چیز عجیـبیست که یک مدعی قهرمانی فرمول۱ در مراحل پایانی فصل بگوید: “چند تا چیز بود که باید توی نحوه رانندگیم بهشکل اساسی تغییرشون میدادم.”
اما چند هفته اخیر اسکار پیاسـتری واقعاً غیرعادی بوده. برتریاش در جدول قهرمانی ناگهان فرو ریخته و تبدیل به یک عقبماندگی از همتیمیاش لندو نوریس شده؛ آن هم بعد از دو آخر هفته سخت و چرخش بزرگ عملکرد به سمت نوریس.
افت پیاستری آنقدر سریع و شدید بوده که در نگاه اول غیرقابلدرک به نظر میرسد. او از کسب ۱۴ سکو در ۱۶ مسابقه نخست فصل ۲۰۲۵ رسیده به چهار گرند پری پیاپی بدون حضور روی سکو و برتری ۳۴ امتیازیاش بعد از کنار رفتن نوریس در هلند، طی پنج مسابقه اخیر کاملاً از بین رفته.
تصادف در باکو ضربهای سنگین بود، اما در آمریکا و مکزیک، مشکل اصلی این بود که او صرفاً خیلی کندتر بود. حالا نشانههایی از باز شدن این “معمای افت سرعت” دیده میشود.
فرضیهای که در شبکههای اجتماعی زیاد مطرح میشود این است که مکلارن به نفع نوریس کار میکند؛ اما این کاملاً بیپایه است.
حتی با تضمین قهرمانی سازندگان، هیچ منطقی وجود ندارد که مکلارن یکی از رانندههایش را تضعیف کند. تیم بهوضوح نیاز دارد یکی از رانندههایش جلوتر از ورشتپن بایستد، پس تضعیف کسی که تا قبل از مکزیک در صدر جدول بوده، کاملاً غیرمنطقی است.
حتی اگر مکلارن واقعاً ترجیح بدهد نوریس قهرمان شود، چرا باید پیاسـتری را آنقدر عقب نگه دارد که از ورشتپن هم کندتر شود؟ در این حالت نه تنها به نوریس کمکی نمیشود، بلکه خودش هم از نظر امتیازی ضرر میکند.
ضمن اینکه چرا تیمی باید به رانندهای که میلیونها دلار به او حقوق میدهد، به شکل عمدی ضربه بزند؟
تحلیل تصمیمهای استراتژیک تیم و بررسی اینکه مکلارن در چه زمانهایی مداخله میکند یا نه، کار منطقیای است، اما ایدهی “دستکاری مستقیم عملکرد راننده” در سادهترین سطح هم قابل قبول نیست.
پس چه توضیحهای واقعگرایانهتری وجود دارد که شاید حتی بهصورت غیرعمدی، باعث عقبافتادن پیاسـتری شده باشند؟
تصادف لندو نوریس و اسکار پیاستری
به دنبال دلیل واقعی هستیم…
وقتی پیاسـتری روز یکشنبه از تغییرات رانندگیش حرف زد، منظورش اصلاحات جزئی برای تطبیق با شرایط خاص پیست بود، نه یک تغییر کلی در سبک رانندگی مثل چیزی که چند سال پیش برای دنیل ریکاردو اتفاق افتاد. خودش گفت:
بیشتر بحث اینه که ابزارای جدیدی به جعبهابزارم اضافه کنم، نه اینکه خودمو از نو بسازم.
جالب اینجاست که حرفهایش از نظر لحن و واژهسازی تقریباً همان چیزی است که مدیر مکلارن، آندره استلا، روز شنبه گفته بود. و این در شرایطی بود که پیاسـتری در مسابقه چند بدشانسی آورد، ولی با وجود آنها عملکرد خیلی خوبی داشت؛ اگر اوضاع کمی بهتر پیش میرفت، سکو برایش نه فقط ممکن، بلکه تقریباً قطعی بود.
کاری که پیاسـتری روی نحوه رانندگیش انجام داد، برای اینکه “قفل سرعت” مکلارن در مکزیک را باز کند، حتماً بیتأثیر نبود، هرچند خودش صددرصد قانع نشده بود. گفت:
احتمالاً یه قدمهایی برداشتم…
ولی چون بیشتر مسابقه را در ترافیک گذرانده بود، نیاز به بررسی عمیقتری بعد از آخر هفته داشت تا مطمئن شود.
