نمونه سوالات نهایی ادبیات دوازدهم با جواب (درس 1 تا 9)1401-1403

دسته‌بندی: آموزش و پرورش
تاریخ انتشار: ۱۴۰۴ اردیبهشت ۲۷, شنبه ساعت ۱۵:۰۴۰ رأیبدون امتیاز

این مقاله نمونه سوالات امتحانات نهایی ادبیات فارسی (دروس ۱ تا ۹) از سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ را ارائه می‌دهد تا دانش‌آموزان با تمرین و آمادگی، عملکرد بهتری در امتحانات داشته باشند.

ادبیات فارسی یکی از مهم‌ترین دروس مقطع متوسطه است که نقش بسزایی در تقویت مهارت‌های خواندن، نوشتن و درک مفاهیم فرهنگی و تاریخی دارد. امتحانات نهایی این درس، به‌عنوان یکی از مراحل مهم ارزشیابی دانش‌آموزان، نیازمند آمادگی دقیق و تمرین مستمر است. در این مقاله، مجموعه‌ای از نمونه سوالات امتحانات نهایی ادبیات فارسی (دروس ۱ تا ۹) از سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ گردآوری شده است تا دانش‌آموزان بتوانند با ساختار سوالات، سطح دشواری و موضوعات کلیدی این درس آشنا شوند.

درس یک

۱) در بیت زیر، یک برابر معنایی مناسب برای واژة «شادی» بیابید. (خرداد۱۴۰۱) همه عزّی و جلالی، همه علمی و یقینی همه نوری و سروری، همه جودی و جزایی

پاسخ:سرور

۲) مفهوم نمادین هریک از موارد مشخّص شده را بنویسید.(خرداد ۱۴۰۱)
الف)ای مرغ سحر پروانه عشق ز پروانه بیاموز کان سوخته را جان شد و آواز نیامد!

پاسخ:پروانه نماد عشق حقیقی است

۳)معنی هریک از ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.(خرداد ۱۴۰۱) الف)پردة ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفة روزی به خطای منکَر نبرد.

پاسخ:آبروی بندگان را با گناه آشکار نمی ریزد و وجه معاش (رزق و روزی تعیین شده) را به دلیل خطای زشت قطع نمی کند.

۴)کدامیک از واژگان مشخّص شده در عبارت زیر،مشبّهٌبه است؟(شهریور۱۴۰۱)
فرّاش باد صبا را گفته تا فرش زمرّدین بگسترد و دایۀ ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد.

پاسخ:فراش

۵)با توجّه به هریک از گزینه های زیر، پاسخ درست را برگزینید.(شهریور۱۴۰۱)
پ)آرایۀ بارز بیت همه غیبی تو بدانی، همه عیبی تو بپوشی/ همه بیشی تو بکاهی، همه کمّی تو فزایی “تضمین” است یا”تلمیح”؟

پاسخ:تلمیح

۶)“دست انابت به امید اجابت به درگاه حق -جلّ و علا- برداشتن ” و بیت زیر، بر کدام مفهوم مشترک تأکید دارند؟ (شهریور۱۴۰۱)
بنده همان بِه که ز تقصیر خویش عُذر به درگاه خدای آورد.
پاسخ:توبه به درگاه خدا

۷)معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (شهریور۱۴۰۱)
پ)تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته.

پاسخ:هستۀ خرمایی با پرورش و توجّه او، نخلی بلند گردیدهاست.

۸)عبارت “حرکت بهسوی مقصدی برای بهدست آوردن و جستوجوی چیزی”در توضیح کدام واژه آمده است؟ (دی۱۴۰۱) الف) اتراق ب) پوییدن پ) مشایعت ت)وصول

پاسخ:پوییدن

۹)در هریک از موارد زیر، امالی درست را از داخل کمانک برگزینید.(دی۱۴۰۱/شهریور۱۴۰۲/خرداد۱۴۰۳) ب)تو حکیمی؛ تو عظیمی؛ تو کریمی؛ تو رحیمی تو نمایندۀ فضلی؛ تو سزاوار (ثنایی/ سنایی)

پاسخ:سنایی

۱۰)در عبارت”چون برسیدم بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت”: (خرداد۱۴۰۲)
الف)جملۀ “پایه” یا “هسته” را مشخّص کنید.
ب)نقش دستوری واژههای مشخّصشده را، بهترتیب، بنویسید.

پاسخ:

الف)بوی گلم چنان مست کرد. ب) ـَ م: مفعول مست: مسند.

۱۱)واژگان پدیدآورندۀ آرایۀ لفظی در عبارت زیر، کدام اند؟ (خرداد۱۴۰۲)
“هر نفسی که فرو میرود ممدّ حیات است و چون برمیآید مُفرَّح ذات.”

پاسخ:حیات_ ذات

۱۲)در بیت زیر، کاربرد آرایه هایو »…………………« مشهود است. (خرداد۱۴۰۲)
“چه غم دیوار امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟ چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان؟”

پاسخ:اسلوب معادله

۱۳) معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.(خرداد۱۴۰۲)
الف)عصارۀ تاکی به قدرت او شهد فایق شده.
پاسخ: شیرۀ درخت انگور با قدرت او، عسلی خالص شده.

۱۴) هر یک از واژههای مشخّص شده را در عبارت زیر معنا کنید(شهریور۱۴۰۲)
ج)یکی از صاحب دالن سر به جیب مراقبت فرو برده بود.

پاسخ:جیب:گریبان

۱۵)در هر یک از ابیات زیر، نوع حذف فعل (قرینة لفظی/ معنایی) را مشخّص کنید.(شهریور۱۴۰۲)
الف) کـرم بین و لطـــف خــــداوندگـار گنه بنــده کـــرده است و او شرمسـار

پاسخ:لفظی

۱۶)ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.(شهریور۱۴۰۲)
ج) هر نفسی که فرو میرود مُمِد حیات است

پاسخ:هر نفسی که میکشیم یاریدهندۀ زندگی است

۱۷)مفهوم هریک از کنایه های مشخّص شده را بنویسید.(دی۱۴۰۲)
ب)تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری.

پاسخ: روزی به دست اوری

۱۸)در عبارت زیر،واژگان “سجع “را بنویسید.(دی ۱۴۰۲)

پاسخ:فایق،باسق

۱۹)مفهوم کلّی مصراع مشخّص شده، چیست؟(دی۱۴۰۲)
چه غم دیوار امّت را،که دارد چون تو پشتیبان؟ چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان؟

پاسخ:کسی که تو نگهدار و نگهبانش باشی غم ندارد

۲۰)نوع وابسته واسته را در بیت مقابل بنویسید. (خرداد۱۴۰۳) ای مرغ سحر عشق زپروانه بیاموز / کان سوخته را جان شد و آواز نیامد

پاسخ:صفت مضاف الیه

۲۱)جمله “با خرد و دانش خود انچه خواهد ،تواند سنجش نیروی او در توان ما نیست. با کدام گزینه تناسب مفهمومی دارد؟ (خرداد۱۴۰۳)

الف)همه غیبی تو بدانی همه عیبی تو بپوشی همه بشی تو بکاهی همه کمی تو فزایی

ب)نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی نتوان شبه تو گفتن که تو در فهم نیایی

پاسخ: گزینه ب

۲۲)معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید. (خرداد۱۴۰۳)

ز)دست انابت به امید اجابت به ردگاه حق بردارد.

