علیرضا کاظمی در ابتدای سخنان خود با سلام و احترام به نمایندگان جامعه بزرگ ۱۷ میلیونی دانشآموزان کشور، گفت: ما مأموریت تربیت نسل آینده را بر عهده داریم و این اجلاس، یکی از برنامههای اثربخش در مسیر تحقق این مأموریت است. حضور شما دانشآموزان، چه در سالن و چه در فضای مجازی، نشاندهنده پویایی و کنشگری نسل نو در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور است.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر مفهوم «موقعیت تربیتی» گفت: تربیت، در میدان واقعی شکل میگیرد؛ زمانی موفق خواهیم بود که در هر عرصهای، موقعیتهایی برای نقشآفرینی دانشآموزان فراهم کنیم. از اداره یک کلاس گرفته تا فعالیتهای علمی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و غیره، میدانهای اصلی تربیتاند.
وی در ادامه، سازمان دانشآموزی جمهوری اسلامی ایران را دارنده بیشترین ظرفیت تربیتی دانست و به نقش خبرگزاری پانا اشاره کرد: اگر روزی خبرگزاری پانا بتواند به چشمانداز خود برسد که در هر کلاس، یک خبرنگار فعال داشته باشد، آنگاه با شبکهای ۶۰۰ هزار نفره از خبرنگاران دانشآموزی روبهرو خواهیم بود. این میدان، یکی از بهترین بسترهای تربیتی است.
کاظمی با اشاره به تجربههای خبرنگاران پانا در مواجهه با مسئولان، گفت: دانشآموزی که بهعنوان خبرنگار در یک میدان اجتماعی قرار میگیرد، در برابر وزیر، معاون وزیر، استاندار یا مدیر مدرسه، در حال تمرین عزت نفس، اعتماد به نفس، مهارتهای ارتباطی و اجتماعی است. این یعنی بصیرت، این یعنی آگاهی.
وی تأکید کرد: کسی که میخواهد سؤال بپرسد، باید دانش آن حوزه را کسب کند. این فرآیند، خود یک مسیر تربیتی است؛ مسیری که دانشآموز را از شنونده منفعل به کنشگر فعال تبدیل میکند.
مجلس دانشآموزی، ممتازترین موقعیت تربیتی در نظام تعلیم و تربیت است
وزیر آموزش و پرورش کشور از تشکلهای دانشآموزی بهعنوان بسترهای اصلی تربیت اجتماعی یاد کرد و مجلس دانشآموزی را ممتازترین موقعیت تربیتی در نظام تعلیم و تربیت کشور دانست.
کاظمی با اشاره به نقش تشکلهای پیشتازان در مدارس گفت: اگر گروههای پیشتاز در سطح مدرسه به معنای واقعی فعال باشند، میتوانیم چشماندازی را ترسیم کنیم که هر مدرسه یک تشکل داشته باشد. این اتفاق بزرگی در آموزش و پرورش است. در چنین فضایی، دیگر دانشآموز ناهنجار نخواهیم داشت؛ چون دانشآموزی که فرصت تمرین مهارتها را دارد، تربیتپذیر میشود.
وی با بیان مثالی از یادگیری رانندگی، تأکید کرد: هیچکس با خواندن کتاب راهنمای رانندگی، راننده نمیشود؛ باید پشت فرمان نشست، تمرین کرد، و نقش ایفا نمود. تربیت هم همین است؛ باید به دانشآموز نقش داد، مسئولیت داد، و فرصت تجربه فراهم کرد.
وزیر آموزش و پرورش در ادامه به ظرفیتهای تربیتی سازمان دانشآموزی اشاره کرد و گفت: سازمان دانشآموزی جمهوری اسلامی ایران، بیشترین موقعیتهای تربیتی را در اختیار دارد. یکی از مهمترین آنها، خبرگزاری پاناست. اگر روزی بتوانیم در هر کلاس یک خبرنگار فعال داشته باشیم، شبکهای ۶۰۰ هزار نفره از خبرنگاران دانشآموزی خواهیم داشت. این میدان، تمرین عزت نفس، اعتماد به نفس، مهارت ارتباطی و بصیرت است.
