وال‌استریت ژورنال نوشت: با وجود ضربات سنگینی که در جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن متحمل شد، ایران همچنان بخش قابل‌توجهی از زرادخانه موشکی خود را حفظ کرده و توان پاسخ‌گویی مؤثر به هرگونه حمله احتمالی آمریکا را دارد. اگرچه اسرائیل در آن درگیری به زیرساخت‌های نظامی ایران آسیب وارد کرد، اما تهران با هزاران موشک بالستیک و سامانه‌های مکمل، همچنان ظرفیت وارد کردن خسارات جدی به منافع آمریکا و متحدانش در منطقه را در اختیار دارد.

برآوردها نشان می‌دهد ایران حدود ۲ هزار موشک بالستیک میان‌برد در اختیار دارد که قادرند اهدافی در سراسر منطقه، از جمله اسرائیل، را هدف قرار دهند. علاوه بر آن، ذخایر قابل‌توجهی از موشک‌های کوتاه‌برد در اختیار دارد که می‌توانند پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس و همچنین شناورهای نظامی در تنگه هرمز را تهدید کنند. ایران همچنین از موشک‌های کروز ضدکشتی، قایق‌های تندرو اژدرافکن و شمار زیادی پهپاد برخوردار است که در صورت درگیری، می‌توانند به‌صورت ترکیبی علیه اهداف دریایی و زمینی به کار گرفته شوند.

«زرادخانه مخفی تهران» دست‌نخورده باقی ماند | ۲ هزار موشک آماده شلیک به قلب منافع آمریکا

این توانمندی‌ها به تهران امکان می‌دهد دامنه واکنش خود را به‌سرعت گسترش دهد و هرگونه حمله محدود را به سطحی وسیع‌تر بکشاند؛ موضوعی که معادلات نظامی آمریکا در منطقه را پیچیده می‌کند. هرچند دولت دونالد ترامپ تمایل دارد در صورت اقدام نظامی، ضربه‌ای قاطع و سریع وارد کند و از تبدیل آن به جنگی فراگیر جلوگیری کند، اما گستره اهداف در تیررس ایران، احتمال تشدید تنش را افزایش می‌دهد.

در حال حاضر، آمریکا حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در پایگاه‌هایی در ترکیه، اردن، کویت، قطر، بحرین، امارات و سایر نقاط منطقه مستقر کرده است؛ پایگاه‌هایی که در برد موشک‌های کوتاه‌برد و پهپادهای ایرانی قرار دارند. برخی نیروها در هفته‌های اخیر جابه‌جا شده‌اند، اما بخش عمده تأسیسات همچنان در معرض تهدید بالقوه قرار دارد.

ایران پیش‌تر نیز در پاسخ به اقدامات آمریکا، پایگاه‌های این کشور در عراق و قطر را هدف قرار داده است. متحدان منطقه‌ای تهران، از جمله گروه‌های مسلح در عراق و حوثی‌های یمن، نیز بارها اهدافی در عربستان و امارات را مورد حمله قرار داده‌اند؛ عاملی که دامنه هرگونه واکنش احتمالی را فراتر از مرزهای ایران گسترش می‌دهد.

تحلیلگران نظامی معتقدند در صورت وقوع درگیری، ایران احتمالاً ابتدا پایگاه‌های نزدیک به سواحل خود و نیز کشورهای خلیج فارس متحد آمریکا را هدف قرار خواهد داد تا از حجم بالای موشک‌های کوتاه‌بردش استفاده کند. ترکیب حملات موشکی با پهپادها می‌تواند سامانه‌های دفاعی را تحت فشار قرار دهد.

آمریکا سامانه‌های پدافندی پاتریوت و تاد (THAAD) را در منطقه مستقر کرده و تقویت آن‌ها را ادامه می‌دهد. با این حال، گستره جغرافیایی که باید پوشش داده شود بسیار وسیع‌تر از محدوده‌ای است که اسرائیل در جنگ ژوئن از آن دفاع می‌کرد. همین امر احتمال عبور بخشی از موشک‌ها از سپر دفاعی را افزایش می‌دهد.

در جنگ ژوئن، ایران ۵۵۰ موشک بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کرد که بنا بر اعلام منابع اسرائیلی، حدود ۸۶ درصد آن‌ها رهگیری شد. با این حال، تعدادی از موشک‌ها به اهداف برخورد کردند و خسارات و تلفات انسانی بر جای گذاشتند. همچنین ایران حدود هزار پهپاد پرتاب کرد که هرچند بخش عمده آن‌ها رهگیری شد، اما تجربه عملی ارزشمندی برای اصلاح تاکتیک‌ها در شرایط نبرد واقعی فراهم آورد.

در همان جنگ، اسرائیل بخش قابل‌توجهی از پرتابگرهای موشکی ایران را هدف قرار داد. برخی برآوردها حاکی از کاهش شمار پرتابگرهای متحرک از حدود ۴۸۰ دستگاه به نزدیک ۱۰۰ دستگاه پس از جنگ است. با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد تهران در حال بازسازی و جایگزینی این سامانه‌هاست و طی سال‌های اخیر توانایی تولید پرتابگرهای ساده‌تر و سریع‌ساخت را افزایش داده است.

جنگ ژوئن علاوه بر آسیب‌های واردشده، فرصتی برای بهینه‌سازی تاکتیک‌ها نیز بود. ایران در ادامه درگیری، الگوی زمان‌بندی حملات، تنوع نقاط شلیک و پراکندگی اهداف را تغییر داد تا نرخ اصابت را افزایش دهد. این تجربه عملی، توان ترکیبی موشکی و پهپادی ایران را در شرایط واقعی محک زد.

در عین حال، تهدید علیه خود ایران نیز جدی است. در ۲۴ ساعت نخست جنگ ژوئن، اسرائیل بخش عمده سامانه‌های پدافند هوایی ایران را هدف قرار داد و برتری هوایی نسبی به دست آورد. در صورت تکرار چنین سناریویی، جنگنده‌های آمریکایی یا اسرائیلی می‌توانند با آزادی عمل بیشتری در آسمان ایران فعالیت کنند و زیرساخت‌های نظامی را هدف بگیرند.

با این حال، واقعیت میدانی نشان می‌دهد که حتی ایرانِ تحت فشار و آسیب‌دیده نیز همچنان از توان موشکی گسترده‌ای برخوردار است که می‌تواند هزینه هرگونه اقدام نظامی را برای آمریکا و متحدانش به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. همین عامل، هرگونه تصمیم برای حمله را به محاسبه‌ای پیچیده و پرریسک تبدیل کرده است.