پاسخ:به امید برآورده شدن توبه به درگاه خداوند روی میآورد

۲۳) مفهوم مشترک بیت های زیر را بنویسید (شهریور۱۴۰۳)

الف)عاشقان کشتگان معشوق اند برنیاید ز کشتگان اواز

ب)این مدعیان در طلبش بی خبرند کان را که خبر شد ،خبری باز نیامد

پاسخ:سکوت یا بی ادعایی عاشقان حقیقی

۲۴)جمله”پرده ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد”با کدام بخش از بیت زیر ارتباط معنایی دارد؟ (شهریور ۱۴۰۳)

همه غیبی تو بدانی همه عیبی تو بپوشی همه بشی تو بکاهی همه کمی تو فزایی

پاسخ:همه عیبی تو بپوشی

۲۵)معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید. (شهریور ۱۴۰۳)

ج)خان نعمت بی دریغش همه جا کشیده

پاسخ:سفره نعمت بی مضایقه اش همه جا گسترده است

۲۶)موارد خواسته شده را در عبارت زیر بیابید.(دی ۱۴۰۳)
یکی از یاران به طریق انبساط گفت: “از این بوستان که بودی ما را چه تحفه کرامت کردی؟”
الف) ترکیب وصفی: ب)ترکیب اضافی:

پاسخ:

الف)ترکیب وصفی: این بوستان یا چه تحفه ب)ترکیب اضافی: طریق انبساط

۲۷)کدام بیت با عبارت “واصفان حلیة جمالش به تحیّر منسوب که ما عرفناکَ حَق معرفَتِکَ” ارتباط مفهومی دارد؟ (دی ۱۴۰۳)
الف)نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی نتوان شبه تو گفتن که تو در وهرم نیایی
ب)همه عیبی تو بپوشی، همه غیبی ترو بردانی همه بیشی تو بکاهی، همه کمّی تو فزایی

پاسخ:

الف) با نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی / نتوان شبه تو گفتن که تو در وهم نیایی

درس دوم

۱)باتوجه به بیت های زیر به پرسش پاسخ دهید.(خرداد۱۴۰۱)

۱)گر در سرت هوای وصال است، حافـظا باید که خـاک درگه اهل هنـر شوی
2) بگفتــا دل ز مهــرش کی کنی پاک؟ بگفت آن گه که باشم خفته در خاک

ب)در بیت دوم کدام واژه ها ارایه جناس را پدید آورده اند؟

پاسخ:ب) خاک و پاک،

۲)معنی هریک از ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (شهریور۱۴۰۱) ه)گفت: «دیناری بده پنهان و خود را وارهان گفت: «کار شرع کار درهم و دینار نیست»

پاسخ:محتسب: پولی بده و خود را نجات بده. مست: موضوعات دینی با پول (رشوه) حل نمیشود.

۳)در بیت زیر، واژگانی را که در زبان فارسی “هم آوا” دارند، مشخّص کنید.(شهریور۱۴۰۱)
از بهر تو صد بار مالمت بکشم گر بشکنم این عهد غرامت بکشم

پاسخ:بهر/صد

۴)شعر زیر،بر پایۀ گفتوگو یا سؤال و جواب سروده شده است؛ این نوع گفتوگو در اصطالح ادبی، چه نام دارد؟ (شهریور۱۴۰۱)
نخستین بار گفتش کز کجایی؟ بگفت: از دار ملک آشنایی
بگفت: آنجا به صنعت در چه کوشند؟ بگفت: انده خرند و جان فروشند

پاسخ:مناظره

۵)تفاوت معنایی فعل “گرفت “را مصراع های زیر، بررسی کنید.(دی۱۴۰۱)
ب)محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت

پاسخ:اخذ کرد

۶)در بیت زیر، معنای مجازی واژۀ “خاک” چیست؟ (دی۱۴۰۱)

بگفتا:دل ز مهرش کی کنی پاک؟ بگفت: آنگه که باشم خفته در خاک

پاسخ:قبر

۷) در بیت زیر، چند “مفعول” وجود دارد؟(خرداد۱۴۰۲)
بگفت: آنجا به صنعت در چه کوشند؟ بگفت: اندُه خرند و جان فروشند

پاسخ:چهارمفعول

۸)ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.(شهریور ۱۴۰۲)

ب)گفت:کار شرع، کار درهم و دینار نیست.

پاسخ:گفت: کار شرع با رشوه خواری سازگار نیست/ کاری که در شرع حرام است با دادن رشوه حلال نمیشود.
نکوهش رشوه خواری.

۹)با توجه به بیت “اگر لطف تو نبود پرتوانداز/ کجا فکر و کجا گنجینه راز” کدام واژه بیت زیر نقش دستوری یکسانی با واژه مشخص شده دارد؟ (خرداد۱۴۰۳)

زاهد ظاهر پرست از حال ما اگاه نیست در حق ما هرچه گوید،جای هیچ اکراه نیست

پاسخ:آگاه

۱۰)نقش دستوری واژه های مشخص شده را بنویسید (شهریور۱۴۰۳)

الف)گفت:تا داروغه را گویم در مسجد بخواب

پاسخ:داروغه:متمم

۱۱)قالب شعری کدام بیت قطعه است (شهریور۱۴۰۳)

الف)ای دیو سپید پای دربند ای گنبد گیتی ای دماوند

ب)محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت مست گفت:ای دوست این پیراهن است افسار نیست

پاسخ:گزینه ب

۱۲)مصراع دوم بیت زیر بر چه موضوعی تاکید دارد؟ (شهریور۱۴۰۳) گفت:می بسیار خوردی زان چنین بی خود شدی گفت:ای بیهوده گو،حرف کم و بسیار نیست پاسخ:ملاک نفس عمل حرام است نه میزان انجام و ارتکاب یا زیاد آن

۱۳)بیت”گفت:باید حد زند هشیارمردم، مست را / گفت: هشیاری بیار، اینجا کسی هشیار نیست” بیانگر چه مفهومی است؟ (دی۱۴۰۳) پاسخ:فراگیری فساد در جامعه

درس سوم

۱) معنی هریک از ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (خرداد۱۴۰۱) ز) فکری ای هم وطنان، در ره آزادی خویش بنمایید که هر کس نکند، مثل من اســت پاسخ: ای هم میهنان برای آزادی خویش چاره ای بیندیشید هر کس در پی چاره نباشد با من زندانی تفاوتی ندارد .

