از مناسبتهای شهریور ماه روز بزرگداشت رئیسعلی دلواری، از بزرگمردان بوشهری است. رئیس علی دلواری که بود و چه کرد؟ برای اطلاع بیشتر، این بخش از ستاره را تا آخر دنبال کنید.
زندگی نامه رئیسعلی دلواری
رئیسعلی دلواری سال ۱۲۶۱ هجری شمسی در یکی از روستاهای بوشهر متولد شد. پدر رئیسعلی، رییس محمد نام داشت. رئیس علی دلواری در دوران مشروطه در حدود ۲۴ ساله بود و طبق روایات تاریخی و گفتهها، شخصیتی شجاع، صادق و خدادوست داشت. رییسعلی دلواری پس از تصرف بوشهر توسط انگلیسیها، با تجاوزگران مبارزه کرد و آنان را شکست داد.
همسر رئیسعلی دلواری
در اکثر منابع ذکر شده که رئیسعلی دلواری در طول زندگی خود چهار بار ازدواج کرد. تعدادی از منابع نیز با استناد به مصاحبه بانو خیری آخرین همسر رئیس علی دلواری، تعداد همسران رئیسعلی دلواری را سه تا دانستهاند. در هر صورت، مدینه دختر صفر از اهالی دلوار یا مرحوم خیری، تا پایان عمر شهید دلواری همراه او بود. اگر برایتان این سوال پیش آمده که آیا همسر رئیسعلی دلواری زنده است، باید بگوییم که ایشان درگذشتهاند.
خیری همسر دلواری اهل انبارک بود که پس از ازدواج با رئیسعلی در دلوار ساکن شد و پس از شهادت همسرش، نزد بستگانش در انبارک بازگشت.
فرزندان رئیسعلی دلواری
رئیسعلی دلواری تنها یک پسر به نام عبدالحسین (بهادر شهیدی) داشت.
نوه های رئیسعلی دلواری
نوههای رئیس علی دلواری یا فرزندان بهادر، غلامحسین، فرنگیس و گلاندام بودند. گلاندام شهیدی، آخرین نوه رئیس علی دلواری در خرداد ۱۳۹۴ از دنیا رفت و هیچکدام از نوه های شهید دلواری در قید حیات نیستند.
ماجرای اشغال بوشهر و دلوار توسط انگلیسیها
در ماه رمضان سال ۱۳۳۳ هجری قمری، نیروهای انگلیسی که قصد داشتند پس از اشغال بوشهر، توابع اطراف آن از جمله دلوار را تحت تصرف خود درآورند، با سد محکمی به نام رئیسعلی دلواری و دوستان و همپیمانان او مواجه شدند؛ رئیسعلی علیه متجاوزان انگلیسی وارد نبرد شد و آنان را که نزدیک به پنج هزار نفر بودند، با شجاعتی مثالزدنی شکست داد.
نبرد مردم غیور تنگستان که رئیسعلی هم از آنان و اهل روستای دلوار بود، با متجاوزین بهطور کلی هفت سال طول کشید.
اهداف مردم تنگستان در نبرد با انگلیسیها
رئیسعلی دلواری از قیام علیه نیروهای متجاوز انگلیسی دو هدف عمده را دنبال میکرد:
- حفظ و حراست از بوشهر و تنگستان
- دفاع از میهن و جلوگیری از نفوذ بیگانگان به ایران
اقدامات رئیسعلی دلواری در عصر قاجار
در سال ۱۳۲۶ قمری ضمن کودتا ضد انقلابی لیاخوف روسی علیه مشروطهخواهان و اقداماتی مانند بمباران مجلس شورای ملی، رئیسعلی با همراهی سیدمرتضی علمالهدی علیه استبداد صغیر مبارزه کرد. او موفق شد یک سال بعد بوشهر را از عناصر مستبد وابسته به دربار محمدعلی شاه قاجار پاک نماید و گمرک و دیگر ادارات را تسخیر کند.
تبعات تسخیر گمرک برای انگلیسیها
از آنجایی که نیروهای انگلیس اداره گمرک را در اجاره داشتند، تسخیر گمرک توسط دلواری و دیگر غیورمردان تنگستان، برایشان گران تمام شد و برای احیاء منافع خود در ایران، دست به نبردی سخت با مشروطهخواهان زدند و این نبردهای پراکنده تا سال ۱۳۳۳ قمری ادامه پیدا کرد که نتیجه آن عدم پیروزی نیروهای متجاوز انگلیس بود.
نحوه شهادت رئیس علی دلواری
در بحبوحه حمله بیگانگان به بوشهر در دوازدهمین روز از شهریور سال ۱۲۹۴ هجری شمسی مصادف با شوال ۱۳۳۳ قمری، زمانی که رئیسعلی دلواری در محلی به نام «تنگک صفر» قصد شبیخون به نیروهای انگلیس را داشت، از پشت مورد هدف گلوله یکی از همراهان خائن قرار گرفت و شهید شد.
مزار رئیسعلی دلواری
رئیس علی دلواری در قبرستان وادی السلام در شهر نجف عراق به خاک سپرده شد.
روز بزرگداشت رئیسعلی دلواری در تقویم
به پاس مبارزات شجاعانه علیه استبداد و دلاوریهای این شخصیت برجسته تاریخی، روز دوازدهم شهریور، یعنی سالروز کشته شدن رئیسعلی دلواری، در تقویم ملی ایران به نام او ثبت شده و این روز را «روز مبارزه با استعمار انگلیس» نیز نامیدهاند.
