مایکروسافت با معرفی «پروژه زنیت» (Project Zenith)، گام تازهای برای تبدیل ویندوز به پلتفرمی آماده برای توسعه نرمافزار برداشته است. این پروژه یک تجربه ویندوز ۱۱ بهینهشده را روی دستگاههای کلاس توسعهدهندگان ارائه میکند؛ دستگاههایی که حداقل ۶۴ گیگابایت حافظه یکپارچه و پهنای باند حافظه ۲۵۰ گیگابایت بر ثانیه دارند.
به نقل از blogs.windows، مایکروسافت پیش از این در کنفرانس Build ۲۰۲۶ از نسخهای از ویندوز ۱۱ با تمرکز بیشتر بر نیازهای توسعهدهندگان و همچنین مسیر تبدیل ویندوز به بستری باز و امن برای برنامههای عاملمحور رونمایی کرده بود. پروژه زنیت ادامه همین مسیر است و با هدف فراهم کردن محیطی آماده برای کدنویسی از نخستین لحظه راهاندازی دستگاه طراحی شده است.
نخستین دستگاههای مبتنی بر Project Zenith با پلتفرم Ryzen AI Halo شرکت AMD عرضه میشوند و قرار است طی ماههای آینده محصولات بیشتری از شرکای سختافزاری و تولیدکنندگان تراشه در دسترس قرار گیرد.
ویندوزی که از همان ابتدا آماده توسعه است
دستگاههای پروژه زنیت با تنظیمات از پیش پیکربندیشده و مجموعهای از ابزارهای مورد نیاز توسعهدهندگان عرضه میشوند. زبانها و زمانهای اجرا، ابزارهای کنترل منبع و نرمافزارهای بهرهوری در این محیط آماده استفاده هستند و Windows Terminal و Visual Studio Code نیز بهصورت پیشفرض روی نوار وظیفه قرار گرفتهاند.
تنظیمات بخشهایی مانند File Explorer، Search، Start و Taskbar نیز برای کار توسعهدهندگان بهینه شده است. نمایش پسوند فایلها، فایلهای مخفی، مسیر کامل در نوار عنوان و پنجره جزئیات فعال است و پشتیبانی از long-path نیز در نظر گرفته شده است. در مقابل، مواردی مانند فایلها و پوشههای اخیر و برخی پیشنهادهای همگامسازی غیرفعال شدهاند تا محیط کار خلوتتر باشد.
در بخش Search و Start نیز Command Palette فعال است و نکات منوی Start و اعلانهای مربوط به حساب کاربری برای کاهش حواسپرتی غیرفعال شدهاند.
تمرکز ویژه بر لینوکس و ابزارهای توسعه
مایکروسافت همچنین نقش WSL یا «زیرسیستم ویندوز برای لینوکس» را در این تجربه پررنگ کرده است. این شرکت سال گذشته WSL را متنباز کرد و در Build ۲۰۲۶ نیز ادغام عمیقتر آن با ویندوز و کانتینرهای WSL را معرفی کرد تا توسعهدهندگان بتوانند کانتینرهای لینوکس را مستقیماً در ویندوز ایجاد، اجرا و مدیریت کنند.
مایکروسافت تأکید دارد که Project Zenith قرار نیست یک گردش کار مشخص را به توسعهدهندگان تحمیل کند. کاربران همچنان میتوانند ابزارها، زبانها و چارچوبهای مورد علاقه خود را نصب و محیط کاریشان را شخصیسازی کنند. هدف پروژه، فراهم کردن یک نقطه شروع بهتر و آمادهتر برای توسعه نرمافزار است.
سختافزار قدرتمند برای اجرای محلی مدلهای هوش مصنوعی
یکی از مهمترین بخشهای پروژه زنیت، تمرکز بر توسعه و اجرای برنامههای عاملمحور و هوش مصنوعی روی دستگاه است. مایکروسافت در Build ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که ویندوز برای ارائه بستری امنتر برای این برنامهها در حال تکامل است؛ بستری که از هویت اعمالشده توسط سیستمعامل، کانتینرهای اجرایی مایکروسافت (MXC) و قابلیتهای مدیریتی سازمانی بهره میبرد.
دستگاههای Project Zenith از این قابلیتها برای فراهم کردن محیطی امن جهت توسعه و اجرای عاملهای هوش مصنوعی استفاده خواهند کرد.
مایکروسافت همچنین میگوید با قدرتمندتر شدن مدلهای هوش مصنوعی، توسعه عاملمحور به توان پردازشی مداوم نیاز دارد. به همین دلیل، انتقال بخشی از پردازش به خود دستگاه میتواند وابستگی به سرویسهای ابری و هزینه توکن را کاهش دهد.
دستگاههای پروژه زنیت با حداقل ۶۴ گیگابایت حافظه یکپارچه و پهنای باند ۲۵۰ گیگابایت بر ثانیه، امکان اجرای محلی مدلهای کدنویسی با بیش از ۳۰ میلیارد پارامتر (۳۰B+) را فراهم میکنند؛ قابلیتی که به توسعهدهندگان اجازه میدهد آزمایشهای بیشتری را بدون محدودیت توکنهای ابری انجام دهند.
Project Zenith تازه آغاز مسیر است
مایکروسافت پروژه زنیت را حاصل یک سال توسعه و گوش دادن به نیازهای جامعه توسعهدهندگان میداند؛ مسیری که از WSL و تنظیمات مخصوص توسعهدهندگان در ویندوز تا Windows Terminal و قابلیتهای هوش مصنوعی روی دستگاه ادامه داشته است.
این شرکت قصد دارد با همکاری شرکای OEM، پروژه زنیت را در دستگاههایی با سطوح مختلف عملکرد گسترش دهد، در حالی که تجربه آمادهبهکدنویسی میان محصولات مختلف حفظ شود.
مایکروسافت تأکید میکند که «پروژه زنیت تازه شروع کار است» و هدف نهایی آن، تکامل ویندوز همگام با تغییرات توسعه نرمافزار و فراهم کردن بستری برای ساخت نسل بعدی برنامهها، عاملها و تجربههای مبتنی بر هوش مصنوعی است.