۲) شاعر، در بیت زیر، با بیان کدام واژه، مفهومی غیرحقیقی (مجاز) اراده کرده است؟ (شهریور۱۴۰۱)
“در پیشگاه اهل خرد نیست محترم هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت” پاسخ:جامعه

۳) کدامیک از ابیات زیر را میتوان بیتی از یک “غزل اجتماعی”دانست؟(شهریور۱۴۰۱)
الف)فکری ای هموطنان در راه آزادی خویش بنمایید که هرکس نکند مثل من است
ب) آیین طریق از نفس پیر مغان یافت آن خضر که فرخندهپیاش نام نهادن پاسخ: “فکری ای هموطنان در راه آزادی خویش/ بنمایید که هرکس نکند مثل من است”.

۴) سرودۀ زیر را میتوان نمایانگر کدام صفت برجستۀ گویندۀ آن دانست؟(شهریور۱۴۰۱)
“با آنکه جیب و جام من از مال و می تهیست ما را فراغتیست که جمشید جم نداشت” پاسخ: بلندنظری یا مناعت طبع یا قناعت

۵) شاعر در بیت”در دفتر زمانه فتد نامش از قلم/ هر ملّتی که مردم صاحب قلم نداشت”، ادامة حیات ملّت ها را در گروِ چه موضوعی میداند؟ (دی۱۴۰۱) پاسخ: داشتن مردم صاحب قلم

۶) شاعر در بیت زیر،به بیدادگری کدام پادشاه اشاره دارد؟ (خرداد۱۴۰۲)
“آن کسی را که در این مُلک ، سلیمان کردیم ملّت امروز یقین کرد که او اهرمن است” پاسخ:محمد علی شاه قاجار

۷)بیت “نشاط غربت از دل کی بَرَد حُبّ وطن بیرون؟/ به تخت مصرم امّا جای در بیت الحَزَن دارم” به کدام داستان اشاره دارد؟ (خرداد۱۴۰۲) پاسخ:داستان حضرت یوسف

۸)معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید (خرداد۱۴۰۲) چ)با آنکه جیب و جام من از مال و می تهی است ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت پاسخ: چ)با آنکه جیبم از مال و جامم از شراب، خالی است (تهی دست هستم)، امّا آسایشی دارم که جمشید نیز آن را نداشت

۹)به غزلهایی که محتوای آنها بیشتر مسائل سیاسی و اجتماعی است، …………………………. میگویند. (شهریور۱۴۰۲)

پاسخ:غزل اجتماعی

۱۰)معنی و مفهوم هریک از موارد زیر را به نثر روان بنویسید. (دی۱۴۰۲) ب)در دفـتر زمـانه فتد نامش از قلم هر ملّتی که مردم صاحب قلم نداشت پاسخ: ب)در گذر روزگار،ملّتی که نویسنده و شاعر نداشته باشد، فراموش میشود. ۱۱)ساختار کدام مصراع طبق الگوی است؟ (خرداد۱۴۰۳) در پیشگاه اهل خرد نیست محترم هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت

پاسخ:مصراع دوم یا “هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت”

۱۲)معنی واژه های مشخص شده را بنویسید (شهریور۱۴۰۳) ب)دشمن با استقرار با صلاح های زیادی قله را در دست داشت پاسخ:برپایی ،برقرار و ثابت کردن کسی یا چیزی در جایی ،مستقر شدن

۱۳)نقش دستوری واژه های مشخص شده را بنویسید (شهریور۱۴۰۳) ب)مارا فراغتی ست که جمشید جم نداشت پاسخ:نهاد

۱۴)الگوی”نهاد+ مفعول+ مسند+ فعل” در کدام بیت دیده میشود؟ (دی ۱۴۰۳)
الف) آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم ملّت امروز یقین کرد که او اهرمن است
ب)با آنکه جیب و جام من از مال و می تهی است ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت پاسخ:الف

۱۵) آرایة ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید.(دی ۱۴۰۳)
الف)در دفتر زمانه فتد نامش از قلم/ هر ملّتی که مردم صاحب قلم نداشت (تشبیه- استعاره) پاسخ:تشبیه

۱۶)معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (دی ۱۴۰۳) ط)مسلک مرغ گرفتار قفس همچو من است پاسخ: ط) راه و روش پرندة زندانی در قفس مثل من است .

درس پنجم

۱)با توجه به بیت های زیر به پرسش ها پاسخ دهید.(خرداد۱۴۰۱)
١)از سیم به سر یکی کُله خُود ز آهن به میان یکی کمربند
٢)ای مشت زمین بر آسمان شو بر وی بنواز ضربتی چنــد
٣)ای مـادر سـرسپید بشنــو ، این پند سیـاه رزندـبخت ف
الف)در بیت اول نوع حذف ، قرینة لفظی است یا معنایی؟ ب)کاربرد معنایی فعل “شو” اسنادی است یا غیر اسنادی؟
ج)یک ترکیب وصفی در بیت دوم بیابید د)هستة گروه اسمی «این پند سیاه بخت فرزند» را تعیین کنید

پاسخ:الف) معنایی ب) غیر اسنادی
ج) ضربتی چند د) پند (یادآوری :گروه اسمی فقط یک هسته دارد)

۲)هریک از آثار «قصه های دوشنبه، در حیاط کوچک پاییز در زندان، فی حقیقه العشق و قصة شیرینِ فرهاد»، با کدام یک از توضیحات زیر متناسب است؟ (خرداد۱۴۰۱) د)داستانی است طنز ، از احمد عربلو با موضوع دفاع مقدس پاسخ:قصه های شیرین فرهاد

۳) معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (شهریور۱۴۰۱) چ)برکش ز سر این سپیدمعجر بنشین به یکی کبود اورند پاسخ: چ)این روسری سفید (برف) را از سرت بردار بر تخت پادشاهی بنشین.

۴)کدامیک از واژه های بیت زیر، مترادف واژۀ “سریر” است؟ (دی ۱۴۰۱)
بدو گفت: بی تو نخواهم زمان نه اورنگ و تاج و نه گرز و کمان

پاسخ:اورنگ

۵)با توجّه به بیت های زیر، درستی یا نادرستی هریک از موارد داده شده را تعیین کنید.(خرداد۱۴۰۲)
ای مادر سرسپید، بشنو این پند سیاهبخت فرزند
بگرای چو اژدهای گرزه بخروش چو شرزه شیر ارغند
الف)در گروه اسمی “شرزه شیر ارغند” واژۀ “شیر”هسته است. درست  نادرست  ب)ترکیب “مادر سرسپید” وصفی و ترکیب “سیاهبخت فرزند” اضافی است. درست  نادرست  پاسخ: الف:درست ب:نادرست

۶) در تشبیه موجود در بیت زیر، مشبّه کدام است؟(خرداد۱۴۰۲)
بر کن ز بُن این بنا که باید از ریشه بنای ظلم برکند پاسخ:ظلم

۷)نام آفرینندگان آثاری را که نویسندۀ آنها نادرست ذکر شده، بنویسید.(خرداد۱۴۰۲)
بخارای من، ایل من: محمّد بهمن بیگی/ تذکرة الاولیا: عطّار/ تمهیدات: شهابالدّین سهروردی/ قصّۀ شیرین فرهاد: نظامی پاسخ:قصّة شیرین فرهاد: احمد عربلو

