در ماجرایی که توجه بسیار از رسانههای در سراسر دنیا را به خود جلب کرده، تنش تازهای میان واشنگتن و پکن بر سر داراییهای دیجیتال شکل گرفته است. دولت چینف ایالات متحده را متهم کرده که در جریان یک عملیات سایبری در دسامبر سال ۲۰۲۰، بیش از ۱۲۷٬۲۷۲ واحد بیتکوین (به ارزش امروزی بیش از ۱۳ میلیارد دلار) را بهصورت غیرقانونی تصاحب کرده است. اما دلیل این اقدام آمریکا چه بوده و واکنش چین در مقابل چیست؟
جنگ تجاری آمریکا و چین علیرغم شوآف اخیر روئسای جمهوری دو کشور، شی جینگ پن و دونالد ترامپ در بوسان کره جنوبی، برای پایان دادن یا تقلیل تنشها و موضوع تعرفهها، همچنان در داغترین شرایط خود به پیش میرود و اگرچه تصور میشود که دیگر همه چیز آرام شده ولی در پس پرده همچنان با شدت در حال پیشروی است.
بر اساس گزارش نشریه Nikkei Asia که از نشریات معتبر حوزه مالی و فناوری شرق آسیاست، ادعا اخیر مبنی بر تصاحب غیرقانونی داراییهای ارز دیجیتال مذکور در سال 2020، از سوی «مرکز ملی واکنش اضطراری به ویروسهای رایانهای چین» (CVERC)، به عنوان نهاد اصلی امنیت سایبری جمهوری خلق چین، مطرح شده است.
دعوا دقیقاً سر چیست؟
مرکز CVERC در صفحه رسمی خود در ویچت جزئیات حمله سایبری یادشده را تشریح کرده و اعلام داشته که بیتکوینهای سرقتشده به شرکت چینی لوبیان (LuBian)، یکی از بزرگترین استخراجکنندگان رمزارز در جهان، تعلق داشته است. نکته مهم این ادعا آنکه مقدار اعلامشده دقیقاً با رقمی مطابقت دارد که وزارت دادگستری ایالات متحده (DOJ) مدعی است از «چن ژی» و شرکتش پرینس گروپ توقیف کرده است.
چن ژی و مجموعه تجاری او به راهاندازی مراکز تماس جعلی در سراسر کامبوج متهم هستند. افزون بر پروندههایی که در ایالات متحده علیه او گشوده شده، کشورها و مناطق دیگری مانند سنگاپور، هنگکنگ و تایوان نیز اقداماتی علیه این گروه انجام دادهاند. برخی از این اقدامات عبارت اند از مسدودسازی بیش از ۵۰۰ میلیون دلار از داراییهای آنها در چند کشور و بازداشت دستکم ۲۵ نفر از اعضای این شبکه.
آیا دولت آمریکا دستور هک مخفی حساب لوبیان را داده؟
اما شاید شما هم از خودتان پرسیده باشید که اگر سرقت در سال 2020 صورت گرفته، چرا تا به حال خبر آن مسکوت باقی مانده است. پاسخ این سوال ساده است: در واقع با وجود آنکه حمله سایبری در سال ۲۰۲۰ رخ داده، رمزارزهای سرقتشده برای بیش از چهار سال بدون هیچگونه تراکنشی در شبکه باقی مانده بودند.
سپس، در سال ۲۰۲۴ و پس از صدور کیفرخواست رسمی علیه چن ژی، ایالات متحده ظاهراً اقدام به جابهجایی این داراییها کرده است. هنوز هیچ ارتباط مشخصی میان چن ژی و شرکت لوبیان اثبات نشده، با این حال واشنگتن مدعی است کیف پول دیجیتالی که بیتکوینها در آن نگهداری میشده متعلق به اوست. در مقابل، گزارش رسمی پکن نیز تأکید میکند:
چنین رفتاری بههیچوجه شبیه اقدامات یک هکر معمولی که برای سود شخصی عمل میکند نیست، بلکه نشانهی عملیات دقیق و سازمانیافتهای است که از سوی یک نهاد ملی هدایت شده است.
این مورد، بزرگترین توقیف رمزارز در تاریخ به شمار میآید و حتی از پرونده ۶.۷ میلیارد دلاری معروف به «ملکه بیتکوین» در بریتانیا نیز فراتر میرود؛ در آن واقعه زنی با نام ژیمین چیان با استفاده از رمزارزها درآمد حاصل از کلاهبرداری از بیش از صد هزار قربانی چینی را پولشویی کرده بود.
شرکت لوبیان که زمانی حدود ۶ درصد از توان پردازشی شبکه جهانی بیتکوین (نرخ هش جهانی) را در اختیار داشت، فاقد هرگونه سابقه عمومی مالکیت است و بهگفته مؤسسه پژوهشی بلوکاسکوپ (Blockscope Research)، فعالیت آن بهطرز مشکوکی در سال ۲۰۲۱ متوقف شده است. شاید به همین دلیل باشد که بسیاری از تحلیلگران این خاموشی ناگهانی را با همان حمله سال ۲۰۲۰ مرتبط میدانند.
آیا با دعوی جدید توافق اخیر چین و آمریکا زیرسوال میرود؟
همانطور که در ابتدای این مطلب گفتیم، در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، بهتازگی بر سر آتشبس در جنگ تجاری میان دو کشور به توافق رسیده بودند، انتشار بیانیه رسمی چین در این مقطع سؤالات زیادی را مطرح میکند.
از منظر حقوقی دولت چین رسماً در این پرونده دخالت مستقیم ندارد. اما نکته مهم این است که شرکت لوبیان پیشتر در ایران و چین نیز فعالیتهایی داشته، اما دولت چین از سال ۲۰۲۱ استخراج و مبادله رمزارز را بهطور کامل ممنوع کرده است. افزون بر این، چن ژی که اصالتاً چینی است، اکنون در کامبوج اقامت دارد و گفته میشود تابعیت این کشور را دریافت کرده و حتی شرکت او نیز در پایتخت، پنومپن، به ثبت رسیده است.
این پرونده بار دیگر نشان میدهد که داراییهای دیجیتال تا چه اندازه میتوانند در عرصه جرمهای فرامرزی و تحقیقات بینالمللی پیچیدگی ایجاد کنند. در حالت معمول، اگر چنین داراییهایی بهصورت پول نقد (ارز فیات) بودند، ایالات متحده میبایست برای بازگرداندن آنها با مقامات کشور محل نگهداری هماهنگ میکرد. اما در جهان رمزارزها، کیفپولهای دیجیتال در قلمرو جغرافیایی خاصی قرار ندارند و کنترل بر آنها تنها در اختیار کسانی است که به کلیدهای خصوصی آن دسترسی دارند.
با وجود شرایط فعلی به نظر دولت چین مستقیماً واکنش رسمی به این موضوع نشان نخواهد داد و اگر اتفاقی مهم در پی باشد نیز از سوی بازوهای غیررسمی یا با اعمال سیاستهای متقابل در حوزه حقوقی یا قضایی و علیه شرکتهای آمریکایی صورت خواهد گرفت.
به هر حال باید منتظر مانده و ببینیم که آیا این پرونده بسیار بزرگ رمزارزی میتواند توافق اخیر چین و آمریکا را خدشهدار کند یا خیر.