کاظمی با تأکید بر نقش مجلس دانشآموزی در تربیت ملی افزود: اگر از من بپرسند ممتازترین موقعیت تربیتی در سطح کشور چیست، بیدرنگ میگویم مجلس دانشآموزی. این ساختار، از سطح مدرسه آغاز میشود و تا سطح ملی امتداد دارد. دانشآموزانی که امروز در این جلسه حضور دارند، از مرحله منطقه و استان عبور کردهاند و اکنون در سطح ملی نقشآفرینی میکنند.
وی خطاب به دانشآموزان عضو مجلس گفت: این جایگاه، بیش از آنکه برای دیگران آورده داشته باشد، برای خود شما ارزشمند است. شما در این مسیر، مهارت سخنوری، تحلیل، ارتباطگیری، اعتماد به نفس و دانش تخصصی پیدا میکنید و تبدیل به کنشگرانی مؤثر در حوزههای فرهنگی و اجتماعی کشور میشوید.
کاظمی گفت: از مجلس دانشآموزی بهعنوان یکی از مهمترین ساختارهای مشارکتی در نظام تعلیم و تربیت یاد کرد و تأکید نمود که دانشآموزان باید از مرحله واکنش به مرحله تصمیمسازی ارتقا یابند.
وی ادامه داد: اگر قرار باشد شما پس از تصمیمگیری ما واکنش نشان دهید، آن مشارکت واقعی نیست. ارزش کار شما زمانی معنا پیدا میکند که پیش از تصمیمگیری، تحلیل کنید، پیشنهاد بدهید و در فرآیند تصمیمسازی حضور داشته باشید. این یعنی بلوغ مشارکت، نه صرفاً همراهی.
وی با اشاره به ضرورت هوشیاری و دقت در تحلیل مسائل آموزشی افزود: شما باید از همین حالا فرآیندهای آموزشی سال آینده را بررسی کنید؛ از امتحانات و تأثیر سوابق تحصیلی گرفته تا تأمین نیروی انسانی، فعالیتهای پرورشی، فرهنگی، ورزشی و علمی. نظراتتان را به ما منتقل کنید تا در چارچوبی عقلانی و منطقی، تصمیمسازیها را با مشارکت شما انجام دهیم.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر پرهیز از فضای احساسی و شعاری در مشارکت دانشآموزی گفت: طبیعی است که در سن شما، احساسات نقش پررنگی داشته باشند، اما باید تمرین کنیم که این احساسات را به عقلانیت تبدیل کنیم. مشارکت شما باید مبتنی بر تحلیل، منطق و شناخت باشد، نه تحت تأثیر جریانهای سطحی یا جهتگیریهای هیجانی.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت برنامهریزی در مجلس دانشآموزی، از دانشآموزان خواست برای دوره یکساله یا دوساله مجلس، برنامهای جامع تدوین کنند و گفت: شما باید بدانید در طول سال چند جلسه دارید، موضوعات چیست، چه ارتباطاتی باید برقرار شود، و تقسیم کار چگونه انجام میشود. این یعنی تمرین مدیریت، تمرین سازماندهی، و تمرین مسئولیتپذیری.
کاظمی همچنین با اشاره به تجربه شخصی خود در دوران دانشآموزی، از اهمیت تشکلهای مدرسهای در تربیت نسل کنشگر سخن گفت و افزود: مدرسه، اگر میدان تربیت باشد، میتواند دانشآموز را برای حضور در عرصههای بزرگ آماده کند.
وی با تأکید بر استمرار ارتباط با دانشآموزان منتخب، اظهار داشت: ما سعی میکنیم ارتباطی مداوم و پیوسته با شما داشته باشیم. اولین جلسه رسمی هیئترئیسه را با حضور معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش کشور برگزار خواهیم کرد تا نظرات شما را بشنویم و مسیر مشارکت را با قدرت ادامه دهیم.
کاظمی در پایان با قدردانی از مربیان، سرپرستان و مدیران همراه، گفت: این فرصت، نعمتی بزرگ است. قدر آن را بدانید و با تلاش، آگاهی و برنامهریزی، مسیر تربیت و نقشآفرینی را با افتخار ادامه دهید. از دانشآموزان میخواهیم قدر این فرصت را بدانند و با تلاش، آگاهی و مسئولیتپذیری، مسیر تربیت و خدمت را ادامه دهند.