۸)هر یک از واژه های مشخّص شده را در عبارت زیر معنا کنید.(شهریور۱۴۰۲)
الف)بگرای چو اژدهای گرزه پاسخ:الف)گرزه: ویژگی نوعی مار سمی و خطرناک

۹)در بیتهای زیر، »غلط های املایی« را مشخّص کنید و شکل صحیح آنها را بنویسید.(شهریور۱۴۰۲)
الف)صریر ملک، عطا داد کردگار تو را به جای خویش دهد هر چه کردگار دهد پاسخ:سریر

۱۰)آرایة درست را از داخل کمانک انتخاب کنید.(شهریور۱۴۰۲)
ج)تــو قـلــب فســــردة زمـیـنـی از درد ورم نـمــوده یـک چـنــد (جناس/ حسن تعلیل) پاسخ:حسن تعلیل

۱۱)ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.(شهریور۱۴۰۲)
الف) بنشین به یکی کبود اورند پاسخ:بر تخت حکمرانی بنشین. (قدرت را به دست بگیر)

۱۲) دو مورد نادرستی املایی را در گروه کلمات زیر بیابید و درست آنها را بنویسید . (دی۱۴۰۲) بیت االحزان – تزویر و دو رنگی– شیر ارقند – تریاق و پادزهر- سختی و تعب- شبه و سایه پاسخ:ارغند

۱۳)با توجّه به ابیات: تا وارهی از دَم ستـوران وین مردم نحس دیو مانند،(دی۱۴۰۲)
با شیر سپهر بسته پیمان با اختر سعـد کرده پیوند«
الف)”شیر سپهر” استعاره از چیست؟
ب)مفهوم کلّی دو بیت، خلق کدام آرایه را به یاد می آورد؟ پاسخ:الف)خورشید ب)حسن تعلیل

۱۴)کدام واژه جزء معنای مشخص شده کلمه نیست (خرداد۱۴۰۳) بنشین به یکی کبود آورند(آونگ،سریر،اورنگ،تخت پادشاهی) پاسخ:آونگ

۱۵)ارایه ادبی داخل کمانک را انتخاب کنید. (خرداد۱۴۰۳) ب)از سیم به سر یکی کُله خُود ز آهن به میان یکی کمربند(استعاره/حس امیزی) پاسخ:استعاره

۱۶)شاعر برای افرینش ارایه ادبی”حسن تعلیل”در بیت زیر چه دلیلی را بیان کرده است؟ (خرداد۱۴۰۳) تا چشم بشر نبیندت روی بنهفته به ابر چهر دلبند پاسخ:شاعر علت پنهان شدن دماوند در پشت ابر را دور ماندن از نظر مردم می داند یا مردم گریزی

۱۷)ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید (خرداد۱۴۰۳) پنهان مکن اتش درون را/زین سوخته جان شنو یکی پند پاسخ:ح)خشم خودت را پنهان نکن و از این شاعر آزار دیده

۱۸)املای درست را در جمله های زیر انتخاب نمایید (شهریور۱۴۰۳) ج)گاهی می ایستد و علف(خواری/خاری)را پوزه میزند پاسخ:خاری

۱۹)ارایه ادبی داخل کمانک را انتخاب کنید (شهریور۱۴۰۳) الف) تو قلب فسرده زمینی / از درد ورم نموده یک چند (ایهام/جناس) پاسخ:ایهام

۲۰)ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید (شهریور۱۴۰۳) د)بفکن ز پی این اساس تزویر پاسخ:پایه های ریا و دو رویی را نابود گردان

۲۱)در گروه کلمات زیر، سه مورد نادرستی املایی وجود دارد؛ درست هریک را بنویسید. (دی۱۴۰۳)
تجلّی و قرب- مینگزاری منطقه- ثمرت تجربت- ایل و اشیره – اطراف و اکناف- شهد فایق- خسته گان راه- بذله و لطیفه پاسخ:مین گذاری منطقه

۲۲)منظور از “بی خردان سفله”در بیت زین بیخردان سفله بستان/ داد دل مردم خردمند چه کسانی است؟ (دی۱۴۰۳) پاسخ: حاکمان نادان، پست یا ستمگر

درس ششم

۱)معنی واژة «دستور»، در بیت زیر با معنی آن در کدام گزینه یکسان است؟ (خرداد۱۴۰۱)
« چه نیکو گفت با جمشید دستور که با نادان نه شیون باد و نه سور »
١) گر ایدونـک دستـور باشــد کنـون بگـوید سخـن پیـش تو رهنمــون ٢)تن ز جان و جان ز تن مستور نیست لیک کس را دید جان دستور نیست ٣) ه دستــور فرمــود تا ســاروان هیون آرد از دشـت ، صـد کــاروان
٤) ر مصطفـی بهـر رخصـت دویـد از او خواسـت دستـوری امـا ندید

پاسخ:گزینه۳

۲)در هریک از متن های زیر، واژهای بیابید که دارای «هم آوا» باشد. (خرداد۱۴۰۱) ب)هرکسی از ظنّ خود شد یار من از درون من نجست اسرار من پاسخ:ظن

۳)با توجه به هریک از موارد داده شده، پاسخ درست را انتخاب کنید.(خرداد۱۴۰۱) ب)بارز در بیت محرم این هوش جز بی هوش نیست/ مر زبان را مشتری جز گوش نیست اسلوب معادله است یا اغراق؟ پاسخ:اسلوب معادله

۴) در بیت »محرم این هوش جز بیهوش نیست/ مر زبان را مشتری جز گوش نیست (شهریور۱۴۰۱)
ب)نوع وابستۀ وابسته را بنویسید پاسخ:صفت مضاف الیه

۵)مولانا در مصراع نخست بیت زیر، چه کسانی را سزاوار هم نشینی عارف (نی) دانسته است؟ (شهریور۱۴۰۱)
“نی حریف هرکه از یاری برید پرده هایش پرده های ما درید” پاسخ: هجران کشیده ها یا کسانی که از محبوب خود دور شده اند

۶)معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.(شهریور۱۴۰۱)
ب) هرکه بیروزی است روزش دیر شد پاسخ:ب)هرکس از عشق بی بهره باشد، روزگارش تباه میشود

۷) توجّه به اشعار و عبارات زیر، معنی واژه های مشخّص شده را بنویسید.(دی۱۴۰۱)
ب)نی حریف هرکه از یاری برید پرده هایش پرده های ما درید پاسخ:دوست،همدم

۸)در هریک از موارد زیر، املای درست را از داخل کمانک برگزینید. (دی۱۴۰۱)
الف) چه نیکـو گفت با جمشـید دستـور که با نادان نه شیون باد و نه (صور/ سور) پاسخ:سور

۹)در متنِ “چون حق تعالی بندهای را گ زید و مستغرق خود گردانید، هرکه دامن او را بگیرد و از او حاجت طلبد، بی آنکه آن بزرگ یاد کند و عرضه دهد، حق، آن را برآرد.” (دی۱۴۰۱) الف)فعل “بگیرد”ماضی التزامی است یا مضارع التزامی؟
ب) نقش دستوری واژه های مشخّص شده را، به ترتیب، بنویسید. پاسخ: الف) مضارع التزامی. ب)مسند/ نهاد.

