فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
گوشدرد در نوزادان همیشه بهراحتی قابل تشخیص نیست، زیرا کودک نمیتواند محل و شدت درد را توضیح دهد. به همین دلیل، تغییراتی مانند گریه غیرمعمول، بیخوابی، کمشدن اشتها یا دستزدن مکرر به گوش میتواند نخستین نشانه عفونت گوش نوزاد باشد. این مشکل بیشتر در ماههای ابتدایی زندگی و اغلب پس از سرماخوردگی دیده میشود، چون باکتریها و ویروسها میتوانند از طریق شیپور استاش به گوش میانی برسند و در نتیجه پشت پرده گوش مایع جمع شود. شناخت تفاوت عفونت گوش میانی و خارجی، توجه به علائم هشداردهنده و آگاهی از زمان مراجعه به پزشک، به والدین کمک میکند واکنش مناسبتری داشته باشند. در این مقاله از دکترتو علل، نشانهها، عوارض احتمالی، روش تشخیص، درمان پزشکی، مراقبتهای خانگی ایمن و راههای کاهش خطر عفونت گوش نوزاد را توضیح میدهیم تا مسیر پیگیری برای خانوادهها روشنتر شود.
عفونت گوش نوزاد چگونه است؟
عفونت گوش نوزادان، بهویژه بین سنین ۶ تا ۱۸ ماهگی، بسیار شایع است. اکثر عفونتهای گوش جدی نیستند، اما میتوانند بسیار دردناک باشند و اغلب، ظرف چند روز خودبهخود از بین میروند. در نوزادان عفونت گوش میانی شایعتر است. دو نوع اصلی عفونت گوش که در نوزادان دیده میشود عبارتاند از:
- عفونت گوش میانی (اوتیت میانی): در وسط گوش کودک، پشت پرده گوش او ایجاد میشود
- عفونت گوش خارجی (اوتیت خارجی): در کانال گوش خارجی کودک، بین قسمت بیرونی گوش و پرده گوش ایجاد میشود
متن انگلیسی:
به نقل از سایت blueberrypediatrics
The most reliable signs of an infant ear infection are sudden fussiness or night waking after a cold, a fever of 100.4°F or higher, low appetite, and fluid draining from the ear.
ترجمه فارسی:
مهمترین علائم عفونت گوش نوزاد، نقزدن ناگهانی یا بیدار شدن از خواب شبانه پس از سرماخوردگی، تب ۳۸ درجه یا بالاتر، کماشتهایی و خروج مایع از گوش است.
عفونت گوش نوزاد چه علائمی دارد؟
از آن جایی که نوزادان نمیتوانند به شما بگویند که گوش آنها درد میکند یا خیر، توجه به رفتار آنها اهمیت زیادی دارد. کشیدن یا ضربه زدن کودک به گوش خود ممکن است نشانه عفونت گوش آنها باشد. سایر نشانه های عفونت گوش نوزاد که باید آنها را جدی گرفت شامل موارد زیر میشود:
- گریه و تحریکپذیری و بیدار شدن از خواب شبانه با گریه
- مشکل در خواب
- تب، بهویژه در کودکان خردسال
- خروج مایع از گوش (معمولاً به معنای پارگی پرده گوش به دلیل عفونت است)
- از دست دادن تعادل
- کماشتهایی شدید یا امتناع از شیشه شیر یا سینه مادر
- مشکل در شنیدن یا پاسخ دادن به نشانههای شنوایی
نشانههایی که نیاز به توجه فوری دارند شامل تب بالا، درد شدید یا ترشحات خونی یا چرکی از گوشها هستند.