با این حال، مشخصتر شد که پیاسـتری دقیقاً دنبال چه بوده تا بهبودش دهد. بهترین توضیح مکلارن برای افت عملکردش در آمریکا و مکزیک این است که ترکیب شرایط با چسبندگی کم و سطح پایین اصطکاک، حتی با دمای بالای سطح پیست، نوعی رانندگی میطلبد که به گفته استلا “برای لاندو کاملاً طبیعی میاد، ولی برای اسکار نه چندان.”
نوریس با حساسیت خاصی در فرمانگیری و همپوشانی گاز و فرمان رانندگی میکند؛ وقتی با ماشین احساس خوبی دارد، آن ورودی خاص را در شرایط کمچسبندگی بهکار میبرد تا با لغزشهای کوچیک، ماشین را از پیچ عبور دهد.
اما پیاسـتری ترجیح میدهد دیرتر ترمز بگیرد و زاویه ورود بیشتری داشته باشه؛ چیزی که وقتی چسبندگی زیاد باشد عالی جواب میدهد، ولی وقتی چسبندگی کم یا ماشین زیاد سر میخورد، باعث میشود اعتمادبهنفسش افت کند و ورودیهایش در سرعتهای بالا و پایین کمی مردد شوند.
این تفاوت حتی در دورهای تعیین خط مکزیک هم دیده میشد؛ جایی که ماشین نوریس بهنظر میرسید جلوی قویتری دارد، در حالی که تفاوت فقط در نحوه ورود به پیچ بود.
پیاسـتری در طول آخر هفته پیشرفت کرد، اما زمان از دسترفتهاش هرچند در هر بخش کم بود، در مجموع کل دور را کند کرد و باعث شد تقریباً در هیچکدوم از نقاط قوت همیشگیش برتری نداشته باشد.
پیاسـتری خودش هم تلویحاً این تحلیل را تأیید کرد. شنبه هنوز مطمئن نبود که آیا مشکل اصلی از نحوه رانندگیش است یا خیر، اما تا یکشنبه بیشتر با دیدگاه مکلارن همراه شد:
به یک دلیل، توی یکیدو هفته اخیر نوع رانندگی کاملاً متفاوتی لازم بوده. چیزایی که توی ۱۹ مسابقه اول جواب داده بودن، توی این دو هفته کار نمیکردن، و اینکه بفهمم چرا، یه مقدار سخت بوده.
ولی در نهایت توی مسابقه سعی کردم با اون چیزا آزمایش کنم، چون قبول دارم که نحوه رانندگیای که مجبور شدم بهکار ببرم، اصلاً برام طبیعی نیست.
هرچند کمی عجیب است که نتواند به همان سبکی رانندگی کند که با آن هفت برد گرفته، اما اینکه این واقعیت را پذیرفته و سعی کرده روی خودش کار کند، نشانهی بلوغ اوست. خیلی از رانندهها در چنین شرایطی ماشین را مقصر میدانند.
استلا گفت این تجربه به او کمک میکند “نسخه کاملتری از یک راننده فرمول یک” شود.
پیاسـتری هم خودش قبول دارد که “توی یکیدو هفته اخیر، ماشین یا تایرها یا یه چیزی نوع رانندگی متفاوتی میخواستن” و سعی کرده با آنها تطبیق پیدا کند. اما چون این شرایط رت خاص میداند، قصد ندارد سبک رانندگیش را کلاً عوض کند.
بهعبارتی، وقتی به برزیل برسد، باید برگردد به همان چیزی که برایش جواب داده بود و اگر مکلارن درست گفته باشد، پیاسـتری هم باید دوباره برگردد به همان سطحی که در بیشتر فصل ۲۰۲۵ داشت.
اما اگر این افت عجیـب ادامه پیدا کند، شانس قهرمانیش کاملاً از بین میرود و آنوقت مکلارن باید به سوالهای جدیدتری درباره علت واقعی این افت پاسخ دهد.