۱۰) آرایۀ ادبی مناسب هر بیت را برگزینید.(خرداد۱۴۰۲)
ب) زمانه گر بزند آتشم به خرمن عمر بگو بسوز که بر من به برگ کاهی نیست (تشخیص/ متناقض نما) پاسخ:تشخیص

۱۱)جاهای خالی عبارات زیر را، به درستی، پُر کنید.(خرداد۱۴۰۲)
الف)کاربرد واژگان قافیه در بیت زیر، سبب خلق آرایۀ ادبی ………………… شده است. پاسخ:جناس همسان(تام)

۱۲)آرایۀ ادبی مناسب با هر سروده را در برابر آن بنویسید. (یک آرایه اضافه است)(خرداد۱۴۰۲)
الف)آتش عشق است کاندر نی فتاد جوشش عشق است کاندر می فتاد پاسخ:حسن تعلیل

۱۳)مولالنا در بیت زیر، چه کسانی را سزاوار همراهی “عارف” دانسته است؟(خرداد۱۴۰۲)
نی حریف هرکه از یاری برید پرده هایش پرده های ما درید پاسخ: هجرانکشیده ها یا کسانی که از معشوق دور مانده اند.

۱۴)شاعر در بیت زیر، شنونده را برای بهره بردن از سخنان گوینده، به چه چیزی فرا خوانده است؟(خرداد۱۴۰۲)
مستمع صاحب سخن را بر سر کار آوَرَد غنچۀ خاموش بلبل را به گفتار آوَرَد پاسخ:سکوت

۱۵)آرایة درست را از داخل کمانک انتخاب کنید (شهریور۱۴۰۲)
ب)محــرم این هوش جز بی هوش نیست مر زبانی را مشتری جز گوش نیست(اسلوب معادله/تلمیح) پاسخ:اسلوب معادله

۱۶)با توجّه به بیت زیر به سؤالات پاسخ دهید: (دی۱۴۰۲)
“مکر او معکوس و او سر زیر شد روزگارش برد و روزش دیر شد”
الف)نهاد سومین جمله را مشخّص کنید.
ب) “او” به ترتیب در نقشهای …………… و نهاد به کار رفته است.
ج)نقش ضمیر پیوسته “ش” در “روزگارش برد”، ………………………………… است.( مفعول – مضافالیه) پاسخ:الف) او ب) مضاف الیه ج)مضاف الیه

۱۷)آرایۀ مشترک ابیات زیر (تلمیح – اسلوب معادله) است.(دی۱۴۰۲)
عشق چون آید برد هوش دل فرزانه را دزد دانا میکشد اوّل ، چراغ خانه را
محـرم این هوش جـز بیهـوش نیست مر زبان را مشتری جز گوش پاسخ:اسلوب معادله

۱۸)با توجّه به بیت “هر که جز ماهی ز آبش سیر شد/ هر که بیروزی است روزش دیر شد”: (دی۱۴۰۲)
الف)مفهوم واژۀ “سیر” را بنویسید.
ب)در مصراع دوم، مقصود از “روزی” …………………….. است که با واژۀ ……………………….. در مصراع اوّل، مفهوم یکسان دارد. پاسخ: الف)سیر: بیزار، خسته ب)عشق / آب

۱۹)معادل معنایی واژه های مشخّص شده را بنویسید. (دی۱۴۰۲)
الف)دزد دانا میکشد اوّل چراغ خانه را
ب)غنچۀ خاموش بلبل را به گفتار آورد پاسخ: الف)میکشد=خاموش کردن ب)خاموش=ساکت

۲۰) آرایۀ ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده، در برابر آن بنویسید.(یک آرایه، اضافه است) (شهریور۱۴۰۱)
ب)شانه میآید به کار زلف در آشفتگی آشنایان را در ایّام پریشانی بپرس
پاسخ:اسلوب معادله

۲۱)آرایة ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده، در برابر آن بنویسید. (یک آرایه، اضافه است) (دی ۱۴۰۱)
ب)عشق بر یک فرش بنشاند گدا و شاه را سیل یکسان میکند پست و بلند راه را
پاسخ:اسلوب معادله

۲۲)نوع “ان”مشخص شده در کدام گزینه یکسان نیست؟(خردا۱۴۰۳) الف) سراسر همه دشت بریان شدند / پر آن چهر خندانش گریان شدند ب)من به هر جمعیتی نالان شدم/جفت بدحالان و خوشحالان شدم

پاسخ:گزینه ب

۲۳) آرایة ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. (خردا۱۴۰۳) الف) عشق بر یک فرش بنشاند گدا و شاه را / سیل یکسان می کند پست و بلند راه را (اسلوب معادله/ متناقض نما ) پاسخ:اسلوب معادله

۲۴)جاهای خالی را با واژهای مناسب پر کنید (خردا۱۴۰۳) الف) واژهای مشخص شده در بیت “نی حریف هر که از یاری برید /پرده هایش پرده های ما درید آرایه ادبی……………….. دارند. پاسخ:جناس همسان(تام)

۲۵)معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (خردا۱۴۰۳) ج)نی حدیث را پر خون میکند پاسخ: ج) (نی انسان کامل/ مولانا)داستان راه دشوار عشق را بیان میکند.

۲۶)مفهوم بیت زیر از کدام گزینه دریافت میشود (شهریور۱۴۰۳) در ره عشق نشد کس به بقین محرم راز هرکسی برحسب فکر گمانی دارد الف) هرکسی از ظن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من ب)سر من از ناله من دور نیس لیک چشم و گوش را ان نور نیست پاسخ:گزینه الف

۲۷)معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید(شهریور۱۴۰۳) ه)محرم این هوش جز بی هوش نیست پاسخ:تنها عاشق واقعی محرم حقیقت عشق است

۲۸)معنی کلمة مشخص شده در بیت زیر را، از داخل کمانک انتخاب کنید. (دی۱۴۰۳)
نی حریف هرکه از یاری برید /پرده هایش پرده های ما درید (دشمن- همدم-رقیب) پاسخ:همدم

۲۹)مفهوم مناسب هر بیت را از ستون “ب” انتخاب کنید. (یک مفهوم در ستون “ب” اضافی است) (دی۱۴۰۳)
الف)هر که جز ماهی ز آبش سیر شد /هر که بی روزی است روزش دیر شد پاسخ:اشتیاق پایان ناپذیر عاشق

۳۰)معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (دی۱۴۰۳) ح)در غم ما روزها بی گاه شد / روزها با سوزها همراه شد پاسخ:ح)عمر ما با غم و درد عاشقی سپری شد

درس هفتم

۱)در همة گزینه ها به جز …… جمله های با الگوی «نهاد+ مفعول+ مسند+ فعل» دیده میشود. (خرداد۱۴۰۱)
١) محبت چون به غایت رسد، آن را عشق خوانند . ٢)به عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محبت دو پایة نردبان نسازد .
٣)همواره عشق قدیم را موضوع صحیفة شعر خود می گرداند
4) آتش عشق او را چنان گرداند که همة جهان، آتش ببینند