| علامت | نوع نشانه | توضیح | میزان فوریت |
|---|---|---|---|
| کشیدن یا ضربهزدن به گوش | رفتاری | ممکن است نشانه درد یا عفونت گوش باشد. | نامشخص |
| گریه، تحریکپذیری و مشکل در خواب | رفتاری | ممکن است همراه با بیدارشدن شبانه و گریه باشد. | نامشخص |
| تب | جسمی | بهویژه در کودکان خردسال دیده میشود. | تب بالا نیازمند توجه فوری است. |
| خروج مایع از گوش | جسمی | معمولاً میتواند نشانه پارگی پرده گوش بر اثر عفونت باشد. | نیازمند بررسی پزشکی |
| کماشتهایی شدید | تغذیهای | ممکن است نوزاد از شیشه شیر یا سینه مادر امتناع کند. | نامشخص |
| مشکل در شنیدن | شنوایی | نوزاد ممکن است به نشانههای شنوایی پاسخ ندهد. | نامشخص |
| درد شدید | جسمی | از نشانههای نیازمند توجه فوری است. | فوری |
| ترشحات خونی یا چرکی | جسمی | خروج خون یا چرک از گوش باید جدی گرفته شود. | فوری |
عکس عفونت گوش نوزاد چگونه است؟
در آزمایشهایی که برای تشخیص و تایید عفونت گوش نوزاد انجام میشود، میتوان تصاویری از التهاب گوش میانی کودک را مشاهده کرد. همانطور که در نمونههایی از این تصاویر در زیر مشاهده میکنید، گوش کودک بهشدت قرمز، ملتهب و چرکی است. همچنین در تصاویر اتوسکوپی عفونت حاد گوش، پرده گوش برآمده، کدر یا زرد و سفید است.
عفونت گوش نوزاد خطرناک است؟
اگرچه در اکثر موارد عفونت گوش نوزادان بهراحتی درمان میشود، اما گاهی عدم تشخیص و درمان بهموقع بیماری برای آنها خطرناک است. عوارض ناشی از عفونت گوش میتواند در نوزادان خردسال زیر شش ماه شدیدتر باشد. باکتریهای بهدامافتاده در پشت پرده گوش ممکن است به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته و باعث عفونتهای جدی شوند. سایر عوارض عفونت گوش میانی در نوزادان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- گوش چسبناک
- پارگی پرده گوش
گوش چسبناک به تجمع مایع پشت پردهٔ گوش، بدون علائم عفونت حاد، گفته میشود و معمولاً باعث کاهش شنوایی موقت میشود. موارد پایدار یا همراه با تأخیر گفتار نیازمند ارزیابی شنوایی هستند. کاهش شنوایی طولانیمدت یا دوطرفه ممکن است بر رشد گفتار و زبان اثر بگذارد و باید پیگیری شود.
احتمال پاره شدن پرده گوش نوزاد بر اثر عفونت وجود دارد؟
گاهی اوقات در صورت شدید بودن عفونت گوش میانی، ممکن است پرده گوش کودک پاره شود. پرده گوش یک لایه بافتی است که گوش میانی او را از گوش بیرونی جدا میکند. فشار ناشی از مایع بهدامافتاده در پشت پرده گوش ممکن است باعث پارگی پرده گوش شود. در چنین شرایطی یک مایع زردرنگ از گوش خارج میشود. پرده گوش معمولاً بدون درمان خاصی بهخودیخود بهبود مییابد و ترمیم میشود.
زخم گوش نوزاد چیست؟
عفونت گوش نوزاد از چیست؟
عفونت گوش نوزاد زمانی اتفاق میافتد که گوش میانی به دلیل عفونت باکتریایی یا ویروسی ملتهب شده است. شایعترین نوع عفونت گوش، اوتیت مدیا است که در نتیجه تجمع مایع در پشت پرده گوش و عفونی و متورم شدن قسمتهایی از گوش میانی ایجاد میشود. اگر نوزاد گلودرد، سرماخوردگی یا عفونت دستگاه تنفسی فوقانی دارد، باکتریها میتوانند از طریق شیپور استاش (کانالهایی که گوش میانی را به گلو متصل میکنند) به گوش میانی پخش شوند. در پاسخ به عفونت، مایع پشت پرده گوش جمع میشود و همین میتواند باعث التهاب و عفونت در گوش نوزادان شود.
