به گزارش رکنا، تجمع زیاد چربی در بدن می تواند اثرات بلندمدتی بر مغز داشته باشد، حتی اگر دیگر اندام ها تحت تأثیر قرار نگیرند. نتایج یک پژوهش جدید نشان می دهد که ارتباط مستقیمی بین ذخیره چربی در بخش های مختلف بدن و افت سلامت مغز وجود دارد.

بررسی با استفاده از اسکن های MRI

تیمی از محققان دانشگاه پزشکی شوژو در چین، اسکن های MRI بیش از ۲۵ هزار نفر با میانگین سنی ۵۵ را از پایگاه داده سلامت بریتانیا بررسی کردند. این پژوهش با استفاده از تکنیک آماری تجزیه و تحلیل نمایه پنهان (LPA)، شرکت کنندگان را با توجه به الگوهای توزیع چربی بدن به شش گروه تقسیم کرد. سپس نتایج اسکن های مغزی و آزمون های شناختی آنها با هم مقایسه شد.

ارتباط چربی و کاهش حجم مغز

نتایج نشان داد که در مقایسه با لاغرترین افراد، پنج گروه دیگر با الگوهای مختلف توزیع چربی، کاهش حجم ماده خاکستری و مغز را تجربه کرده بودند. حتی افرادی با چربی بدن کمتر از میانگین نیز در معرض این کاهش قرار گرفتند.

کای لیو، از بیمارستان دانشگاه پزشکی شوژو، اظهار داشت که با استفاده از داده های MRI موفق به کشف دو نوع جدید از الگوهای توزیع چربی شدند. این الگوها شامل «توزیع پانکراسی» با چربی اضافی اطراف پانکراس و «چربی لاغر» با چربی متراکم اطراف اندام های مشخص، باوجود شاخص توده بدنی (BMI) متوسط بود.

خطرات مرتبط با سلامت مغز

این دو الگوی توزیعی به بالاترین سطوح خطر کاهش ماده خاکستری، زوال شناختی و ضایعات ماده سفید منجر شده است. همچنین این تحقیق نشان داد که خطر ابتلا به بیماری های عصبی مانند اضطراب، صرع، ام اس و سکته مغزی نیز افزایش می یابد. پژوهشگران تفاوت هایی براساس جنسیت مشاهده کردند؛ به طور مثال، تسریع پیری مغز عمدتاً در مردان و خطر بالای صرع در زنان با الگوی چربی پانکراسی مرتبط بود.

شاخص توده بدنی؛ معیاری ناکافی

این پژوهش همچنین تأیید می کند که BMI بالا معمولاً به کاهش اندازه مغز مرتبط است، اما تاکید دارد که BMI تنها شاخصی خام برای سنجش چاقی است و نیاز به بررسی توزیع دقیق چربی در بدن احساس می شود.

محدودیت های پژوهش و چشم انداز آینده

پژوهشگران می گویند این مطالعه تنها براساس یک تصویر واحد از بدن افراد انجام شده است و نمی توان درباره رابطه علت و معلول مستقیم نتیجه گیری قطعی کرد. همچنین، شرکت کنندگان محدود به افراد میانسال بریتانیایی بودند. انجام تحقیقات گسترده تر روی گروه های متنوع تر برای تأیید این نتایج پیشنهاد شده است.

علی رغم این محدودیت ها، این پژوهش زاویه جدیدی در درک تأثیر چربی بر سلامت مغز می افزاید و راه را برای توسعه راهکارهای پیشگیرانه و درمانی بهتر باز می کند. اگر الگوهای شناسایی شده در این مطالعه مورد تأیید پژوهش های آینده قرار گیرند، امکان مداخلاتی زودهنگام برای پیشگیری از زوال شناختی فراهم می شود.

لیو در پایان ذکر کرد که سلامت مغز نه تنها به میزان چربی مرتبط است، بلکه محل ذخیره آن نیز نقشی مهم دارد.

این پژوهش در نشریه Radiology به چاپ رسیده است.