسو، حسن، معروف، عدل، حق، عظیم، کریم و قاطع.
معاون وزیر ارشاد با بیان اینکه ما دچار انباره های گفتمانی شده ایم تصریح کرد: ما کلیشه ای و تکراری حرف می زنیم، از انواع ۱۳ گانه قول استفاده نمی کنیم. بر اساس روان شناسی مخاطب یه وقت باید قول بلیغ بگویید و یه زمانی هم قول لین و سدید بکار ببرید. معاف اظهار کرد: آیا تصویری که دولت از خود به مردم ارایه می‌دهد تصویری امیدوارانه است یا تصویر ناامیدانه. تضادهایی که در برخورد مردم با مسولان دیده می شود مشکل ساز است ما در ادبیات نیازمند تجدید نظر زبانی و نوآورانه هستیم تا مردم احساس آزادی کنند.
وی گفت: دیگر این است که مسئولان کشور می‌توانند با نوع سخن گفتن خود تولید ادراک مثبت یا منفی کنند. تولید ادراک مثبت ایجاد انرژی با می‌توانیم و می‌خواهیم است و تولید ادراک منفی با نمی‌توانیم و نمی‌خواهیم است. هنر امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب در رابطه با مردم این بود که تولید ادراک مثبت می‌کردند.
بنابراین گزارش در ادامه این نشست؛ حجت الاسلام و المسلمین غلامرضا قاسمیان، رئیس کتابخانه مجلس نیز در این نشست با بیان اینکه روایت گری در قرآن چندین فصل دارد گفت: روایت گری در قرآن یک سبک امیدوارانه دارد، حتی در جنگ احد که مسلمانان شکست خوردند، قرآن می فرماید: اگر شما زخم خوردید آنها هم زخم خوردند.
وی با بیان اینکه قرآن هیچ زمانی پارگراف را با شکست تمام نکرده است تصریح کرد: حتی زمانی هم که مسلمانان شکست خوردند دلیل و حواشی آن را مطرح نمی کند چون روایت آن مبتنی بر جبران شکست و امید به آینده است و آن چیزی که برای ما مهم است برای خداوند مهم نیست.
حجت الاسلام قاسمیان با بیان اینکه یکی دیگر از ویژگی های روایتگری قرآن دست اول بودن آن است تصریح کرد: هنوز با اینکه همه در حیرت از رخ دادن یک اتفاق هستند اما قرآن آن را روایت می‌کند. رئیس کتابخانه مجلس بیان اینکه ما از ظرفیت های دینی، سنن الهی، اخلاقی و اعتقادی در جنبه های حکمرانی و تبلیغاتی استفاده نمی کنیم اظهار کرد: در حالی همه ما بار و مسئولیت تبلیغ و تبیین را بر عهده مسئولان گذاشته‌ایم، ضمن اینکه مقام معظم رهبری هم از پدیده‌ای به نام حلقه‌های میانی یا ربیون معرفی کرده‌اند که کار آنها مبارزه حول ولی و نظام است.
وی افزود: از مشکلات ما در مسئله پیام‌رسانی این است که دولتمردان تصمیم گرفتند با رسانه‌های خود پیامشان را برسانند در حالی که بخشی از این پیام‌رسانی را حلقه‌های میانی می‌توانند انجام دهند اما ما این طبقه جان برکف را میدان نمی‌آوریم زیرا خیلی از مواقع حرف‌های صورتی می‌زنیم یا مواضع صورتی می‌گیریم که این طبقه را از سیستم دور می‌کند.