عفونت گوش خارجی اغلب باکتریایی است، اما عوامل قارچی و بیماریهای پوستی نیز باید در نظر گرفته شوند. آسیب کانال گوش نوزادان ممکن است در صورت خاراندن گوش یا تمیز کردن غیراصولی آن با گوشپاککن رخ دهد. علاوه بر این موارد حضور کودک در محیطهای عمومی مانند مهدکودکها، دود سیگار و همچنین استفاده بیش از حد برخی از نوزادان از پستانک ریسک ابتلای آنها به عفونت گوش را بیشتر میکند.
علت گوش درد در کودکان چیست؟
از کجا بفهمیم گوش نوزاد عفونت کرده است؟
شدت نشانههای عفونت گوش نوزاد بسته به میزان التهاب و عفونت گوش متغیر است. اگر گوش خارجی دچار عفونت شده باشد ممکن است با مشاهده التهاب یا حتی خروج چرک از گوش متوجه عفونت گوش کودکان شوید. بااینحال اگر مشکوک به عفونت گوش فرزندتان هستید، در صورت وجود شواهد زیر حتماً باید به پزشک مراجعه کنید:
- درد گوش فرزندتان پس از ۱ تا ۲ روز بهبود نیافته است
- پشت گوش فرزندتان قرمزی، تورم و درد وجود دارد
- از گوش کودک مایع یا چرک خارج میشود
انواع عفونت گوش چیست؟
اگر گوش نوزاد عفونت کرد چه کنیم؟
در صورت عفونتکردن گوش نوزادان باید حتماً به یک متخصص اطفال یا متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. برخی موارد خفیف در کودکان واجد شرایط با کنترل درد و تحتنظرگرفتن بهبود مییابند. نوزاد زیر شش ماه باید معاینه شود و در صورت تأیید عفونت گوش میانی معمولاً درمان آنتیبیوتیکی دریافت میکند. اما درصورتیکه عفونت گوش نوزاد با تب شدیدی همراه شد و عفونت برای چند روز ادامه داشت، درمان به نوع عفونت و شدت آن و سن نوزاد بستگی دارد.
نوزادان زیر شش ماه تقریباً همیشه آنتیبیوتیک دریافت میکنند. برای کودکان بین ۶ ماه تا ۲ سال، بسته به نوع عفونت و شدت آن، پزشک شیوه درمان مناسب را تعیین میکند. در سن ۶ تا ۲۳ ماه، انتظار مراقبتی فقط برای موارد منتخب، خفیف و یکطرفه و با امکان پیگیری طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت مطرح است. اگر کودک درد دارد یا عفونت گوش پیشرفته است، پزشک ممکن است درمان فوری آنتیبیوتیک را پیشنهاد کند. در دکترتو شما میتوانید از بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران نوبت بگیرید.
| عفونت گوش نوزاد | علائم احتمالی | اقدام و درمان اولیه |
|---|---|---|
| عفونت گوش نوزاد یک ماهه | بیقراری و گریه غیرعادی، بدخوابی، کمشدن شیر خوردن، تب، خروج مایع از گوش | نوزاد باید همان روز توسط پزشک معاینه شود. از مصرف خودسرانه قطره گوش، آنتیبیوتیک یا مسکن خودداری کنید. |
| عفونت گوش نوزاد دو ماهه | گریه هنگام خوابیدن یا شیر خوردن، بیقراری، اختلال خواب، تب، ترشح گوش | به دلیل سن پایین، تشخیص باید با معاینه داخل گوش انجام شود. داروی تببر نیز فقط با نظر پزشک و براساس وزن نوزاد داده شود. |
| عفونت گوش نوزاد سه ماهه | گریه و تحریکپذیری، بدخوابی، کاهش اشتها، تب، واکنش کمتر به صدا، مالیدن گوش | برای تشخیص قطعی به پزشک مراجعه کنید. اگر نوزاد هنوز کمتر از ۹۰ روز دارد، آستانه مراجعه فوری پایینتر است. |
| عفونت گوش نوزاد ۶ ماهه | کشیدن گوش همراه با بیقراری، تب، گریه شبانه، کاهش اشتها، ترشح گوش یا واکنش کمتر به صدا | پزشک با معاینه مشخص میکند که فقط کنترل درد و پیگیری کافی است یا آنتیبیوتیک لازم است. ایبوپروفن در کمتر از ششماهگی نباید بدون دستور پزشک مصرف شود. |
| عفونت گوش نوزاد ۱۰ ماهه | تب، بیقراری، گریه هنگام درازکشیدن، بدخوابی، کماشتهایی، کشیدن گوش و خروج مایع | چون نوزاد زیر ۱۲ ماه است، بهتر است برای معاینه به پزشک مراجعه شود. بعضی عفونتهای خفیف بدون آنتیبیوتیک خوب میشوند، اما تصمیم درباره درمان باید بعد از معاینه باشد. |
درمان عفونت گوش نوزاد بعد از سوراخ کردن چیست؟
برای درمان اولیه عفونت گوش نوزاد در صورت سوراخکردن گوش، میتوان محل عفونت را با سرم نمکی استریل کرد. در ادامه در صورت تشخیص پزشک میتوان از پمادهای موضعی آنتیبیوتیکی برای کنترل عفونت در لاله گوش استفاده کرد.