پاسخ:٢) به عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محبت دو پایة نردبان نسازد

۲)هریک از آثار «قصه های دوشنبه، در حیاط کوچک پاییز در زندان، فی حقیقه العشق و قصة شیرینِ فرهاد»، با کدام یک از توضیحات زیر متناسب است؟(خرداد۱۴۰۱)
الف )کتابی است عرفانی از شیخ شهاب الدین سهروردی

پاسخ:الف) فی حقیقه العشق

۳)مفهوم کدام بیت با عبارت «وصول به حسن ممکن نشود ؛ الّا به واسطة عشق و عشق هرکس را به خود راه ندهد»، یکسان است؟(خرداد۱۴۰۱)
1: بیــم آن اســت کــز غــــم عشـــقت ســــر بــــرآرد دلــــم بـه شیــدایــی
2:من که هر آنچــه داشتــم اول ره گذاشتـم حال برای چون تویی اگر که لایقــم بگوـ
3:بی عشق زیستن را جز نیستی ، چه نام است؟ یعنـی اگر نبـاشی کار دلم تمام است
4:مـی توانـد حلقـه بــر در زد حریم حسن را در رگ جان، هرکه را چون زلف پیچ و تاب هست

پاسخ: گزینة٤)میتواند حلقه بر در زد حریم حسن را در رگ جان، هرکه را چون زلف پیچ و تاب هست

۴) نقش دستوری واژه های مشخّص شده را در جملۀ زیر، بنویسید. (شهریور۱۴۰۱)
“او بندۀ خود را عاشق خود کند، آنگاه بر بنده عاشق باشد و بنده را گوید: تو عاشق و محبّ مایی.” پاسخ:عاشق: مسند/ بنده: متمّم.

۵)معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (شهریور۱۴۰۱) ت)وصول به حُسن ممکن نشود الّا به واسطۀ عشق پاسخ:ت)رسیدن به زیبایی، تنها به وسیلۀ عشق، امکان پذیر است

۶)نوع حذف در مصراع نخست بیت زیر، به قرینة لفظی است یا معنایی؟ (۱۴۰۱دی)
“آیینة نگاهت، پیوند صبح و ساحل لبخند گاه گاهت، صبح ستاره باران” پاسخ:معنایی

۷)آرایة ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده، در برابر آن بنویسید(یک آرایه، اضافه است) (۱۴۰۱دی)
پ)در عالم پیر، هرکجا برنایی است عاشق بادا که عشق خوش سودایی است پاسخ:ایهام

۸)با توجّه به متن زیر، چرا عین القضات همدانی، عشق ورزی را در عرفان واجب دانسته است؟ (۱۴۰۱دی)
“ای عزیز، به خدا رسیدن فرض است و لابد هرچه به واسطة آن به خدا رسند، فرض باشد به نزدیک طالبان. عشق، بنده را به خدا برساند؛ پس عشق از بهر این معنی، فرضِ راه آمد. پاسخ: زیرا عشق را واسطۀ رسیدن به خدا میداند

۹) معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (۱۴۰۱دی) ت)عشق هرکسی را به خود راه ندهد و به همه جایی مأوا نکند. پاسخ:ت)و عشق هرکسی را نمیپذیرد و در هرجایی اقامت نمیکند

۱۰)کدام معنی از واژۀ “سامان” در مصراع با جان بودن به عشق در سامان نیست برنمی آید؟(خرداد۱۴۰۲)
الف) امکان ب) درخور پ)مصلحت ت) میسّر پاسخ:مصلحت

۱۱)نام آفرینندگان آثاری را که نویسندۀ آنها نادرست ذکر شده، بنویسید.(خرداد۱۴۰۲)
بخارای من، ایل من: محمّد بهمن بیگی/ تذکر ة االولیا: عطّار/ تمهیدات: شهابالدّین سهروردی/ قصّۀ شیرین فرهاد: نظامی پاسخ:تمهیدات: عین القضات همدانی.

۱۲) معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (خرداد۱۴۰۲) پ)حیات از عشق میشناس و ممات بی عشق مییاب. پاسخ: پ)زندگی را حاصل عشق بدان و مرگ را در عاشق نبودن، جستوجو کن

۱۳)در هر یک از ابیات زیر، نوع حذف فعل (قرینة لفظی/ معنایی) را مشخّص کنید.(شهریور۱۴۰۲)
ب)ای جویبار جاری! زین سـایه برگ مگریز کاین گونه فرصت از کـف دادند بی شماران پاسخ:معنایی

۱۴)در عبارت زیر، نقش دستوری کلمات مشخّص شده را بنویسید.(شهریور۱۴۰۲)
آنگاه که آتش عشق او را چنان گرداند که همه جهان، آتش بیند. پاسخ: چنان=مسند/جهان=مفعول

۱۵)مفهوم مشترک ابیات زیر را بنویسید.(شهریور۱۴۰۲)
الف)صبر بر داغ دل سوخته باید چون شمع الیـــق صحبت بـــزم تـو شـدن آسـان نیست
ب)میتواند حلقه بر در زد حریم حُـسن را در رگ جان، هر که را چون زلف پیچ و تاب هست پاسخ:تحمّل سختیها و دشواری های راه عشق/ شایستة عشق بودن عاشقان دلسوخته/ فقط عاشقان واقعی به حریم حسن معشوق راه مییابند.

۱۶) معنای ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (شهریور۱۴۰۲) د)در عشق قدم نهادن کسی را مسلّم شود که با خود نباشد پاسخ:د)کسی میتواند در راه عشق قدم بگذارد که به تعلّقات ظاهری بیتوجّه باشد.(ترک تعلّقات دنیوی)

۱۷) معنا و مفهوم ابیات زیر را به نثر روان بنویسید (دی۱۴۰۲) ه)در عشق قدم نهادن، کسی را مسلّم شود که با خود نباشد و ترک خود بکند. پاسخ: ه)کسی میتواند در مسیر عشق وارد شود که خودش را نادیده گرفته باشد. و خود را فراموش کند.

