دانیل آرکین، خبرنگار بخش بین الملل شبکه ان بی سی نیوز
به نقل از شبکه ان بی سی نیوز، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز پنجشنبه اعلام کرد که دولت او برای دستیابی به توافقی با آمریکا با هدف پایان دادن به جنگ، پیش از برگزاری انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر آمادگی دارد. مسعود پزشکیان در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دیداری کوتاه با شبکه انبیسی و چند رسانه دیگر گفت تهران نمیخواهد بحران تا زمان انتخابات میاندورهای ادامه پیدا کند.
او با اشاره به تفاهمنامهای که ایران و آمریکا در ماه ژوئن برای برقراری آتشبس موقت امضا کرده بودند، گفت تهران خواهان بازگشت دو کشور به همان چارچوب پیش از انتخابات است؛ توافقی که در نهایت به نتیجه نرسید و فروپاشید.
طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
همزمان با اظهارات مسعود پزشکیان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از ارائه طرحی به مقامهای آمریکایی از طریق بازیگران میانجی خبر داد که میتواند به بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات پس از هفت روز منجر شود.
عباس عراقچی گفت این طرح در صورت موافقت آمریکا میتواند اجرا شود و شروط مطرحشده از سوی ایران فراتر از مفاد تفاهمنامهای نیست که در ماه ژوئن امضا شده بود. یکی از شروط اصلی تهران نیز پذیرش یک مسیر عبور دریایی از تنگه هرمز است که به گفته ایران و عمان، درباره آن به توافق رسیدهاند. تنگه هرمز پس از آغاز جنگ از سوی ایران مسدود شد؛ آبراهی که پیش از بحران، مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از نفت جهان بود و بستهشدن آن شوک قابلتوجهی به اقتصاد جهانی وارد کرد.
پرونده هستهای و آمادگی برای بازرسی
مسعود پزشکیان در گفتوگو با رسانهها همچنین اعلام کرد دولت ایران برای بازرسی از تأسیسات هستهای خود آمادگی دارد. تهران همواره تأکید کرده است که برنامه هستهای این کشور اهداف صلحآمیز دارد. رئیسجمهور ایران همچنین هرگونه تلاش دولتی برای ترور دونالد ترامپ یا اعضای خانواده او را رد کرد و گفت چنین اقدامی هیچگاه موضع دولت ایران نبوده است. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که مقامهای آمریکایی پیشتر یک پرونده مرتبط با طرح ادعایی برای ترور دونالد ترامپ را به ایران مرتبط دانسته بودند.
پنجره دیپلماسی پیش از انتخابات
مجموعه اظهارات مسعود پزشکیان و عباس عراقچی نشان میدهد تهران در حال طرح مسیری برای پیوند دادن چند موضوع به یکدیگر است: پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز، ازسرگیری مذاکرات هستهای و بازگشت به چارچوب تفاهمنامه ژوئن.
در سوی دیگر، دولت ترامپ همچنان بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید دارد. اکنون یکی از پرسشهای اصلی این است که آیا دو طرف میتوانند پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا چارچوبی برای بازگشت به مذاکرات و کاهش تنش پیدا کنند یا اختلافات موجود بهویژه درباره جنگ و تنگه هرمز، مانع از شکلگیری توافق خواهد شد.