دارو برای عفونت گوش نوزاد چی خوب است؟
داروی انتخابی برای عفونت گوش نوزاد بهشدت عفونت بستگی دارد. تصمیم درباره تجویز آنتیبیوتیک باید پس از تأیید تشخیص و بر اساس سن و شدت بیماری گرفته شود. آموکسیسیلین معمولاً درمان خط اول است و آموکسیسیلین–کلاوولانات فقط در شرایط مشخص تجویز میشود. داروهای تسکین درد، مانند پاراستامول و ایبوپروفن یا قطره بیحسکننده فقط با توصیه پزشک و پس از اطمینان از سالمبودن پردهٔ گوش استفاده شود. در صورت خروج مایع یا خون، چیزی در گوش نچکانید.
استفاده از استامینوفن بهطورکلی از ۲ ماهگی به بعد مجاز است، اما برای نوزادان زیر ۳ ماه، همیشه قبل از دادن هرگونه دارویی با پزشک متخصص اطفال خود تماس بگیرید. هرگونه تب در این محدوده سنی ابتدا نیاز به ارزیابی حضوری دارد. ایبوپروفن از ۶ ماهگی بیخطر است.
| دارو | کاربرد | دوز یا سن مجاز | نکته |
|---|---|---|---|
| آموکسیسیلین | درمان عفونت باکتریایی گوش | ۸۰-۹۰ میلیگرم بر کیلوگرم در روز | از داروهای انتخابی است. |
| آموکسیسیلین-کلاوولانات | درمان عفونت گوش | نامشخص | براساس شدت عفونت تجویز میشود. |
| استامینوفن | کاهش درد و تب | از ۲ ماهگی | زیر ۳ ماه فقط با نظر پزشک. |
| ایبوپروفن | کاهش درد و تب | از ۶ ماهگی | طبق دستور استفاده شود. |
| سیپروفلوکساسین | درمان عفونت گوش خارجی | نامشخص | بهصورت قطره و با تجویز پزشک. |
| بتامتازون | کاهش التهاب و گوشدرد | نامشخص | قطره ضدالتهاب است. |
| پماد آنتیبیوتیکی | درمان عفونت لاله گوش پس از سوراخکردن | نامشخص | پس از استریلکردن و با نظر پزشک. |
بهترین قطره برای عفونت گوش نوزاد چیست؟
درمان عفونتهای گوش خارجی معمولاً شامل قطرههای آنتیبیوتیک گوش است که توسط پزشک معالج تجویز میشوند. قطره سیپروفلوکساسین و قطرههای ضدالتهاب مانند بتامتازون، رایجترین قطرههایی هستند که پزشکان برای درمان و تسکین گوشدرد نوزادان تجویز میکنند. هرگز بدون مشورت با پزشک هیچ دارویی به کودک خود ندهید.
درمان خانگی عفونت گوش نوزاد چیست؟
برای درمان عفونت گوش نوزاد بهترین کار مراجعه به پزشک کودکان یا متخصص گوش و حلق و بینی است. اما میتوانید در خانه توصیهها و راهکارهای زیر را در کنار توصیههای پزشک امتحان کنید تا درد گوش فرزندتان کمتر شود.
