اردوغان به شبکه الجزیره گفت که اروپا خواهان حضور ترکیه در این اتحادیه نیست؛ این اظهارات چند هفته پس از انتشار سند راهبردی اتحادیه اروپا بیان شد که به گفته آنکارا، وضعیت نامزدی ترکیه را بهکلی نادیده گرفته بود.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، رجب طیب اردوغان روز شنبه درخواست ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا را پس نگرفت. این پرونده همچنان در بروکسل مفتوح است؛ جایی که از زمان به رسمیت شناخته شدن آنکارا به عنوان نامزد عضویت در سال ۱۹۹۹، بلاتکلیف مانده است. اقدام رئیسجمهور ترکیه اما بیسروصداتر بود و پاسخ دادن به آن برای بروکسل بهمراتب دشوارتر؛ او اظهار داشت که پیوستن به این اتحادیه دیگر هدفی نیست که ترکیه بهطور ویژه برای تحقق آن تلاش کند.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، اظهار داشت که مصر میتواند به توافقنامه دفاعی مشترکی که اخیراً میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان امضا شده است، بپیوندد؛ وی پیوستن قاهره به این پیمان را «ممکن» دانست و تأکید کرد که این توافقنامه برای عضویت دیگر کشورها نیز باز است.
اردوغان در گفتگویی اختصاصی با برنامه «المقابله» (The Interview) شبکه الجزیره که قرار است یکشنبهشب از شبکه عربیزبان الجزیره پخش شود گفت که «توافقنامه دفاعی مشترک مکه» طرفهای امضاکننده را متعهد میسازد تا در صورت وقوع حمله خارجی علیه هر یک از آنها، اقداماتی هماهنگ و یکپارچه انجام دهند.
اردوغان با بیان اینکه این توافق پیام مهمی به جهان مخابره کرده است، افزود که مشارکت مصر نیز یکی از گزینهها برای گسترش آتی آن محسوب میشود.
این توافق که به «پیمان مکه» نیز شهرت دارد، جمعه گذشته در این شهر مقدس توسط اردوغان، محمد بن سلمان (ولیعهد عربستان) و شهباز شریف (نخستوزیر پاکستان) امضا شد. بر اساس مفاد این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از این سه کشور، به منزله حمله به هر سه آنها تلقی خواهد شد؛ سازوکاری برای بازدارندگی جمعی که تحلیلگران آن را با ماده ۵ پیمان ناتو مقایسه کردهاند. با این حال، مقامات اسلامآباد هشدار دادهاند که نباید این توافق را معادل ناتو یا اقدامی علیه کشوری خاص تلقی کرد.
اردوغان همچنین پیرامون طیفی از مسائل منطقهای، از جمله تنشها در تنگه هرمز و جنگهای سوریه، غزه و لبنان، سخن گفت.
رهبر ترکیه بازگشایی این تنگه را برای آنکارا یک اولویت دانست و تأکید کرد که تداوم مسدود بودن آن به نفع هیچکس نیست. وی همچنین از نقش مهم قطر در تلاشهای میانجیگرانه برای توقف درگیریها در منطقه تقدیر کرد.
اردوغان متعهد شد که ترکیه همسایگان خود را در مواجهه با ناآرامیهای منطقهای تنها نگذارد و بهطور مشخص به سوریه، غزه و لبنان اشاره کرد.
او اظهار داشت که آنکارا تمام توان خود را برای حمایت از ثبات در سوریه به کار خواهد گرفت؛ وی ضمن اشاره به برنامهاش برای سفر به این کشور، گفت که کردهای سوریه نیز «از صلح و ثبات سهمی خواهند داشت». او افزود که ترکیه به تقویت روابط با جوامع کرد و حفاظت از حقوق آنها در سراسر منطقه ادامه خواهد داد.
در خصوص غزه، اردوغان گفت که ترکیه «نمیتواند غزه را تنها بگذارد» و هر اقدامی که برای حمایت از آن لازم باشد، انجام خواهد داد. او بیان کرد که حماس با حسن نیت به تعهدات خود عمل میکند، در حالی که اسرائیل به جنگ خود ادامه میدهد.
رئیسجمهور ترکیه در مورد لبنان گفت که تداوم حملات اسرائیل مایه نگرانی جدی برای آنکارا است. او اظهار داشت که در جریان سفر اخیر دونالد ترامپ به ترکیه، موضوع لزوم پایان دادن به جنگ علیه لبنان را با رئیسجمهور آمریکا مطرح کرده و بر نقش واشنگتن در خاتمه دادن به درگیریها تأکید ورزیده است.
اردوغان گفت که ترکیه به حمایت از سودان ادامه خواهد داد و روابط خود با عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای حاکمیتی این کشور را خوب توصیف کرد. او همچنین گفت که روابط آنکارا با لیبی باثبات است و ترکیه این کشور را رها نخواهد کرد.
در مورد اروپا، اردوغان گفت به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا تمایلی به پذیرش ترکیه داشته باشد؛ وی افزود که عضویت در این اتحادیه دیگر برای آنکارا اولویت ندارد و اروپا در نهایت «بازنده» این وضعیت خواهد بود.
او همچنین گفت که در خصوص جنگندههای اف-۳۵ قولی از ترامپ دریافت کرده و منتظر عمل به آن است.
ترکیه در سال ۲۰۱۹ و پس از تحویل گرفتن سامانه پدافند هوایی روسی اس-۴۰۰، از برنامه چندملیتی اف-۳۵ کنار گذاشته شد؛ واشنگتن استدلال میکرد که این سامانه میتواند فناوری این جنگنده رادارگریز را به خطر بیندازد.
ترامپ ماه گذشته در جریان اجلاس ناتو در آنکارا، در حالی که در کنار اردوغان ایستاده بود، گفت که دولتش تحریمهای «کاتسا» (CAATSA) را که در دسامبر ۲۰۲۰ به دلیل خرید اس-۴۰۰ علیه ترکیه اعمال شده بود، لغو خواهد کرد و افزود که بازگشت به برنامه اف-۳۵ «قطعاً چیزی است که ما آن را بررسی خواهیم کرد».
با این حال، هرگونه فروش همچنان در کنگره با مخالفت روبروست و قانونی مصوب سال ۲۰۲۰، پنتاگون را تا زمانی که ترکیه سامانه اس-۴۰۰ را در اختیار دارد، از تحویل جنگندههای اف-۳۵ به این کشور منع میکند.