۱۸)با توجّه به عبارت زیر، به پرسشها پاسخ دهید.(دی۱۴۰۲)
“محبّت چون به غایت رسد، آن را عشق خوانند. عشق خاص تر از محبّت است و محبّت خاص تر از معرفت است.به عالم عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محبّت دو پایۀ نردبان نسازد.”
الف)سهروردی، شرط دستیابی به عالم عشق را چه میداند؟ ب)از نظر نویسنده، نهایت محبّت چه نام دارد؟ پاسخ: الف)ساختن دو نردبان از معرفت و محبت، ب)عشق

۱۹)معادل معنایی واژه مشخص شده در بیت (چه نیکو گفت با جمشید دستور/که نادان نه شیون باد و نه سور) در کدام گزینه نیامده است؟ (خرداد۱۴۰۳)
الف) در نفیرم مرد و زن نالیده اند
ب) فریاد و فغان مرحبا و افرین به اسمان بلند شد
ج) وین نغمه محبت بعد از منو تو ماند
پاسخ: گزینه ج

۲۰)واژه های مشخص شده در دو جمله زیر خلق کننده کدام ارایه ادبی مشترک هستند؟(خرداد۱۴۰۳)
الف) بدان که از جمله نام های حسن یکی جمال است و یکی کمال.
ب) بی آتش قرار ندارد و در اتش وجود ندارد.
پاسخ: سجع

۲۱)ا توجه به ستون الف مفهوم مناسب هر بیت در ستون ب را مشخص کنید(خرداد۱۴۰۳)
ج) سودای عشق از زیرکی جهان ارزد و دیوانگی عشق بر همه عاقل ها افزون آید
پاسخ: برتری عشق بر عقل

۲۲)معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید (خرداد۱۴۰۳)
ب) عشق هرکسی را به خود راه ندهد
پاسخ: هرکسی لیاقت عاشق شدن ندارد

۲۳)مصراع نخست بیت زیر را مرتب کنید (خرداد۱۴۰۳)
از_باران_برگ_در_مهربان تر_ای_بوسه های بیداری ستاره در چشم جویباران
پاسخ: ای مهربان تر از برگ در بوسه های باران

۲۴)نقش ضمیر پیوسته در مصراع (بعد از این وادی توحید ایدت) مشابه کدام گزینه…………. است؟ (شهریور۱۴۰۳)
الف) در عشق کسی قدم نهد کش جان نیست
ب) آن خضر که فرخنده پی اش نام نهادند
پاسخ: گزینه الف

۲۵)بیت زیر را کامل کنید (شهریور۱۴۰۳)
ایینه نگاهت پیوند صبح و ساحل …………………………….
پاسخ: لبخند گاه گاهت صبح ستاره باران

۲۶)رایه های ادبی را از داخل کمانک انتخاب کنید(دی۱۴۰۳)
ج) عشق به همه جایی ماوا نکند و به هر دیده روی ننماید (مجاز/جناس)
پاسخ: مجاز

۲۷)نام نویسنده های زیر را بنویسید(دی۱۴۰۳)
الف) تمهیدات:
پاسخ: عین القضات همدانی

درس هشتم

۱)در هریک از موارد زیر، املای یک واژه نادرست است؛ آن را بیابید و درست آن را بنویسید.(خرداد۱۴۰۱)
الف) پیرمرد از داخل کاذیة روی میز ، یک پاکت کهنه را برداشت و حوالة مخارج قریب شش ماه من را نوشت . پاسخ:کازیه

۲)معنی هریک از ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.(خرداد۱۴۰۱) د)چه استبعادی دارد که روزی خاطراتی از سفر ماه هم بنویسم! پاسخ: د)بعید نیست که به زودی خاطرات سفر ماه را هم بنویسم

۳)هریک از موارد زیر، با کدام مورد در جدول داده شده مفهوم مشترکی دارد؟ (یک مورد در جدول اضافی است) (خرداد۱۴۰۱)
الف) کاووس کیانی که کیاش نام نهادند کی بود؟ کجا بود؟ کیاش نام نهادند؟ پاسخ:راستی خاتم فیــروزة بواسـحاقی خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود

۴)مراد از “سَر پر زدن” در عبارت “به قول بیرجندی ها در این دو شهر، تنها، یک سرپَ ری زدیم” چیست؟ (شهریور۱۴۰۱) پاسخ:توقف کوتاه

۵)نویسنده در عبارت زیر، به فرمانبرداری ساکنان “کرانه های فرات” از کدام حکومت اشاره میکند؟ (دی۱۴۰۱)
“کرانه های فرات، خط از کرانة رود تیبر میخواندند.” پاسخ:روم

۶)در هریک از موارد زیر، املای درست را از داخل کمانک برگزینید. (دی۱۴۰۱)
پ) چه خوش گفته اند که (امپراتوری ها/ امپراطوری های) بزرگ هم مانند آدم های ثروتمند، از سوءهاضمه میمیرند. پاسخ:امپراتوری ها

۷)“ضرورت توسّل به مرشد و مراد”از مفهوم کدام بیت برمی آید؟ (خرداد۱۴۰۲)
الف) در عالم پیر، هرکجا برنایی است عاشق بادا که عشق خوش سودایی است
ب)آیین طریق از نفس پیر مغان یافت آن خضر که فرخنده پیاش نام نهادند پاسخ:ب) یا آیین طریق از نفس پیر مغان یافت/ آن خضر که فرخنده پیاش نام نهادند

۸)در عبارات زیر، جاهای خالی را ، بهدرستی، پُر کنید.(خرداد۱۴۰۲)
الف) کتاب “بینوایان” اثر …………………. است پاسخ:ویکتور هوگو

۹) آرایه های ادبی به کار رفته در ستون “ب “به کدامیک از بیت های ستون “الف”مربوط میشود؟ (شهریور۱۴۰۲)
ب) کاوس کیانی که کی اش نام نهـــادند/ کی بود؟ کجــا بود؟ کیاش نام نهــادند پاسخ:جناس همسان(تام)

۱۰)در عبارتهای زیر امالی دو واژه، نادرست است. درست هریک را بنویسید.(دی۱۴۰۲)
د)همچنان که میتوانست او، اگر میخواست / کان کمند شست خمّ خویش بگشاید پاسخ:شصت

۱۱)جاهای خالی را با واژه های مناسب پر کنید (شهریور۱۴۰۳)
ب) در جمله با راه اهن به بروکسل، پایتخت بلژیک می رفتیم واژه مشخص شده ارایه………… دارد
پاسخ: مجاز

۱۲)معنی واژه مشخص شده در کدام گزینه به درستی آمده است؟(شهریور۱۴۰۳)
الف) بگرای چو اژدهای گرزه(خشمگین)
ب) نی حریف هر که از یاری برید(رقیب)
ج) چه استعبادی دارد که عمری باشد و روزی خاطراتی از سفر ماه هم بنویسیم(دور دانسن)
د)پاداش هر زخمه سنگی را دست های کریم تو میوه ای چند شیرین ایثار کند.(جراحت)
پاسخ: گزینه ج

۱۳)در عبارت(رم پایخت ایتالیا شهری است قدیمی، دیوارهای قطور و باورهای دودخورده ان به زبان حال بازگو میکند که روزگاری از فراز همین برج ها، فرمان به سواحل دریای سیاه داده می شده) موارد خواسته شده را بیابید(شهریور۱۴۰۳)
الف) بدل: ب) معطوف
پاسخ: الف) پایتخت ایتالیا ب) باورهای دودخورده آن

۱۴)قسمت مشخص شده در هر عبارت یبانگر کدام ارایه ادبی است؟ (شهریور۱۴۰۳)
ب) از بیم عقرب جراره دموکراسی قرن بیستم، ناچار شده به مار غاشیه حکومت سرهنگ ها پناه ببرد
پاسخ: ب) تشبیه(اضافه تشبیهی)