وی خاطر نشان کرد: حلقه های میانی بر اساس حرف های کاملا مبنایی جذب نظام می شوند سپس بار بسیاری از مسائل و مشکلات جامعه را به دوش می گیرند و از نظام دفاع می کنند. رئیس کتابخانه مجلس با اشاره به دفاع مقدس گفت: طبق آمار حدود یک میلیون نفر در جنگ فیش، ورود به منطقه را داشتند ولی حدود ۵۰۰ الی ۶۰۰ هزار نفر به جبهه رفتند و این تعدادی که در جبهه بودند کل فضای کشور را از لحاظ جهادی تحت تاثیر قرار داده بودند در واقع جهاد در حلقه های میانی بیشتر دیده می شد.
حجت الاسلام قاسمیان با بیان اینکه در مسائل نظامی و امنیتی هم باید مردمی باشد اظهار کرد: وقتی رهبری در بیانات خود می گویند: مردم، منظورشان از مردم حلقه های میانی است. این گروه ها هستند که مورد اعتماد می باشند.
بنابراین گزارش، دکتر فیروزه ای پیشکسوت قرآنی در ادامه نشست حکمرانی قرآنی، گفت: مباحثی که مقام معظم رهبری در خصوص نظامی سازی فرموده اند بسیار مهم و اساسی است. با توجه به اینکه در قرآن آمده است نوع سخن گفتن با مردم متفاوت است لذا این مسئله دارای ویژگی هایی است که می بایست جلسات متعددی را راجع به دوگانه ها برگزار و در مورد آنها حرف زد.
وی با بیان اینکه قرآن کتاب گفتمان ساز و تمدن ساز است، افزود: در گفتمان و حرف زدن درست با مردم باید تنوع واژگانی داشته باشیم. قرآن می فرماید: ما انواع و اقسام بیان ها را مطرح کردیم. اگر بخواهیم یک حرف در بین مردم مورد قبول واقع شود باید تنوع واژگانی داشته باشیم. همچنین گفتمان می بایست دارای الفاظ جدید باشد. واژه های تکراری برای مردم خسته کننده است و نمی پذیرند.
فیروزه ای تصریح کرد: هیچ کس بعد از مقام معظم رهبری تا این اندازه با اصول ثابت، واژه سازی نکرده که این مساله از نقاط ضعف دولت محسوب می شود لذا بایستی یک اتاق فکری در این خصوص شکل بگیرد؛ ضمن اینکه این ضعف متوجه رسانه های دولتی نیز می باشد.
وی با بیان اینکه گفتمان باید مرز دقیق و صریح با گفتمان های معارض داشته باشد، افزود: اگر این لبه های معارض وجود نداشته باشد گفته های انقلاب و دولت هم در بین مردم شکل نخواهد گرفت.
وی با بیان اینکه گفتمان باید به صورت مداوم تکرار شود، اظهار کرد: گفتمان انقلابی دولت باید استخراج شود که در چه نقطه گفتمانی می خواهد صحبت کند و بعد مدام آن را تکرار نماید تا نقاط ضعفش برطرف شود. دولت در عمل موفق است ولی در حوزه رسانه شکست خورده است. گفتمان باید لقمه لقمه به دهان مردم گذاشته شود، حرف های جدید مطرح شود؛ بنابراین اگر در گفتمان سازی از مدل قرآنی استفاده کنیم به گفته پیامبر اسلام بسیاری از مسایل و مشکلات موجود در کشور حل می شود.
بنا بر این گزارش، همچنین حجت الاسلام والمسلمین علی تقی زاده، رییس سازمان دارالقرآن الکریم در ادامه این نشست با بیان اینکه باید فضایی برای ادبیات دینی در کشور باز شود، گفت: در فضای قرآن کریم مباحث به شدت به هم گره خورده است؛ مثلا در حوزه تبیین فرهنگ عفاف و حجاب بیش از 60 آیه وجود دارد؛ بنابراین اگر ما بتوانیم به یک سری از وظایف خود عمل کنیم پیشرفت خوبی در گفتمان قرآنی خواهیم کرد؛ بنابراین در ادبیات قرآنی ابتدا باید به وظایف خود عمل کنیم و در ذیل آن تبیین نماییم.
پایان پیام/35
