به گزارش بهداشت نیوز به نقل از helpguide، چه با شریک عاطفی، خانواده، دوستان یا همکاران خود در ارتباط باشید، حفظ مرزهای سالم می‌تواند به شما در تقویت روابط، جلوگیری از ارتباطات ناسالم و بهبود عزت نفس و رفاه عمومی کمک کند.

مرزها در روابط چیستند؟

ممکن است کلمه «مرزها» شما را به یاد دیوارهایی بیندازد که شما را از دیگران جدا می‌کنند، اما مرزها همیشه چیز بدی نیستند. در واقع، آنها جزو عناصر اصلی روابط سالم و متعادل هستند و نقش مهمی در حفظ هویت، سلامت روان و رفاه جسمی شما دارند.

مرزها می‌توانند شامل محدودیت‌های فیزیکی مانند درخواست از هم‌اتاقی یا شریک زندگی برای عدم مزاحمت یا نگاه نکردن به تلفن شما باشند، یا محدودیت‌های روانشناختی مانند درخواست پذیرش تفاوت اهداف و رویاهای شما با دیگران.

فواید مرزهای سالم:

تشویق به استقلال و کاهش وابستگی متقابل
مشخص کردن انتظارات در تعامل با دیگران
تقویت حس قدرت و عزت نفس
تضمین آسایش جسمی و روانی
روشن کردن مسئولیت‌های فردی در یک رابطه
جدا کردن خواسته‌ها، نیازها، افکار و احساسات خود از دیگران

نبود مرزهای سالم می‌تواند روابط شما را سمی و ناخوشایند کند. به عنوان مثال:

دوستی که مداوم از شما پول می‌خواهد
احساس فشار برای حل تمام مشکلات عاطفی شریک زندگی
والدینی که به حریم خصوصی شما تجاوز می‌کنند

مرزها فقط در روابط شخصی مهم نیستند؛ آنها در محیط کار نیز ضروری‌اند. وقتی مرزهای کار و زندگی شخصی مبهم شوند، افراد بیشتر خسته و کمتر شاد هستند. تعیین مرزهای کاری می‌تواند حس توانمندی و کنترل بیشتری به شما بدهد.

انواع مرزها در روابط

مرزهای شخصی می‌توانند اشکال مختلفی داشته باشند، اما همه نوع مرز در هر رابطه‌ای لازم نیست. انواع اصلی مرزها شامل موارد زیر است:

مرزهای فیزیکی: احترام به فضای شخصی و راحتی فردی. مثال: ترجیح دست دادن به جای بغل کردن، یا نیاز به استراحت هنگام دوچرخه‌سواری طولانی.
مرزهای جنسی: شامل رضایت پیش از نزدیکی و هماهنگی در اولویت‌ها و روش‌های پیشگیری.
مرزهای عاطفی: حفظ سلامت روان و جلوگیری از فشار عاطفی دیگران. مثال: «من نمی‌خواهم در محل کار درباره این موضوع صحبت کنم.»
مرزهای مالی و مادی: شامل پول، لباس، وسایل و دارایی‌ها. مثال: «می‌توانید شارژر تلفنم را قرض بگیرید اما لطفاً بعد از استفاده سر جایش بگذارید.»
مرزهای زمانی: مدیریت زمان برای اولویت‌ها، استراحت و کار. مثال: محدود کردن مدت زمان حضور در یک مهمانی یا درخواست عدم تماس در ساعات کاری.

تغییر مرزها

مرزها ثابت نیستند و با تغییر شرایط، رشد روابط و موقعیت‌های زندگی باید بازبینی شوند. ارتباط شفاف در زمان بازبینی و تغییر مرزها ضروری است.

نمونه‌هایی از تغییر مرزها

مرز اولیه	مرز جدید
کمک مالی مداوم به خانواده	محدود کردن کمک به دلیل مشکلات مالی شخصی
اضافه‌کاری آخر هفته برای همکار	کاهش اضافه‌کاری برای وقت گذراندن با نوزاد یا خانواده
گوش دادن دائم به مشکلات دوست	محدود کردن گفتگو برای حفظ سلامت روان
رابطه جنسی مکرر با شریک زندگی	تمرکز بیشتر بر اشکال مختلف صمیمیت غیرجنسی
اجازه استفاده دیگران از فضای شخصی	بازپس‌گیری فضا برای نیازهای شخصی

مرزهای ناسالم در روابط

مرزهای ناسالم یا خیلی سخت یا خیلی نفوذپذیر هستند:

مرزهای سخت: دیگران حتی عزیزان شما را از خود دور می‌کنند و گفتن احساسات دشوار می‌شود.
مرزهای ضعیف: ناتوانی در گفتن «نه» و پذیرش فشار دیگران بیش از حد.

دلایل شایع مرزهای ناسالم:

میل به کنترل و دستکاری دیگران
ترس از طرد شدن
کمبود تجربه در تعیین محدودیت‌ها
شخصیت سازگار و تمایل به راضی نگه داشتن دیگران
عزت نفس پایین و اولویت دادن به خواسته‌های دیگران

مرزها و رفتارهای توانمندساز

گاهی تغییر مرزها برای جلوگیری از تشویق رفتارهای ناسالم لازم است، مثل:

پرداخت هزینه‌های قانونی برای کسی که رانندگی در حالت مستی داشته است
پنهان کردن اشتباهات فرد معتاد

این اقدامات ممکن است مفید به نظر برسند، اما در واقع مانع یادگیری فرد از اشتباهاتش می‌شوند. توانمندسازی می‌تواند در سایر مشکلات سلامت روان نیز اعمال شود.

نکات عملی برای تعیین مرزها

۱. بدانید در رابطه چه می‌خواهید

ارزش‌ها و نیازهای خود را شناسایی کنید.
از خود سوال کنید: چه ویژگی‌هایی در دیگران برای من مهم است؟ چه رفتارهایی آزاردهنده است؟

۲. با طرف مقابل صحبت کنید

زمان مناسب را انتخاب کنید.
احساسات خود را با جملاتی که با «من» شروع می‌شوند بیان کنید.
واضح و شفاف درخواست خود را مطرح کنید.
به بازخورد طرف مقابل گوش دهید و توضیح دهید در صورت نیاز.

۳. مرزها را رعایت کنید

ممکن است برخی افراد مرزها را رعایت نکنند؛ نیازهای خود را دوباره بیان کنید.
عواقب منطقی برای نقض مرزها مشخص کنید و فقط آنهایی را اجرا کنید که آماده هستید.

۴. واکنش به مرزهای دیگران

زمان بگذارید و گوش دهید.
احساسات منفی را مدیریت کنید و از تکنیک‌های کاهش استرس استفاده کنید.
پذیرش و احترام به مرزهای دیگران، روابط سالم‌تر ایجاد می‌کند.

مرزهای مؤثر و سالم باعث ایجاد روابط محترمانه، امن و رضایت‌بخش می‌شوند. یادگیری مرزگذاری به شما قدرت می‌دهد و از سوءتفاهم، استرس و فشار عاطفی جلوگیری می‌کند.

منبع: سلامت نیوز