۱۵)معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید(شهریور۱۴۰۳)
و) هنگام چریغ آفتاب در کنار قنات حسنی در شهر سیرجان اتراق می کردیم
پاسخ:
و) هنگام طلوع افتاب در کنار قنات حسنی در شهر سیرجان اقامت کوتاه می کردیم

۱۶)در کدام یک از عبارات زیر غلط املایی وجود دارد؟ درست آن را بنویسید (دی۱۴۰۳)
الف) دیوارهای کهن روم که هنوز تاق ضربی دروازه های آن باقی است
ب) اشتری، گرگی و روباهی از روی مصاحبت، مسافرت کردند
پاسخ: الف) طاق

۱۷)نوع حدف فعل را در عبارات زیر مشخص نمایید(دی۱۴۰۳)
ب) نشان تجارت خانه داشت، نه کاغذ بزرگ بود، نه ماشین تحریر و نه ماشین نویس
پاسخ: لفظی

۱۸)ارایه ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید(دی۱۴۰۳)
ب) آیین طریق از نفس پیر مغان یافت/آن خضر که فرخنده پی اش نام نهادند(تضمین/تلمیح)
پاسخ: تلمیح

درس نهم

۱)هریک از موارد زیر، با کدام مورد در جدول داده شده مفهوم مشترکی دارد؟ (یک مورد در جدول اضافی است) (خرداد۱۴۰۱) ب)حتی درختش، غارش، کوهش، هر صخرة سنگش و سنگریزه اش آیات وحی را بر لب دارد پاسخ: من نمازم را وقتی میخوانم / که اذانش را باد گفته باشد سر گلدستة سرو/ …

۲)در هریک از موارد زیر، املای یک واژه نادرست است؛ آن را بیابید و درست آن را بنویسید (خرداد۱۴۰۱) ب)پس از عزیمت رضاشاه همة تبعیدی ها رها شدند و به ایل و اشیره بازگشتن پاسخ: عشیره

۳) نوع “حذف” را در هریک از عبارات زیر، مشخّص نمایید. (شهریور۱۴۰۱)
الف) زندگی، سخت آلوده است و انسان ماندن، سخت دشوار. پاسخ: لفظی

۴) معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.(شهریور۱۴۰۱)
الف)از شنیدن اسم شهر، قند در دلم آب میشد. پاسخ:الف) از شنیدن اسم شهر، لذّت میبردم (خوشحال میشدم).

۵)در نوشته زیر مفهوم کنایی قسمت های مشخص شده را به ترتیب بنویسید (دی ۱۴۰۱)
(بعد از حکیم اسرار همه چشم ها به او بود که حوزه حکمت را او گرم نگاه دارد)
پاسخ: امید داشتن /رونق بخشیدن

۶)عبارت (ناله های گریه الود ان روح دردمند و تنها را میشنوم ناله های ان امام راستین و بزرگم را که همچون این شیعه گمنام و غریبش در کنار ان مدینه پلید و در قلب ان کویر بی فریاد سردر حلقوم چاه می برد و می گریست)یاداور کدام موضوع مشهور است؟ (دی ۱۴۰۱)
پاسخ: اشاره به گریستن حضرت علی در حالی که سر درون چاه می برد

۷)معنی و ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید(دی ۱۴۰۱)
ث) پامان به ده باز نشده بود و در شهر دست و پاگیر نشده بودیم
پاسخ: هنوز به ده رفت و امد داشتیم و گرفتار شهرنشینی نشده بودیم

۸)معنی واژه های مشخص شده را بنویسید (خرداد۱۴۰۲)
الف) باز زین و برگ و را بر گرده کهرها و کرندها نهادند
پاسخ: الف) اسب یا استری که به رنگ سرخ تیره است

۹)در هریک از جمله های زیر، املای درست را از داخل کمانک برگزینید (خرداد۱۴۰۲)
الف) پس از او عموی بزرگم برجسته ترین شاگرد (حوزه، حوضه) ادیب بزرگ بود
پاسخ: حوزه

۱۰) عبارت(شاهین تیزبال افق ها بودم. زنبور طفیلی شدم و به کنجی پناه بردم) یادآور کدام (ضرب المثل) فارسی است؟ (شهریور۱۴۰۲)
پاسخ: از عرش به فرش آمدن

۱۱)درستی و نادرستی موارد زیر را مشخص کنید. (شهریور۱۴۰۲)
ب) مفهوم عبارت (ان باغ پر از گل های رنگین و معطر شعر و احساس در سموم سرد این عقل بی درد پژمرد و صفای اهورایی ان همه زیبایی ها به این علم عددبین مصلحت اندیش آلود) به برتری عقل برعشق و احساس تاکید دارد.
پاسخ: نادرست

۱۲)با توجه به معنی واژه درست را انتخاب کنید (دی۱۴۰۲)
ب) روز و شب با فخر و (مباحات_مباهات) به تصدیقم می نگریست.
پاسخ:مباهات

۱۳)با توجه به نوشته زیر، به پرسش ها پاسخ دهید:(دی۱۴۰۲)
د) در این عبارت حذف فعل، به قرینه لفظی است یا معنوی
پاسخ: د) لفظی

۱۴)در عبارات زیر، جاهای خالی را، به درستی پر کنید(دی۱۴۰۲)
الف) کتاب«بخارای من ایل من» اثر…………….. است
پاسخ: محمد بهمن بیگی

۱۵)جای خالی را با واژه های مناسب پر کنید (خرداد۱۴۰۳)
ج) در عبارت «در آن هنگام که بهار حیات علمی و اجتماعی اش فرارسیده بود، ناگهان منقلب شد» واژه……………مشبه به است
پاسخ: ج) بهار

۱۶)با توجه به متن درس «بوی جوی مولیان» مفهوم مشترک «اب جیحون فرونشست و ریگ آموی پرنیان شد» چیست؟ (خرداد۱۴۰۳)
پاسخ: فراهم شدن زمینه بازگشت یا برطرف شدن مشکلات یا آسان شدن کارها

۱۷)در کدام یک از گزینه های زیر صفت مضاف الیه دیده می شود؟ (شهریور۱۴۰۳)
الف) جلد دوم کتاب بینوایان. ب) غرفه بلند آسمانش
ج) چشمه ابی سرد
پاسخ: ج

۱۸)کتاب کویر اثر دکتر علی شریعتی سفرنامه است یا حسب حال؟(شهریور۱۴۰۳)
پاسخ: حسب حال

۱۹)معنای واژه های مشخص شده را بنویسید (دی۱۴۰۳)
ب) در چهارسالگی پشت قاش زین نشستم
پاسخ: قاچ قسمت برآمده جبوی زین، کوهه زین

۲۲)معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید(دی۱۴۰۳)
ج) قندیل زیبای پروین سر زد
پاسخ: ج) ستارگان پروین همچون چهل چراغی طلوع کرد

اشتراک‌گذاری

این مطلب برای شما مفید بود؟

بازخورد شما به بهبود کیفیت مطالب کمک می‌کند.

در حال بررسی رأی شما...