- یک پارچه گرم (نه داغ) را روی قسمت بیرونی گوش قرار دهید تا درد گوش کودک کمتر شود
- از داروهای مسکن بدون نسخه برای تسکین تب استفاده کنید
- ماساژ گوش نوزاد با روغنهای طبیعی مانند روغنزیتون
- چکاندن چند قطره شیر مادر در گوش نوزاد
- دادن شیر و مایعات بیشتر به نوزاد؛ بلعیدن میتواند به باز شدن شیپور استاش کمک کند تا مایع محبوس شده تخلیه شود
- برای خواب، نوزاد را به پشت روی سطح کاملاً صاف و بدون بالش یا شیب قرار دهید
درمان عفونت گوش نوزاد در طب سنتی چیست؟
طب سنتی یکسری راهکارها را برای درمان عفونت گوش نوزادان توصیه میکند؛ اما استفاده از آنها بدون نظر متخصص اطفال توصیه نمیشود. اکثر این درمانها روی کنترل درد و تقویت سیستم ایمنی نوزادان برای مبارزه با عفونت تمرکز دارد. برخی از این موارد که دکترتو هیچکدام از آنها را توصیه نمیکند عبارتاند از:
- چکاندن چند قطره روغنزیتون در گوش نوزادان (درصورتیکه هیچ مایعی از گوش خارج نمیشود)
- استفاده از مقداری روغن سیر در مجرای خارجی گوش نوزاد
- ماساژ گوش نوزاد با روغن مانند روغن کنجد یا زیتون
- استفاده از بخور بابونه برای کاهش التهاب گوش
- استفاده از قطرههای گیاهی مانند قطرههایی که حاوی سیر، اسطوخودوس، گل همیشهبهار و روغنزیتون هستند
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
If there is no fluid draining from your child’s ear and a ruptured eardrum isn’t suspected, place a few drops of room temperature or slightly warmed olive oil or sesame oil in the affected ear.
ترجمه فارسی:
اگر هیچ مایعی از گوش کودک خارج نمیشود و مشکوک به پارگی پرده گوش نیستید، چند قطره روغنزیتون یا کنجد با دمای اتاق یا کمی گرم شده را در گوش آسیبدیده بریزید.
جلوگیری از عفونت گوش نوزاد امکان پذیر است؟
برخی اقدامات اشتباه احتمال بروز عفونت گوش در نوزاد را بیشتر میکنند. اگرچه نمیتوان همیشه از عفونت گوش نوزاد جلوگیری کرد؛ اما اقدامات زیر ریسک عفونتهای شدید را کاهش میدهند.
- شیردهی حداقل تا یکسالگی؛ آنتیبادیهای موجود در شیر مادر سیستم ایمنی نوزاد را تقویت میکند
- دوری از دود سیگار و سایر آلایندههای محرک
- اگر به نوزاد خود با شیشه شیر میدهید، نوزاد را در حالت نیمهعمودی نگه دارید تا شیرخشک به داخل شیپور استاش برنگردد
- واکسیناسیون با پیشگیری از عفونتهای مشخص مانند بیماری پنوموکوکی، خطر برخی عفونتهای گوش را کاهش میدهد
نتیجه گیری
عفونت گوش نوزاد پس از حدود ۶ ماهگی شایعتر میشود و بین ۶ تا ۲۴ ماهگی به اوج خود میرسد. حضور در مهدکودک، دود سیگار، تغذیه با شیشه شیر در حالت خوابیده و استفاده زیاد از پستانک پس از ۶ ماهگی خطر عفونت را افزایش میدهد. درمان به سن، درگیری یک یا هر دو گوش و شدت آن بستگی دارد. بااینحال از آن جایی که نمیتوان دقیقاً شرایط نوزادان را تشخیص داد، برای نوزاد زیر سه ماه با تب ۳۸ درجه یا بالاتر منتظر ۴۸ ساعت نمانید و فوراً با پزشک تماس بگیرید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!