وقتی صحبت از رابطه سالم میشود، خیلیها تصور میکنند زن و شوهرهای خوشبخت تقریباً هیچوقت با هم دعوا نمیکنند. اما واقعیت رابطههای طولانیمدت کمی متفاوت است. اختلاف نظر و حتی دعوا لزوماً نشانه یک رابطه ناسالم نیست؛ چیزی که اهمیت بیشتری دارد، نحوه برخورد زوجها با اختلافهاست.
دو نفر که سالها در کنار یکدیگر زندگی میکنند، طبیعی است که درباره مسائل مالی، خانوادهها، مسئولیتهای خانه، زمان گذراندن با یکدیگر یا حتی موضوعات کوچک روزمره اختلاف نظر داشته باشند. مسئله اصلی این نیست که آیا زوجها دعوا میکنند یا نه؛ بلکه این است که بعد از اختلاف، چه اتفاقی میافتد.
چرا دعوا همیشه بد نیست؟
نادیده گرفتن اختلافها لزوماً به معنی داشتن یک رابطه آرام و سالم نیست. گاهی یکی از طرفین برای جلوگیری از بحث، ناراحتی خود را پنهان میکند و درباره چیزی که واقعاً آزارش میدهد حرف نمیزند. این سکوت ممکن است در کوتاهمدت آرامش ایجاد کند، اما اگر ادامه پیدا کند، ناراحتیها روی هم جمع میشوند.
در مقابل، یک گفتوگوی جدی یا حتی مشاجره کنترلشده میتواند فرصتی باشد برای اینکه هر دو نفر درباره احساسات و نیازهای خود صحبت کنند.
مثلاً اگر یکی از زوجها احساس کند تمام مسئولیتهای خانه روی دوش اوست، بیان این ناراحتی میتواند شروع یک گفتوگوی مفید باشد. ممکن است بحث بالا بگیرد، اما اگر در نهایت دو طرف مسئله را بفهمند و برای تقسیم مسئولیتها راهحلی پیدا کنند، آن اختلاف میتواند به بهتر شدن رابطه کمک کرده باشد.
تفاوت دعوای سالم و ناسالم چیست؟
مهمترین تفاوت، هدف و شیوه دعواست.
در یک اختلاف سالم، زوجها درباره یک مشکل مشخص صحبت میکنند و تلاش دارند آن را حل کنند. ممکن است عصبانی شوند، صدایشان بالا برود یا حتی مدتی نیاز به فاصله داشته باشند، اما همچنان احترام طرف مقابل را حفظ میکنند.
اما در دعوای ناسالم، هدف از بین بردن مشکل نیست؛ بلکه یکی از طرفین تلاش میکند دیگری را شکست دهد، تحقیر کند یا به او آسیب بزند.
توهین، تهدید، تحقیر، سرزنش دائمی، ترساندن طرف مقابل یا استفاده از سکوت برای تنبیه، با «اختلاف نظر طبیعی» تفاوت دارد و نباید به عنوان بخشی عادی از دعوای زوجها پذیرفته شود.
آیا زوجهایی که دعوا نمیکنند خوشبختترند؟
نه لزوماً.
کم بودن دعوا بهتنهایی نمیتواند میزان رضایت یک زوج از رابطه را مشخص کند. بعضی زوجها اختلافهایشان را خیلی خوب مدیریت میکنند و به همین دلیل بحثهایشان کوتاه و سازنده است. بعضی دیگر هم ممکن است به جای صحبت درباره مشکلات، آنها را سرکوب کنند.
به همین دلیل، کیفیت ارتباط مهمتر از تعداد دعواهاست.
یک زوج ممکن است هفتهای یک بار درباره یک موضوع اختلاف داشته باشند، اما بعد از صحبت کردن به راهحل برسند. زوج دیگری ممکن است ماهها دعوا نکند، اما ناراحتیها و دلخوریهای حلنشده بین آنها باقی بماند.
بعد از دعوا چه اتفاقی میافتد؟
یکی از مهمترین بخشهای یک اختلاف، چیزی است که بعد از آن اتفاق میافتد.
اگر زوجها بتوانند بعد از آرام شدن، دوباره درباره موضوع صحبت کنند، سهم خود را در ایجاد مشکل بپذیرند و در صورت نیاز عذرخواهی کنند، دعوا میتواند به شناخت بهتر یکدیگر منجر شود.
گاهی یک اختلاف حتی اطلاعات مهمی درباره رابطه به زوجها میدهد. ممکن است مشخص شود چیزی که ظاهراً باعث دعوا شده، مشکل اصلی نبوده است. مثلاً بحث درباره دیر رسیدن همسر به خانه، در واقع میتواند درباره احساس نادیده گرفته شدن یا کمبود توجه باشد.
شناختن این لایههای پنهان به زوجها کمک میکند به جای جنگیدن بر سر موضوعات تکراری، مسئله اصلی را پیدا کنند.
چطور یک دعوا را به گفتوگوی مفید تبدیل کنیم؟
قرار نیست هنگام عصبانیت همهچیز را کامل و منطقی بیان کنید. گاهی بهترین کار این است که برای مدتی کوتاه فاصله بگیرید و وقتی هر دو نفر آرامتر شدند، صحبت را ادامه دهید.
همچنین بهتر است به جای حمله به شخصیت طرف مقابل، درباره رفتار مشخصی که باعث ناراحتی شده صحبت کنید. گفتن «تو هیچوقت به من اهمیت نمیدهی» معمولاً بحث را شدیدتر میکند؛ در حالی که جملهای مثل «وقتی بدون اینکه به من خبر بدهی برنامهمان را تغییر میدهی، احساس میکنم نادیده گرفته شدهام» فضای بیشتری برای گفتوگو ایجاد میکند.
در نهایت، هدف یک اختلاف سالم نباید این باشد که چه کسی برنده دعوا میشود؛ هدف باید این باشد که هر دو نفر بهتر بفهمند چه چیزی باعث ناراحتی شده و برای بهتر شدن شرایط چه کاری میتوانند انجام دهند.
پس اگر شما و همسرتان گاهی با هم بحث میکنید، صرفِ دعوا کردن به این معنی نیست که رابطهتان مشکل جدی دارد. یک رابطه سالم هم میتواند اختلاف داشته باشد؛ تفاوت اصلی در نحوه مدیریت اختلافهاست.
اگر بعد از دعوا احترام، گفتوگو و تلاش برای حل مسئله همچنان وجود داشته باشد، همان اختلافی که در ابتدا باعث ناراحتی شده، میتواند در نهایت به شناخت بیشتر و حتی رابطهای محکمتر منجر شود.