در روزهای گذشته، یکی از تصاویر برجسته در رسانه‌های بین‌المللی، دیدار علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان بود که در آن یک نامه درون فولدر یا پوشه پلاستیکی کنار مقام عمانی دیده شد. این تصویر، که هم در رسانه‌های خارجی و هم در گمانه‌زنی‌های داخلی بازتاب یافته است، باعث شد تحلیلگران درباره ماهیت پیام‌های ردوبدل‌شده حدس‌هایی مطرح کنند. آیا این نامه حامل پاسخ تهران به دور اول مذاکرات اخیر بوده یا پیام عمان به ایران؟

در گزارش‌های منتشرشده آمده که رسانه‌های ایرانی از قبل نوشته بودند لاریجانی حامل پاسخ تهران به مذاکرات اخیر با آمریکا است، اما پس از دیدار، برخی رسانه‌های رسمی ایران اعلام کردند که بوسعیدی نامه‌ای را به لاریجانی تحویل داده است.

این تبادل ظاهری پیام مکتوب، هرچند جزییاتش اعلام نشده، اما در سطح دیپلماسی منطقه‌ای معنی‌دار است؛ چرا که عمان در این دوره نقش واسطه میان تهران و واشنگتن را بازی می‌کند و تلاش دارد روند مذاکرات را از بن‌بست پیشین خارج کند. لاریجانی در ملاقات نزدیک به ۳ساعته با سلطان عمان نیز بر نقش مثبت این کشور در تسهیل گفت‌وگوها تاکید کرده است و عمانی‌ها نیز بر اهمیت ازسرگیری مذاکرات تاکید دارند، با این حال گمانه‌زنی‌ها درباره پیام مکتوب همچنان ادامه دارند.

بعد از دیدار در مسقط، لاریجانی به دوحه، پایتخت قطر، نیز سفر کرد. کشوری که نه‌تنها محل حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا است، بلکه نقش کلیدی در گفت‌وگوهای منطقه‌ای نیز ایفا می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد این سفر دوم در یک بازه زمانی کوتاه، بخشی از تلاش تهران برای تقویت کانال‌های دیپلماتیک غیرمستقیم و همچنین سنجش موقعیت‌های منطقه‌ای در آستانه تصمیم‌گیری درباره پاسخ نهایی به آمریکا بوده است.

گزارش‌های رسانه‌ای نیز حاکی از آن است که احتمالا یکی از محورهای گفت‌وگوها در این سفرها، موضوع نفوذ ایران در منطقه و نقش گروه‌های نیابتی بوده است. از جمله خبرهای رسمی این است که لاریجانی با محمد عبدالسلام، سخنگوی انصارالله یمن نیز دیدار کرده است، موضوعی که می‌تواند نشان دهد تهران سعی دارد چشم‌انداز گسترده‌تر امنیت منطقه‌ای را در گفت‌وگوها لحاظ کند، نه فقط مذاکرات هسته‌ای.

این جریان دیپلماتیک با یک فشار موازی در واشنگتن همزمان است. فشارهای تل‌آویو عمدتا بر این محور بوده‌اند که هرگونه توافق با ایران باید شامل موضوع موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی نیز باشد، نه فقط برنامه هسته‌ای.

با این حال، هنوز مشخص نیست که نامه دیده‌شده در جلسه لاریجانی و بوسعیدی دقیقا حامل چه مواضعی بوده است و آیا این پیام شامل خواسته‌های آمریکا یا پاسخ تهران بوده یا خیر. رسانه‌ها و مقامات رسمی تاکنون جزئیات محتوا را منتشر نکرده‌اند، اما همان‌گونه که یکی از منابع اشاره کرده، این نوع پیام‌های مکتوب پیشینه‌ای در مذاکرات ایران داشته است. چنانکه پیش‌تر نیز در سال‌های قبل رهبران خارجی تلاش داشته‌اند پیام‌های مکتوب به تهران ارسال کنند، نمونه‌ای که به تلاش شینزو آبه نخست‌وزیر فقید ژاپن برای تحویل نامه ترامپ به رهبر معظم انقلاب در ۲۰۱۹ بازمی‌گردد.

در مجموع، این تحولات نشان می‌دهد که روند مذاکرات میان ایران و آمریکا، علی‌رغم اختلاف‌ها و پیچیدگی‌ها، وارد مرحله‌ای از پیام‌رسانی غیرمستقیم و هماهنگی منطقه‌ای شده است. نقشی که عمان و قطر ایفا می‌کنند در کنار سفرهای دیپلماتیک و پیام‌های مکتوب، حکایت از تلاش‌های گسترده برای یافتن چارچوبی برای گفت‌وگو دارد.