به گزارش رکنا، جلسه پایش و ارزیابی روند اجرای «طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع» با حضور مسعود پزشکیان رئیس جمهور برگزار شد و ابعاد مختلف اجرای این طرح به‌ویژه در مناطق آزمایشی، به‌صورت تفصیلی مورد بررسی قرار گرفت.

رئیس‌جمهور در این جلسه با تأکید بر اینکه در شرایط فعلی کشور، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام سلامت، رسیدگی همه‌جانبه به ابعاد روانی، اجتماعی و سلامت روان جامعه است، تصریح کرد: دولت در این زمینه برنامه دارد و به انجام کامل وظایف خود متعهد است و ضروریست نظام سلامت کشور نیزدر این زمینه مشارکت فعالانه و نقش افرینی موثر داشته باشد. ما موظف هستیم سلامت مردم را، نه‌تنها در بعد جسمی بلکه در ابعاد روانی و اجتماعی تأمین و صیانت کنیم.

پزشکیان با اشاره به اهمیت عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) اظهار داشت: بررسی آمار فوتی‌ها و بستری‌شدگان در حوادث و ناآرامی‌های اخیر نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از این پیامدها ریشه در عوامل اجتماعی دارد؛ عواملی که امکان پیشگیری از آن‌ها وجود دارد. پزشکان می‌توانند در این حوزه نقش بسیار مؤثری ایفا کنند، چراکه بخش از این افراد با مشکلاتی نظیر آسیب‌های روانی، اختلالات سلامت روان یا مسائل مرتبط با اشتغال و محرومیت‌های اجتماعی مواجه بوده‌اند.

رئیس جمهور با بیان اینکه اگر نظام سلامت و جامعه پزشکی با این نگاه پیشگیرانه وارد عمل شوند، اساساً نباید شاهد بروز چنین اتفاقاتی باشیم، تصریح کرد: مداخلات به‌موقع در حوزه سلامت روان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش تنش‌ها و کنترل پیامدهای اجتماعی ایفا کند. در حوادث اخیر، هم سلامت جسمی و هم سلامت روانی جامعه آسیب دیده و هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل شده است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا باید منتظر بیمار شدن افراد بمانیم و سپس درمان کنیم، یا با رویکردی علمی و پیشگیرانه از بروز بحران جلوگیری نماییم؟

پزشکیان با تأکید بر نقش آموزش در کاهش خشونت اجتماعی گفت: نقش روان‌پزشکان، روان‌شناسان و سایر متخصصان حوزه سلامت روان در کاهش خشونت و تنش‌های اجتماعی بسیار حائز اهمیت است. ما از مرحله نگاه‌های ساده و سطحی عبور کرده‌ایم. شخصاً امید زیادی به ظرفیت نظام شبکه بهداشت و جامعه پزشکی دارم و معتقدم اگر این مجموعه به‌طور فعال به میدان بیاید، می‌تواند نقش بسیار مؤثری در آرام‌سازی جامعه و کاهش تنش‌ها ایفا کند؛ چراکه پزشکان از جایگاه اجتماعی معتبر، مقبول و اثرگذار برخوردارند.

رئیس جمهور با اشاره به رسالت خطیر شبکه سلامت در حوادث اخیر خاطرنشان کرد: لازم است اجرای این مداخلات از حالت محدود و پایلوت خارج شده و به‌صورت سراسری عملیاتی شود. پیشگیری از وقوع حوادث، برای من به‌مراتب مهم‌تر از برخورد با عوامل پس از بروز آشوب و اغتشاش است. ساماندهی آشفتگی‌های سلامت روان و اجتماعی جامعه، حتی از بسیاری اقدامات درمانی پرهزینه، از جمله مداخلات جراحی، اهمیت بیشتری دارد.

پزشکیان با اشاره به اینکه اگر تیم‌های حرفه‌ای و تخصصی در نظام سلامت با این رویکرد شکل بگیرند و این نوع نگاه را در جامعه پزشکی نهادینه کنند، به اعتقاد من می‌توانند حتی بیش از بسیاری از نهادهای فرهنگی اثرگذار باشند، افزود‌: این رویکرد را در دوران مسئولیتم در دانشگاه علوم پزشکی نیز تجربه کرده‌ام و نتایج آن را به‌خوبی دیده‌ام.

رئیس جمهور هر اقدامی که منجر به کاهش تنش، جلوگیری از گسترش خشونت و تعمیق شکاف‌های اجتماعی از منظر سلامت روان شود را دارای اهمیت اساسی دانست و تصریح کرد: پزشکان، پرستاران و کادر درمان می‌توانند در این مسیر کمک بزرگی به کشور داشته باشند و لازم است همه ظرفیت‌های نظام سلامت به میدان بیایند.

پزشکیان با اشاره به مسئولیت جامعه پزشکی در تبیین واقعیت‌ها برای افکار عمومی گفت: در کجای دنیا در جریان اعتراض، به آمبولانس، خودروهای امدادی، آتش‌نشانی حمله می‌شود یا نیروهای پلیس هدف قرار می‌گیرند؟

رئیس‌جمهور تأکید کرد: ما هر دو سوی ماجرا را بررسی می‌کنیم، چراکه به‌دنبال یافتن علت‌های اصلی هستیم تا اشکالات خود را شناسایی و اصلاح کنیم؛ اما از مقطعی به بعد، این تحولات دیگر صرفاً اعتراض نبود و به پروژه‌ای با هدف براندازی تبدیل شد.

پزشکیان پیشنهاد داد مراکز سلامت کشور، حوادث اخیر را از منظر مسئولیت‌ها و مأموریت‌های حرفه‌ای خود مورد آسیب‌شناسی و علت‌یابی قرار دهند و افزود: اقناع جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر بسیار مهم است؛ چراکه تا زمانی که شما اقناع نشوید، نمی‌توانید وظایف حرفه‌ای و اخلاقی خود را در قبال آسیب‌دیدگان و جامعه به‌درستی ایفا کنید. در عین حال نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیل‌هایی که مطلوب دشمنان است گرفتار نشود.

رئیس جمهور تصریح کرد: از مقطعی به بعد، مسئولیت مدیریت و ترمیم بخشی از آسیب‌های اجتماعی و روانی، فراتر از توان دولت بوده و بر عهده نظام سلامت کشور قرار می‌گیرد. در کنار این مسئولیت، نظام سلامت باید در کمک به دولت برای اصلاح ساختارها، از جمله حذف رانت ارزی و کاهش نابرابری در توزیع دارو، نقش فعال ایفا کند.

در بخش پایانی این جلسه، روند اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع با ارائه گزارش‌های تفصیلی از مناطق آزمایشی مورد بررسی قرار گرفت و رئیس‌جمهور ضمن تمرکز بر برخی نواقص اجرایی مطرح‌شده در گزارش‌ها، توصیه‌ها و دستورات مهمی را با هدف اصلاح، تقویت و ارتقای روند اجرای این طرح و تحقق اهداف دولت در حوزه عدالت و کارآمدی نظام سلامت ارائه کرد.